Sukta 162

Mantra 1

मा नो मित्रो वरुणो अर्यमायुरिन्द्र ऋभुक्षा मरुतः परि ख्यन् । यद्वाजिनो देवजातस्य सप्तेः प्रवक्ष्यामो विदथे वीर्याणि ॥

ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅର୍ୟମନ, ଆୟୁ (ପ୍ରାଣଶକ୍ତି), ଇନ୍ଦ୍ର, ଋଭୁକ୍ଷନ ଓ ମରୁତଗଣ—ଆମ ପ୍ରତି ଦୋଷଦୃଷ୍ଟି ନ କରୁନ୍ତୁ। କାରଣ ଦେବଜାତ, ବେଗବାନ ଅଶ୍ୱର ବୀର୍ୟଗୁଣ ଆମେ ବିଦଥ (ସଭା)ରେ ପ୍ରକାଶ କରିବୁ—ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଧିପତ୍ୟକୁ ଯଥାବତ୍ ବାଣୀରେ ଉଚ୍ଚାରିବୁ।

Mantra 2

यन्निर्णिजा रेक्णसा प्रावृतस्य रातिं गृभीतां मुखतो नयन्ति । सुप्राङजो मेम्यद्विश्वरूप इन्द्रापूष्णोः प्रियमप्येति पाथः ॥

ଯେତେବେଳେ ନିର୍ଣିଜ (ବସ୍ତ୍ର) ଓ ରେକଣ (ଧନ)ରେ ଆବୃତ ଧରାଯାଇଥିବା ରାତି (ଅର୍ପଣ)କୁ ସେମାନେ ମୁଖଦ୍ୱାରା ଆଗକୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସର୍ବରୂପ, ଆଗକୁ ବଢୁଥିବା, ମେମେଇ କରୁଥିବା ଛାଗ ଇନ୍ଦ୍ର-ପୂଷଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପଥକୁ ପହଞ୍ଚେ; ପ୍ରକାଶକ ଓ ପୋଷକଙ୍କ ଯଥାର୍ଥ ମାର୍ଗରେ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ନିୟୋଜିତ ହୁଏ।

Mantra 3

एष च्छागः पुरो अश्वेन वाजिना पूष्णो भागो नीयते विश्वदेव्यः । अभिप्रियं यत्पुरोळाशमर्वता त्वष्टेदेनं सौश्रवसाय जिन्वति ॥

ଏହି ଛାଗଟି ବେଗବାନ ଅଶ୍ୱର ଆଗରେ, ସର୍ବଦେବଙ୍କ ପାଇଁ, ପୂଷଣଙ୍କ ଭାଗରୂପେ ନିୟାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଅଶ୍ୱ ସହିତ ପ୍ରିୟ ପୁରୋଳାଶ ଅର୍ପିତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ତ୍ୱଷ୍ଟୃ ତାହାକୁ ସୁଶ୍ରବସ (ସୁୟଶ) ପାଇଁ ବଳ ଦିଅନ୍ତି—ରୂପକୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଅର୍ପଣକୁ ଆତ୍ମଯଶର ସତ୍ୟ ବାହନ କରନ୍ତି।

Mantra 4

यद्धविष्यमृतुशो देवयानं त्रिर्मानुषाः पर्यश्वं नयन्ति । अत्रा पूष्णः प्रथमो भाग एति यज्ञं देवेभ्यः प्रतिवेदयन्नजः ॥

ଯେତେବେଳେ ଋତୁକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଚଳିତ ହବିଷ୍ୟ-ବଳ ଦେବୟାନ ପଥରେ, ମାନବୀୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିବିଧ ଭାବେ, ଦ୍ରୁତଶକ୍ତିର ଅଶ୍ୱକୁ ପରିକ୍ରମା କରାଇ ନେଇଯାଯିଥାଏ—ତେବେ ଏଠାରେ ପ୍ରଥମ ଭାଗ ପୂଷଣଙ୍କୁ ଯାଏ; ସେ ଜାଗ୍ରତକ ଓ ବୃଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା, ଅଜ (ଅଜନ୍ମା) ଅନ୍ତର୍ଗତ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ରୂପେ, ଯଜ୍ଞକୁ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତିବେଦିତ—ଜଣାଇ ଓ ଯଥାବିଧି ଅର୍ପିତ—କରନ୍ତି।

Mantra 5

होताध्वर्युरावया अग्निमिन्धो ग्रावग्राभ उत शंस्ता सुविप्रः । तेन यज्ञेन स्वरंकृतेन स्विष्टेन वक्षणा आ पृणध्वम् ॥

ହୋତୃ ଓ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ—ସହାୟକ ଋତ୍ୱିଜମାନେ—ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ କରନ୍ତୁ; ଗ୍ରାବଗ୍ରାଭ (ପଥରଧରା) ଓ ସୁବିପ୍ର ଶଂସ୍ତା ପ୍ରେରିତ ବାଣୀରେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତୁ। ସେହି ଯଜ୍ଞଦ୍ୱାରା—ସ୍ୱର-ରଚିତ, ପ୍ରକାଶମୟ ଧ୍ୱନିରେ ସୁଘଟିତ, ଏବଂ ସ୍ୱିଷ୍ଟ (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅର୍ପିତ)—ଆମ ଧାରଣଶକ୍ତିର ପଥଗୁଡ଼ିକୁ ଓ ବଳର ପ୍ରବାହଗୁଡ଼ିକୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ।

Mantra 6

यूपव्रस्का उत ये यूपवाहाश्चषालं ये अश्वयूपाय तक्षति । ये चार्वते पचनं सम्भरन्त्युतो तेषामभिगूर्तिर्न इन्वतु ॥

ଯୂପ ଗଢ଼ୁଥିବାମାନେ, ଏବଂ ଯୂପ ବହନ କରୁଥିବାମାନେ; ଅଶ୍ୱ-ଯୂପ ପାଇଁ ଚଷାଳ (ଶିରୋଭାଗ) କାଟି ଗଢ଼ୁଥିବାମାନେ; ଏବଂ ଅର୍ବତ ପାଇଁ ପଚନ (ପାକ/ରନ୍ଧନ) ସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିବାମାନେ—ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କର ଅଭିଗୂର୍ତ୍ତି (ଦୃଢ଼ ସମ୍ମତି ଓ ପ୍ରେରକ ବେଗ) ଆମକୁ ଆଗକୁ ଚାଲାଇ ନେଉ।

Mantra 7

उप प्रागात्सुमन्मेऽधायि मन्म देवानामाशा उप वीतपृष्ठः । अन्वेनं विप्रा ऋषयो मदन्ति देवानां पुष्टे चकृमा सुबन्धुम् ॥

ସେ ନିକଟକୁ ଏବଂ ଆଗକୁ ଆସିଲା; ମୋ ମନରେ ସୁମନ—ଶୁଭ ଚିନ୍ତା—ସ୍ଥାପିତ ହେଲା: ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଶା ଧରିଥିବା ଚିନ୍ତା। ବିଶାଳ-ପୃଷ୍ଠ ବାହକ ନିକଟକୁ ଆସେ; ତାହାକୁ ଅନୁସରି ବିପ୍ର ଓ ଋଷିମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି। ଦେବମାନଙ୍କ ପୁଷ୍ଟି-ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆମେ ସୁବନ୍ଧୁ—ଶୁଭ ସଂଯୋଗ-ବନ୍ଧନ—କରିଛୁ।

Mantra 8

यद्वाजिनो दाम संदानमर्वतो या शीर्षण्या रशना रज्जुरस्य । यद्वा घास्य प्रभृतमास्ये तृणं सर्वा ता ते अपि देवेष्वस्तु ॥

ବାଜିନ—ସମୃଦ୍ଧିର ଅଶ୍ୱ—ର ଯେ ବନ୍ଧନ ଓ ସଂଧାନ, ତାହାର ଶୀର୍ଷଣ୍ୟା ରଶନା ଓ ରଜ୍ଜୁ ଯେଉଁଟି, ଏବଂ ତାହାର ମୁଖକୁ ଆଣାଯାଉଥିବା ଘାସ ଯେଉଁଟି—ସେ ସବୁ ତୋ ପାଇଁ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହେଉ, ଦେବପ୍ରକାଶରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହେଉ।

Mantra 9

यदश्वस्य क्रविषो मक्षिकाश यद्वा स्वरौ स्वधितौ रिप्तमस्ति । यद्धस्तयोः शमितुर्यन्नखेषु सर्वा ता ते अपि देवेष्वस्तु ॥

ଅଶ୍ୱର କ୍ରବିଷ—ମାଂସ—ଉପରେ ମକ୍ଷିକାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେ ଅଶୁଚି ହୁଏ, ସ୍ୱଧିତି—ଛୁରୀ—ଉପରେ ଯେ ଲିପ୍ତ ଅଛି, ଶମିତୃ—ବ୍ୟବସ୍ଥାକର୍ତ୍ତା—ର ହାତରେ ଯେ ଅଛି, ଏବଂ ନଖମାନଙ୍କରେ ଯେ ଅଛି—ସେ ସବୁ ମଧ୍ୟ ତୋ ପାଇଁ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହେଉ, ତାଙ୍କର ସ୍ୱୀକାରରେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉ।

Mantra 10

यदूवध्यमुदरस्यापवाति य आमस्य क्रविषो गन्धो अस्ति । सुकृता तच्छमितारः कृण्वन्तूत मेधं शृतपाकं पचन्तु ॥

ଉଦରରୁ ଯେ କୌଣସି ଦୁର୍ଗନ୍ଧିତ ଶ୍ୱାସ ଉଠେ, ଏବଂ କାଚା ମାଂସର ଯେ କୌଣସି ଗନ୍ଧ ଥାଏ—ସୁକୃତ ଶମିତାରମାନେ ତାହାକୁ ସୁସଂସ୍ଥିତ କରି ଶାନ୍ତ କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ସେମାନେ ମେଧର ହବିଷକୁ ଶୃତପାକ—ଭଲଭାବେ ସିଧାଇ ଓ ପରିପକ୍ୱ କରି—ପାକ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 11

यत्ते गात्रादग्निना पच्यमानादभि शूलं निहतस्यावधावति । मा तद्भूम्यामा श्रिषन्मा तृणेषु देवेभ्यस्तदुशद्भ्यो रातमस्तु ॥

ଅଗ୍ନିଦ୍ୱାରା ପଚ୍ୟମାନ ତୁମ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ, ଆଘାତିତ ଦେହରୁ, ଶୂଳ ଉପରେ ଯାହା କିଛି ଝରିପଡ଼େ—ତାହା ଭୂମିରେ ନ ପଡ଼ୁ, ତୃଣମଧ୍ୟରେ ନ ପଡ଼ୁ; ଇଚ୍ଛୁକ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଦାନରୂପେ ଅର୍ପିତ ହେଉ।

Mantra 12

ये वाजिनं परिपश्यन्ति पक्वं य ईमाहुः सुरभिर्निर्हरेति । ये चार्वतो मांसभिक्षामुपासत उतो तेषामभिगूर्तिर्न इन्वतु ॥

ଯେମାନେ ପରିପକ୍ୱ ହୋଇଥିବା ବାଜିନକୁ ପରିଦୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଯେମାନେ କହନ୍ତି—‘ସୁରଭି ସାରକୁ ବାହାର କର,’ ଏବଂ ଯେମାନେ ଅର୍ବତଙ୍କ ନିକଟେ ମାଂସ-ଭାଗର ଭିକ୍ଷା ଆଶାରେ ଉପାସନା କରନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କର ଅଭିଗୂର୍ତି, ଆଗକୁ ଧକ୍କା ଦେଉଥିବା ସାମୂହିକ ସମ୍ମତି, ଆମକୁ ଆଗେଇ ନେଉ।

Mantra 13

यन्नीक्षणं माँस्पचन्या उखाया या पात्राणि यूष्ण आसेचनानि । ऊष्मण्यापिधाना चरूणामङ्काः सूनाः परि भूषन्त्यश्वम् ॥

ମାଂସ ପାକାଇବା ଉଖା (ହାଣ୍ଡି)ର ଯେ ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ପରିଚର୍ଯ୍ୟା, ୟୂଷ (ରସ) ଢାଳିବା ପାଇଁ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକ, ଉଷ୍ମା ଧରିରଖୁଥିବା ଢାକଣା, ଏବଂ ଚରୁ (ପାକା ହବିଷ)ର ଡୋଇଆ—ସୁନିର୍ମିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବଳବାନ ଅଶ୍ୱକୁ ସଜାଇ ଗଠିତ କରନ୍ତି।

Mantra 14

निक्रमणं निषदनं विवर्तनं यच्च पड्बीशमर्वतः । यच्च पपौ यच्च घासिं जघास सर्वा ता ते अपि देवेष्वस्तु ॥

ତୋର ଭିତରେ ଯେ ଆଗକୁ ପଦକ୍ଷେପ, ବସି ଥିବା, ଘୁରିବା—ଏବଂ ଅଶ୍ୱର ଯେ ପ୍ରେରଣା ଓ ଆଗକୁ ଠେଲିଦେବା ଗତି ଥିଲା; ତୁ ଯାହା ପିଇଲୁ ଓ ଯାହା ଘାସ/ଚାରା ଖାଇଲୁ—ସେ ସବୁ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରହୀତ ହୋଇ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଏକାତ୍ମ ହେଉ।

Mantra 15

मा त्वाग्निर्ध्वनयीद्धूमगन्धिर्मोखा भ्राजन्त्यभि विक्त जघ्रिः । इष्टं वीतमभिगूर्तं वषट्कृतं तं देवासः प्रति गृभ्णन्त्यश्वम् ॥

ଧୂମଗନ୍ଧରେ ଗର୍ଜୁଥିବା ଅଗ୍ନି ତୋତେ କଷ୍ଟ ନ ଦିଅ; ଜ୍ୱଳମାନ ଉଖା ତୋତେ ଧରି ଦାହ ନ କରୁ। ଇଷ୍ଟ, ସ୍ୱାଗତ, ସୁ-ଆହ୍ୱାନିତ, ଏବଂ ବଷଟ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ସେଇ ଅଶ୍ୱକୁ ଦେବମାନେ ପ୍ରତିଗ୍ରହଣ କରି ନିଜ ପାଖକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

Mantra 16

यदश्वाय वास उपस्तृणन्त्यधीवासं या हिरण्यान्यस्मै । संदानमर्वन्तं पड्बीशं प्रिया देवेष्वा यामयन्ति ॥

ଯେତେବେଳେ ଅଶ୍ୱ ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ର ପସାରନ୍ତି ଏବଂ ଉପରେ ଆବରଣ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ତାହାର ଉପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଲଙ୍କାର/ରୂପଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି—ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଅର୍ବନ୍ତଙ୍କ ଅଶ୍ୱଶକ୍ତିକୁ ଯଥାଯଥ ସଂଧାନ ଓ ସଜ୍ଜତାରେ ଆଣନ୍ତି; ଦେବମାନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ତାହାକୁ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି।

Mantra 17

यत्ते सादे महसा शूकृतस्य पार्ष्ण्या वा कशया वा तुतोद । स्रुचेव ता हविषो अध्वरेषु सर्वा ता ते ब्रह्मणा सूदयामि ॥

ହେ ଅଶ୍ୱ! ତୋର ଚଳନ ଓ ଥମ୍ବାରେ, ଜାଗ୍ରତ ମହାଶକ୍ତିର ବେଗରେ, ପାର୍ଷ୍ଣି ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା କଶା ଦ୍ୱାରା ଯାହା କିଛି ଆଘାତ ଲାଗିଥିଲା—ସେ ସମସ୍ତ ଆଘାତକୁ ମୁଁ ଅଧ୍ୱର ଯଜ୍ଞମାନେ ହବିଷ ଉପରେ ସ୍ରୁଚି ପରି, ବ୍ରହ୍ମ (ବାଣୀ)ର ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ତୋ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ଅର୍ପଣ କରେ।

Mantra 18

चतुस्त्रिंशद्वाजिनो देवबन्धोर्वङ्क्रीरश्वस्य स्वधितिः समेति । अच्छिद्रा गात्रा वयुना कृणोत परुष्परुरनुघुष्या वि शस्त ॥

ଦେବବନ୍ଧୁ ବାଜିନ ଅଶ୍ୱର ଚ଼ଉତିରିଶଟି ପାଜର ଅଛି; ସ୍ୱଧିତି (କୁହାଡ଼ି) ଅଶ୍ୱ ଉପରେ ଏକତ୍ର ହୁଏ। ଯଥାଯଥ କୌଶଳ ଓ ବିବେକମୟ ପଦ୍ଧତିରେ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅଚ୍ଛିଦ୍ର କର; ସନ୍ଧି ପରେ ସନ୍ଧି, ଯଥୋଚିତ ନାଦ ସହ ଘୋଷଣା କରି, ମାପିତ କଳାରେ ବିଚ୍ଛେଦ କର।

Mantra 19

एकस्त्वष्टुरश्वस्या विशस्ता द्वा यन्तारा भवतस्तथ ऋतुः । या ते गात्राणामृतुथा कृणोमि ताता पिण्डानां प्र जुहोम्यग्नौ ॥

ତ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କ ଅଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏକଜଣ ବିଭାଜକ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ଦୁଇଜଣ ତାହାକୁ ନେଇଯାନ୍ତି ଓ ସଂଯମ କରନ୍ତି—ସେହିପରି ଋତୁ ଓ ଋତ (ଧର୍ମ-ନିୟମ) ମଧ୍ୟ ଅଛି। ତୋର ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କର ଯେ ବିତରଣ ମୁଁ ଋତୁକ୍ରମେ, ସତ୍ୟ ମାପ ଅନୁସାରେ କରେ, ସେହି ପିଣ୍ଡମାନଙ୍କ ଭାଗକୁ ମୁଁ ଅଗ୍ନିରେ ଅର୍ପଣରୂପେ ଆଗକୁ ଧରି ଜୁହୁତି କରେ।

Mantra 20

मा त्वा तपत्प्रिय आत्मापियन्तं मा स्वधितिस्तन्व आ तिष्ठिपत्ते । मा ते गृध्नुरविशस्तातिहाय छिद्रा गात्राण्यसिना मिथू कः ॥

ପ୍ରିୟ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ସମୀପକୁ ଆସୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦହି ନଯାଉ; ସ୍ୱଧିତି (କୁହାଡ଼ି) ତୋର ଶରୀର ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ନ ରହୁ। ଲୋଭୀ, ଅକୁଶଳ କାଟୁଥିବା ଲୋକ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅସି (ଛୁରୀ/ଖଡ୍ଗ) ଦ୍ୱାରା ଭୁଲ ଆଘାତ କରି, ତୋର ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ଛିଦ୍ରାକୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ଭଙ୍ଗୁର ନ କରୁ।

Mantra 21

न वा उ एतन्म्रियसे न रिष्यसि देवाँ इदेषि पथिभिः सुगेभिः । हरी ते युञ्जा पृषती अभूतामुपास्थाद्वाजी धुरि रासभस्य ॥

ନିଶ୍ଚୟ, ଏହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ନ ନଶ, ନ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ; ସୁଗମ ଓ ଶୁଭ ପଥମାନେ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉଛ। ତୁମ ପାଇଁ ଦୁଇ ହରି (ତେଜସ୍ବୀ) ଅଶ୍ୱ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି—ପୃଷତୀ, ଶକ୍ତିରେ ଚିତ୍ରିତ; ଏବଂ ବାଜୀ (ବଳବାନ) ରାସଭ (ଗଧା)ର ଧୁରି ଉପରେ ସମୀପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଗମନକୁ ଆଧାର ଦେଉଛି।

Mantra 22

सुगव्यं नो वाजी स्वश्व्यं पुंसः पुत्राँ उत विश्वापुषं रयिम् । अनागास्त्वं नो अदितिः कृणोतु क्षत्रं नो अश्वो वनतां हविष्मान् ॥

ବାଜୀ—ଅଶ୍ୱଶକ୍ତି—ଆମ ପାଇଁ ସୁଗବ୍ୟ, ଭଲ ଗୋସମ୍ପଦ/ଧେନୁମାନଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧି, ଏବଂ ସ୍ୱଶ୍ୱ୍ୟ—ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱମାନ—ଜିତୁ; ପୁଂସଃ ପୁତ୍ରାନ୍ (ଆତ୍ମାର ପୁତ୍ରମାନ) ଓ ବିଶ୍ୱାପୁଷଂ ରୟି—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା ଧନ—ମଧ୍ୟ ଦିଅ। ଅଦିତି ଆମକୁ ଅନାଗାସ୍—ନିର୍ଦୋଷ—କରୁନ୍ତୁ; ହବିଷ୍ମାନ୍ ଅଶ୍ୱ ଆମ ପାଇଁ କ୍ଷତ୍ର—ଯଥାକ୍ରମେ ସ୍ୱଶାସନର ରାଜବଳ—ଜିତୁ।