Sarga 64

Verse 1

सुग्रीवेणैवमुक्तस्तु हृष्टो दधिमुखः कपिः।राघवं लक्ष्मणं चैव सुग्रीवं चाभ्यवादयत्।।।।

ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ହର୍ଷିତ କପି ଦଧିମୁଖ ରାଘବ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ପ୍ରଣାମ କଲା।

Verse 2

स प्रणम्य च सुग्रीवं राघवौ च महाबलौ।वानरैः सहितः शूरैर्दिवमेवोत्पपात ह।।।।

ସେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଓ ମହାବଳୀ ଦୁଇ ରାଘବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶୂର ବାନରମାନଙ୍କ ସହ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲା।

Verse 3

स यथैवाऽगतः पूर्वं तथैव त्वरितं गतः।निपत्य गगनाद्भूमौतद्वनं प्रविवेश ह।।।।स प्रविष्टो मधुवनं ददर्श हरियूथपान्।विमदानुत्थितान्सर्वान् मेहमानान्मधूदकम्।।।।

ସେ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଆସିଥିଲା, ସେପରି ହିଁ ପୁଣି ତ୍ୱରାରେ ଗଲା। ଆକାଶରୁ ଭୂମିରେ ଅବତରି ସେଇ ବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ମଧୁବନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେ ବାନର-ୟୂଥପତିମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲା—ସମସ୍ତେ ମଦମୁକ୍ତ ହୋଇ ଉଠିଥିଲେ ଏବଂ ମଧୁମୟ ଜଳକୁ ବାହାର କରୁଥିଲେ।

Verse 4

स यथैवाऽगतः पूर्वं तथैव त्वरितं गतः।निपत्य गगनाद्भूमौतद्वनं प्रविवेश ह।।5.64.3।।स प्रविष्टो मधुवनं ददर्श हरियूथपान्।विमदानुत्थितान्सर्वान् मेहमानान्मधूदकम्।।5.64.4।।

ମଧୁବନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେ ଦେଖିଲେ—ମଦ ଶାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ବାନରୟୂଥପତି ଉଠି ଦାଁଡ଼ାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ମଧୁମିଶ୍ରିତ ଜଳ ବାହାର କରୁଛନ୍ତି (ମଦ ଉତରିବାରେ)।

Verse 5

स तानुपागमद्वीरो बद्ध्वा करपुटाञ्जलिम्।उवाच वचनं श्लक्ष्णमिदं हृष्टवदङ्गदम्।।।।

ସେ ବୀର ପୁରୁଷ କରପୁଟାଞ୍ଜଳି ବାନ୍ଧି ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ହର୍ଷଭରିତ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ମୃଦୁ, ମଧୁର ଓ ସମାଧାନକର ବଚନ କହିଲେ।

Verse 6

सौम्य रोषो न कर्तव्यो यदेतत्परिवारितम्।अज्ञानाद्रक्षिभिः क्रोधाद्भवन्तः प्रतिषेधिताः।।।।

ହେ ସୌମ୍ୟ, ଏହି ଅବରୋଧ ପାଇଁ କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଅଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରୋଧବଶତଃ ରକ୍ଷୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷେଧ କରିଛନ୍ତି।

Verse 7

युवराजस्त्वमीशश्च वनस्यास्य महाबल।मौर्ख्यात्पूर्वं कृतो दोषस्तं भवान् क्षन्तुमर्हति।।।।

ହେ ମହାବଳ ଅଙ୍ଗଦ, ଆପଣ ଯୁବରାଜ ଏବଂ ଏହି ବନର ଯଥାର୍ଥ ଅଧିକାରୀ ସ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟ। ମୂର୍ଖତାବଶତଃ ମୁଁ ପୂର୍ବେ ଅପରାଧ କରିଥିଲି; ସେ ଦୋଷକୁ ଆପଣ କ୍ଷମା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ।

Verse 8

आख्यातं हि मया गत्वा पितृव्यस्य तवानघ।इहोपयातं सर्वेषामेतेषां वनचारिणाम्।।।।

ହେ ଅନଘ ରାଜକୁମାର, ମୁଁ ଯାଇ ଆପଣଙ୍କ ପିତୃବ୍ୟଙ୍କୁ ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ବନଚାରୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ନିଶ୍ଚୟ ଜଣାଇଛି।

Verse 9

स त्वदागमनं श्रुत्वा सहैभिर्हरियूथपैः।प्रहृष्टो न तु रुष्टोऽसौ वनं श्रुत्वा प्रधर्षितम्।।।।

ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ଶୁଣି ସେ, ଏହି ବାନର-ୟୂଥପତିମାନଙ୍କ ସହିତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରହୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ଉପବନ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଛି ବୋଲି ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ନାହିଁ।

Verse 10

प्रहृष्टो मां पितृव्यस्ते सुग्रीवो वानरेश्वरः।शीघ्रं प्रेषय सर्वांस्तानिति होवाच पार्थिवः।।।।

ତୋ ପିତୃବ୍ୟ ଭଳି ବାନରେଶ୍ୱର ସୁଗ୍ରୀବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରହର୍ଷିତ ହେଲେ; ରାଜା ମୋତେ କହିଲେ— ‘ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ପଠା।’

Verse 11

श्रुत्वा दधिमुखस्येदं वचनं श्लक्ष्णमङ्गदः।अब्रवीत्तान् हरिश्रेष्ठो वाक्यं वाक्यविशारदः।।।।

ଦଧିମୁଖର ଏହି ମୃଦୁ ବଚନ ଶୁଣି, ବାକ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଙ୍ଗଦ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ।

Verse 12

शङ्के श्रुतोऽयं वृत्तान्तो रामेण हरियूथपाः।तत्क्षमं नेह नः स्थातुं कृते कार्ये परन्तपाः।।।।

‘ହରିୟୂଥପତିମାନେ, ମୋର ସନ୍ଦେହ—ଏହି ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶ୍ରୀରାମ ଆଗରୁ ଶୁଣିସାରିଛନ୍ତି। କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିବାରୁ, ହେ ପରନ୍ତପ, ଏଠାରେ ଅଧିକ ରହିବା ଆମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।’

Verse 13

पीत्वा मधु यथाकामं विश्रान्ता वनचारिणः।किं शेषं गमनं तत्र सुग्रीवो यत्र मे गुरुः।।।।

‘ବନଚାରୀ ବାନରମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ମଧୁ ପିଇ ବିଶ୍ରାମ କରିଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଆଉ କ’ଣ ଅବଶିଷ୍ଟ? ଯେଉଁଠି ମୋର ଗୁରୁ ସୁଗ୍ରୀବ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ।’

Verse 14

सर्वे यथा मां वक्ष्यन्ति समेत्य हरियूथपाः।तथास्मि कर्ता कर्तव्ये भवद्भिः परवानहम्।।।।

ସମସ୍ତ ହରିୟୂଥପତିମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଯେପରି ମୋତେ କହିବେ, ସେପରି ହିଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଁ କରିବି; ଏହି ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଁ ତୁମ ପରାମର୍ଶକୁ ଅଧୀନ।

Verse 15

नाज्ञापयितुमीशोऽहं युवराजोऽस्मि यद्यपि।अयुक्तं कृतकर्माणो यूयं धर्षयितुं मया।।।।

ମୁଁ ଯୁବରାଜ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞା ଦେବାର ଅଧିକାରୀ ନୁହେଁ; ତୁମେ ଆଗରୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରିଛ, ତେଣୁ ମୋ ପକ୍ଷରୁ ତୁମକୁ ଚାପ ଦେବା କିମ୍ବା ଆଦେଶ କରିବା ଅଯୁକ୍ତ।

Verse 16

ब्रुवतश्चाङ्गदस्यैवं श्रुत्वा वचनमव्ययम्।प्रहृष्टमनसो वाक्यमिदमूचुर्वनौकसः।।।।

ଅଙ୍ଗଦ ଏପରି ଅବ୍ୟୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ବଚନ କହୁଥିବାକୁ ଶୁଣି, ହୃଦୟେ ପ୍ରହର୍ଷିତ ବନଚର ବାନରମାନେ ଏହିପରି କହିଲେ।

Verse 17

एवं वक्ष्यति को राजन् प्रभुस्सन्वानरर्षभ।ऐश्वर्यमदमत्तो हि सर्वोऽहमिति मन्यते।।।।

ହେ ରାଜନ୍, ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ପ୍ରଭୁ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଏପରି କିଏ କହିବ? କାରଣ ଐଶ୍ୱର୍ୟର ମଦରେ ମତ୍ତ ଲୋକ ସାଧାରଣତଃ ‘ସବୁ ମୁଁ ହିଁ’ ବୋଲି ଭାବେ।

Verse 18

तव चेदं सुसदृशं वाक्यं नान्यस्य कस्यचित्।सन्नतिर्हि तवाख्याति भविष्यच्छुभयोग्यताम्।।।।

ଏପରି ସୁସଦୃଶ ବଚନ ତୁମ ପାଇଁ ମାତ୍ର ଯୋଗ୍ୟ, ଅନ୍ୟ କାହା ପାଇଁ ନୁହେଁ; ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ନମ୍ରତା ତୁମ ଶୁଭ ଭବିଷ୍ୟତର ଯୋଗ୍ୟତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।

Verse 19

सर्वे वयमपि प्राप्तास्तत्र गन्तुं कृतक्षणाः।स यत्र हरिवीराणां सुग्रीवः पतिरव्ययः।।5.64.19।।

ଆମେ ସମସ୍ତେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ—ଯେଉଁଠି ହରିବୀରମାନଙ୍କର ଅଚଳ ଅଧିପତି ସୁଗ୍ରୀବ ଅଛନ୍ତି।

Verse 20

त्वया ह्यनुक्तैर्हरिभिर्नैव शक्यं पदात्पदम्।क्वचिद्गन्तुं हरिश्रेष्ठ ब्रूमः सत्यमिदं तु ते।।।।

ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତୁମ ଆଦେଶ ବିନା ବାନରମାନେ ପଦେ ପଦେ ମଧ୍ୟ କେଉଁଠି ଯାଇପାରିବେ ନାହିଁ; ଏହି କଥା ଆମେ ତୁମକୁ ସତ୍ୟରୂପେ କହୁଛୁ।

Verse 21

एवं तु वदतां तेषामङ्गदः प्रत्युवाच ह।बाढं गच्छाम इत्युक्त्वा खमुत्पेतुर्महाबलाः।।।।

ସେମାନେ ଏଭଳି କହୁଥିବାବେଳେ ଅଙ୍ଗଦ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ବାଢ଼ଂ, ଚଳ ଯାଉ।” ଏହିପରି କହି ମହାବଳ ବାନରମାନେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଉଠିଲେ।

Verse 22

उत्पतन्तमनूत्पेतु स्सर्वे ते हरियूथपाः।कृत्वाकाशं निराकाशं यन्त्रोत्क्षिप्ता इवाचलाः।।।।

ତାଙ୍କ ପଛେ ସେ ସମସ୍ତ ହରିୟୂଥପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଡ଼ିଉଠିଲେ; ଆକାଶକୁ ଯେନ ନିରାକାଶ କରିଦେଲେ—ଯନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପର୍ବତରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଶିଳାଖଣ୍ଡମାନଙ୍କ ପରି।

Verse 23

तेऽम्बरं सहसोत्पत्य वेगवन्तः प्लवङ्गमाः।विनदन्तो महानादं घना वातेरिता यथा।।।।

ତତ୍କ୍ଷଣେ ବେଗବାନ୍ ପ୍ଲବଙ୍ଗମାନେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଉଠିଲେ; ମହାନାଦରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ—ବାତାସେ ଚାଳିତ ଘନ ମେଘମାନଙ୍କ ପରି।

Verse 24

अङ्गदे ह्यननुप्राप्ते सुग्रीवो वानराधिपः।उवाच शोकोपहतं रामं कमललोचनम्।।।।

ଅଙ୍ଗଦ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆସିନଥିବାବେଳେ, ବାନରାଧିପ ସୁଗ୍ରୀବ ଶୋକାକୁଳ କମଳଲୋଚନ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 25

समाश्वसिहि भद्रं ते दृष्टा देवी न संशयः।नागन्तुमिह शक्यं तैरतीते समये हि नः।।।।

ଭଦ୍ରଂ ତେ, ରାମ! ତୁମେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୁଅ; ଦେବୀ ନିଶ୍ଚୟ ଦେଖାଯାଇଛନ୍ତି—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଅତିକ୍ରମ ହୋଇଯାଇଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏବେ ଏଠାକୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

Verse 26

न मत्सकाशमागच्छेत्कृत्ये हि विनिपातिते।युवराजो महाबाहुः प्लवतां प्रवरोऽङ्गदः।।।।

ଯଦି କାର୍ଯ୍ୟ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ବିଫଳ ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ମହାବାହୁ ଯୁବରାଜ, ପ୍ଲବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଙ୍ଗଦ ମୋ ପାଖକୁ ନିକଟେ ମଧ୍ୟ ଆସିନଥାନ୍ତା।

Verse 27

यद्यप्यकृतकृत्यानामीदृश स्स्यादुपक्रमः।भवेत्स दीनवदनो भ्रान्तविप्लुतमानसः।।।।

କାର୍ଯ୍ୟ ଅସାଧିତ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଭାବେ ଫେରିଆସିଥାନ୍ତେ, ସେ ଦୀନମୁଖ, ଭ୍ରାନ୍ତ ଓ ଅସ୍ଥିର ମନସ୍କ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଥାନ୍ତା।

Verse 28

पितृपैतामहं चैतत्पूर्वकैरभिरक्षितम्।न मे मधुवनं हन्यादहृष्टः प्लवगेश्वरः।।।।कौसल्यासुप्रजा राम समाश्वसिहि सुव्रत।

ଏହି ମଧୁବନ ପିତୃ-ପୈତାମହ କାଳରୁ ପୂର୍ବଜମାନେ ରକ୍ଷା କରିଆସିଛନ୍ତି। ପ୍ଲବଗେଶ୍ୱର ଅଙ୍ଗଦ ଯଦି ହୃଷ୍ଟ ନ ଥାନ୍ତା, ମୋର ମଧୁବନକୁ କ୍ଷତି କରୁନଥାନ୍ତା। ହେ କୌସଲ୍ୟା-ସୁପୁତ୍ର ରାମ, ହେ ସୁବ୍ରତ, ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୁଅ।

Verse 29

दृष्टा देवी न सन्देहो न चान्येन हनूमता।।।।न ह्यन्यः कर्मणो हेतुस्साधनेऽस्य हनूमतः।

ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଇଛି—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଏହା ହନୁମାନ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କାହାର ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ। କାରଣ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନରେ ହନୁମାନ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ହେତୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।

Verse 30

हनूमति हि सिद्धिश्च मतिश्च मतिसत्तमः।।।।व्यवसायश्च वीर्यं च सूर्ये तेज इव ध्रुवम्।

ହେ ମତିସତ୍ତମ, ହନୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଦ୍ଧି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧି, ଏବଂ ଉଦ୍ୟମ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟ—ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ତେଜ ଯେପରି ଧ୍ରୁବ ଭାବେ ରହେ, ସେପରି ଅଚଳ।

Verse 31

जाम्बवान्यत्र नेता स्यादङ्गदश्च बलेश्वरः।हनुमांश्चाप्यधिष्ठाता न तस्य गतिरन्यथा।।।।

ଯେଉଁଠାରେ ଜାମ୍ବବାନ ନେତା, ଅଙ୍ଗଦ ବଳେଶ୍ୱର, ଏବଂ ହନୁମାନ ଅଧିଷ୍ଠାତା-ମାର୍ଗଦର୍ଶକ, ସେଠାରେ ଗତି ଅନ୍ୟଥା ହେବ ନାହିଁ (ସିଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚିତ)।

Verse 32

मा भूश्चिन्तासमायुक्तस्सम्प्रत्यमितविक्रमः।।।।ततः किलकिलाशब्दं शुश्रावासन्नमम्बरे।हनुमत्कर्मदृप्तानां नार्धतां काननौकसाम्।।।।किष्किन्धामुपयातानां सिद्धिं कथयतामिव।

ହେ ଅମିତବିକ୍ରମ, ଏବେ ଚିନ୍ତାରେ ଆବୃତ ହେଅନି। ତାପରେ ସେ ନିକଟ ଆକାଶରେ କିଲକିଲା ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲା—ହନୁମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦର୍ପିତ କାନନବାସୀ ବାନରମାନେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଆସୁଥିବାବେଳେ ସିଦ୍ଧି ଘୋଷଣା କରୁଥିବା ପରି।

Verse 33

मा भूश्चिन्तासमायुक्तस्सम्प्रत्यमितविक्रमः।।5.64.32।।ततः किलकिलाशब्दं शुश्रावासन्नमम्बरे।हनुमत्कर्मदृप्तानां नार्धतां काननौकसाम्।।5.64.33।।किष्किन्धामुपयातानां सिद्धिं कथयतामिव।

ହେ ଅମିତବିକ୍ରମୀ, ଏବେ ଚିନ୍ତାରେ ଆବୃତ ହେବ ନାହିଁ। ତାପରେ ଆକାଶରେ ସମୀପରୁ, ହନୁମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲସିତ ବନବାସୀ ବାନରମାନଙ୍କ କିଲକିଲା ଓ ଗର୍ଜନ ଶୁଣାଗଲା—କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଆସୁଥିବାବେଳେ ସିଦ୍ଧିର ସମ୍ବାଦ ଘୋଷଣା କରୁଥିବା ପରି।

Verse 34

ततश्श्रुत्वा निनादं तं कपीनां कपिसत्तमः।।।।आयताञ्चितलाङ्गूलस्सोऽभवद्धृष्टमानसः।

କପିମାନଙ୍କ ସେଇ ନିନାଦ ଶୁଣି, ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବ ହୃଷ୍ଟମନା ହେଲେ; ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ଦୀର୍ଘ ପୁଛକୁ ଉଠାଇ ହଲାଇଲେ।

Verse 35

आजग्मुस्तेऽपि हरयो रामदर्शनकांक्षिणः।।।।अङ्गदं पुरतः कृत्वा हनूमन्तं च वानरम्।

ରାମଦର୍ଶନକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ସେଇ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ; ଅଙ୍ଗଦକୁ ଆଗରେ ରଖି, ଏବଂ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ହନୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସହିତ ରଖି।

Verse 36

तेऽङ्गदप्रमुखा वीराः प्रहृष्ठाश्च मुदान्विताः।।।।निपेतुर्हरिराजस्य समीपे राघवस्य च।

ଅଙ୍ଗଦପ୍ରମୁଖ ସେଇ ବୀରମାନେ—ହର୍ଷିତ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ—ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସମୀପରେ ଏବଂ ରାଘବ (ରାମ)ଙ୍କ ସମୀପରେ ମଧ୍ୟ ଅବତରିଲେ।

Verse 37

हनुमांश्च महाबाहुः प्रणम्य शिरसा ततः।।।।नियतामक्षतां देवीं राघवाय न्यवेदयत्।

ତେବେ ମହାବାହୁ ହନୁମାନ ଶିର ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କରି ରାଘବଙ୍କୁ ନିବେଦନ କଲେ: “ଦେବୀ—ପତିବ୍ରତାରେ ଅଚଳ—ଅକ୍ଷତ ଓ ନିରାପଦ ଅଛନ୍ତି।”

Verse 38

दृष्टा देवीति हनुमद्वदनादमृतोपमम्।।।।आकर्ण्य वचनं रामो हर्षमाप सलक्ष्मणः।

ହନୁମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ‘ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲି’ ବୋଲି ଅମୃତସମ ଵଚନ ଶୁଣି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।

Verse 39

निश्चितार्थं ततस्तस्मिन् सुग्रीवं पवनात्मजे।।।।लक्ष्मणः प्रीतिमान् प्रीतं बहुमानादवैक्षत।

ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣି, ପ୍ରୀତିମାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବହୁମାନରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 40

प्रीत्या च रममाणोऽथ राघवः परवीरहा।।।।बहुमानेन महता हनुमन्तमवैक्षत।

ତାପରେ ପରବୀରହା ରାଘବ ପ୍ରୀତିରେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ, ମହା ବହୁମାନ ସହିତ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।