Rig Veda 1.4.7: Mandala 1, Sukta 4, Mantra 7

Sukta 1.4

Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; Indra-focused group includes 1.4)

Devata: Indra (Soma-invoked Indra; the swift force that receives the exhilarating offering)

Chandas: Gāyatrī (3 × 8 syllables; typical for early Indra hymns in Mandala 1)

Samhita Patha (Devanagari)

एमाशुमाशवे भर यज्ञश्रियं नृमादनम् । पतयन्मन्दयत्सखम् ॥

Transliteration

ā́ īm āśúm āśáve bhara yajñá-śríyaṃ nṛ-mā́danam | patáyan mandáyat-sakhám ||

Translation

ଏହି ଶୀଘ୍ରବାନ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆନନ୍ଦ ଆଣ—ଯଜ୍ଞଶ୍ରୀକୁ, ଯାହା ମନୁଷ୍ୟକୁ ହର୍ଷିତ କରେ, ନୃମାଦନକୁ; ଏବଂ (ଆଣ) ସଖା ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଉଡ଼ୁଥିବା ଶକ୍ତିକୁ—ଯେପରି ଅନ୍ତର୍ଯାଗ ଦୀପ୍ତ ଓ ବିଜୟୀ ହୁଏ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इमम्: this (him/it)
• इमम्: कर्म (भर इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आशुम्: swift
• आशुम्: कर्म (इमम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: आशु (प्रातिपदिक) अथवा √अश्/अशु (शीघ्रगमन-भाव)

• आशवे: to the swift one
• आशवे: सम्प्रदान (भर इत्यस्य)
• Type: Adjective (used substantively) / Noun-like epithet
• Root: आशु (प्रातिपदिक) अथवा √अश्/अशु

• भर: bring!
• भर: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरणे)

• यज्ञश्रियम्: the splendour/prosperity of the sacrifice
• यज्ञश्रियम्: कर्म (भर इत्यस्य)
• Type: Noun (compound) / Feminine abstract
• Root: यज्ञ-श्री (समासः; यज्ञ + श्री ‘splendour/prosperity’)

• नृमादनम्: (that which is) gladdening to men
• नृमादनम्: कर्म (यज्ञश्रियम् इत्यस्य विशेषणत्वेन)
• Type: Noun (compound epithet)
• Root: नृ-मादन (समासः; नृ ‘men’ + मादन ‘gladdening/cheering’, from √मद्)

• पतयन्: flying / darting
• पतयन्: कर्ता (मन्दयत्सखम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Verbal participle
• Root: √पत् (गत्यर्थे/पतने)

• मन्दयत्सखम्: the friend who gladdens (his companions)
• मन्दयत्सखम्: कर्म (भर इत्यस्य)
• Type: Noun (compound epithet)
• Root: मन्दयत्-सख (समासः; मन्दयत् ‘gladdening’ from √मन्द्/√मद् caus./denom. + सख ‘friend’)