Rig Veda 1.13.5 — Mandala 1, Sukta 13, Mantra 5

Sukta 1.13

Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional attribution for RV 1.13)

Devata: Barhis / ritual preparation (often within Agni-invitation sequence)

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

स्तृणीत बर्हिरानुषग्घृतपृष्ठं मनीषिणः । यत्रामृतस्य चक्षणम् ॥

Transliteration

stṛṇītá bárhir ānuṣág ghṛtápṛṣṭhaṃ manīṣíṇaḥ | yátrāmṛ́tasya cákṣaṇam ||

Translation

ହେ ମନୀଷିଣଃ (ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ), ଅନୁଷକ୍ କ୍ରମରେ ବର୍ହିସ୍ (ପବିତ୍ର ଆସନ) ପସାର—ଘୃତରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ପୃଷ୍ଠଯୁକ୍ତ—ସେଠାରେ ଅମୃତତ୍ୱର ଚକ୍ଷଣ (ଦର୍ଶନ) ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।

Word by Word

• स्तृणीत: spread (you)!
• स्तृणीत: (वाक्य-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्तॄ (धातु) / स्तृ (वेद. रूप)

• बर्हिः: the sacred grass (barhis)
• बर्हिः: Karma
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• आनुषक्: in due order; successively
• आनुषक्: (क्रिया-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अनुषक् (अव्यय)

• घृतपृष्ठम्: having a ghee-backed surface; ghee-covered
• घृतपृष्ठम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: घृत-पृष्ठ (समास: कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्राय)

• मनीषिणः: O wise ones (thoughtful priests)
• मनीषिणः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मनीषिन् (प्रातिपदिक)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• अमृतस्य: of immortality; of the nectar
• अमृतस्य: (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• चक्षणम्: the sight/vision; the place of seeing
• चक्षणम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: चक्षण (प्रातिपदिक; √चक्ष् ‘to see’ से)