Ramayana — Bala Kanda, Sarga 73, Shloka 33

त्रिसप्ततितमः सर्गः (Sarga 73): Mithilā Vivāha

Kanyādāna and the Fourfold Marriage Rites

Devanagari script

शत्रुघ्नं चापि धर्मात्मा अब्रवीज्जनकेश्वर:।श्रुतकीर्त्या महाबाहो पाणिं गृह्णीष्व पाणिना।।।।

Transliteration

śatrughnaṁ cāpi dharmātmā abravīj janakeśvaraḥ | śrutakīrtyā mahābāho pāṇiṁ gṛhṇīṣva pāṇinā ||

Translation

ଏବଂ ଧର୍ମାତ୍ମା ଜନକେଶ୍ୱର ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିଲେ: “ହେ ମହାବାହୋ, ନିଜ ହସ୍ତରେ ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତିଙ୍କ ପାଣି ଗ୍ରହଣ କର।”

Word by Word

• शत्रुघ्नम्: Śatrughna
• शत्रुघ्नम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: शत्रुघ्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• अपि: also
• अपि: सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also)

• धर्मात्मा: righteous-souled
• धर्मात्मा: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: धर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (जनकेश्वरः)

• अब्रवीत्: spoke
• अब्रवीत्: कर्ता (Karta)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• जनकेश्वरः: lord of Janaka (King Janaka)
• जनकेश्वरः: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: जनक + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• श्रुतकीर्त्याः: of Śrutakīrti
• श्रुतकीर्त्याः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: श्रुतकीर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• महाबाहो: O mighty-armed one
• महाबाहो: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: महा + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• पाणिम्: hand
• पाणिम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गृह्णीष्व: take/hold
• गृह्णीष्व: क्रिया (Command)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• पाणिना: with (your) hand
• पाणिना: करण (Karaṇa)
• Type: Noun
• Root: पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

Context

The righteous king Janaka, said again: "O Mighty-armed Satrughna take the hands of Srutakirti".

Characters & Entities

• Janaka
• Śatrughna
• Śrutakīrti

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Marriage is presented as a dhārmic institution entered through consent, ritual propriety, and public responsibility—each union is affirmed openly and correctly.

What is the narrative situation?

Janaka completes the sequence of bride-giving by instructing Śatrughna to accept Śrutakīrti.

Which character virtue is emphasized?

Janaka’s dharma-minded governance (dharmātmā) and Śatrughna’s disciplined acceptance of duty.