Sarga 43

Verse 1

देवदेवे गते तस्मिन् सोऽङ्गुष्ठाग्रनिपीडिताम्।कृत्वा वसुमतीं राम संवत्सरमुपासत।।।।

ହେ ରାମ, ଦେବଦେବ ମହାଦେବ ସେଠାରୁ ଗତ ହେବା ପରେ, ଭଗୀରଥ ମହାଅଙ୍ଗୁଠିର ଅଗ୍ରଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଦବାଇ, ଅଚଳ ଧ୍ୟାନରେ ଏକ ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ।

Verse 2

अथ संवत्सरे पूर्णे सर्वलोकनमस्कृत:।उमापति: पशुपती राजानमिदमब्रवीत्।।।।

ଏକ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ, ଉମାପତି ପଶୁପତି ମହାଦେବ ରାଜା ଭଗୀରଥଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।

Verse 3

प्रीतस्तेऽहं नरश्रेष्ठ करिष्यामि तव प्रियम्।शिरसा धारयिष्यामि शैलराजसुतामहम्।।।।

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୁଁ ତୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ; ତୋର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମୁଁ କରିବି। ଶୈଳରାଜଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ମୁଁ ମୋ ଶିରେ ଧାରଣ କରିବି।

Verse 4

ततो हैमवती ज्येष्ठा सर्वलोकनमस्कृता।तदा सातिमहद्रूपं कृत्वा वेगं च दुस्सहम्।।।।आकाशादपतद्राम शिवे शिवशिरस्युत।

ତାପରେ ହିମବତଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା କନ୍ୟା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ ଗଙ୍ଗା ସେତେବେଳେ ଅତିବିଶାଳ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦୁସ୍ସହ ବେଗ ସହିତ, ହେ ରାମ, ଆକାଶରୁ ଶିବଙ୍କ ଶୁଭ ଶିର ଉପରେ ପତିତ ହେଲେ।

Verse 5

अचिन्तयच्च सा देवी गङ्गा परमदुर्धरा।।।।विशाम्यहं हि पातालं स्रोतसा गृह्य शङ्करम्।

ପରମ ଦୁର୍ଧରା ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା ମନେ ଚିନ୍ତା କଲେ: “ମୋ ସ୍ରୋତର ବଳରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଧରି ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି।”

Verse 6

तस्यावलेपनं ज्ञात्वा क्रुद्धस्तु भगवान् हर:।।।।तिरोभावयितुं बुद्धिं चक्रे त्रिनयनस्तदा।

ତାହାର ଅହଙ୍କାର ଜାଣି ଭଗବାନ୍ ହର କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ; ତେବେ ତ୍ରିନୟନ ପ୍ରଭୁ ତାକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କରି ତାହାର ଗତି ରୋକିବାକୁ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ।

Verse 7

सा तस्मिन् पतिता पुण्या पुण्ये रुद्रस्य मूर्धनि।।।।हिमवत्प्रतिमे राम जटामण्डलगह्वरे।

ହେ ରାମ, ସେହି ପୁଣ୍ୟମୟୀ ଗଙ୍ଗା ସେଠାରେ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ର ମସ୍ତକ ଉପରେ ପତିତ ହେଲେ—ହିମବତ୍ ସଦୃଶ ବିଶାଳ ଜଟାମଣ୍ଡଳର ଗୁହାସଦୃଶ ଗହ୍ୱରରେ।

Verse 8

सा कथञ्चिन्महीं गन्तुं नाशक्नोद्यत्नमास्थिता।।।।नैव निर्गमनं लेभे जटामण्डलमोहिता।

ଜଟାମଣ୍ଡଳରେ ଜଡିତ ହୋଇ ସେ ବାହାରିବାର ପଥ ପାଇଲେ ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ପହଞ୍ଚି ପାରିଲେ ନାହିଁ।

Verse 9

तत्रैवाबम्भ्रमद्देवी संवत्सरगणान् बहून्।।।।तामपश्यन्पुनस्तत्र तप: परममास्थित:।

ସେଠାରେଇ ଦେବୀ ଅନେକ ବର୍ଷଗଣ ଧରି ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ବାହାରୁଥିବା ଦେଖିନ ପାରି ଭଗୀରଥ ପୁନର୍ବାର ସେଠାରେ ପରମ ତପସ୍ୟା ଆଶ୍ରୟ କଲେ।

Verse 10

अनेन तोषितश्चाभूदत्यर्थं रघुनन्दन।।।।विससर्ज ततो गङ्गां हरो बिन्दुसर: प्रति।

ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ଶିବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ତାପରେ ହର ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ବିସର୍ଜନ କରି ବିନ୍ଦୁସରଃ ପ୍ରତି ପ୍ରବାହିତ କଲେ।

Verse 11

तस्यां विसृज्यमानायां सप्तस्रोतांसि जज्ञिरे।।।।ह्लादिनी पावनी चैव नलिनी च तथाऽपरा।तिस्र: प्राचीं दिशं जग्मु: गङ्गाश्शिवजलाश्शुभा:।।।।

ଗଙ୍ଗା ବିସର୍ଜିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ସାତଟି ସ୍ରୋତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହ୍ଲାଦିନୀ, ପାବନୀ ଓ ନଲିନୀ—ଏଇ ତିନି ଶୁଭ ଗଙ୍ଗାଧାରା, ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ଜଳ ବହି, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଗଲା।

Verse 12

तस्यां विसृज्यमानायां सप्तस्रोतांसि जज्ञिरे।।1.43.11।। ह्लादिनी पावनी चैव नलिनी च तथाऽपरा।तिस्र: प्राचीं दिशं जग्मु: गङ्गाश्शिवजलाश्शुभा:।।1.43.12।।

ଗଙ୍ଗା ବିସର୍ଜିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ସାତଟି ସ୍ରୋତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହ୍ଲାଦିନୀ, ପାବନୀ ଓ ନଲିନୀ—ଏଇ ତିନି ଶୁଭ ଗଙ୍ଗାଧାରା, ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ଜଳ ବହି, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଗଲା।

Verse 13

सुचक्षुश्चैव सीता च सिन्धुश्चैव महानदी।तिस्रस्त्वेता दिशं जग्मु: प्रतीचीं तु शुभोदका:।।।।

ସୁଚକ୍ଷୁ, ସୀତା ଓ ମହାନଦୀ ସିନ୍ଧୁ—ଏହି ତିନି ଶୁଭଜଳଧାରା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା।

Verse 14

सप्तमी चान्वगात्तासां भगीरथमथो नृपम्।भगीरथोऽपि राजर्षिर्दिव्यं स्यन्दनमास्थित:।।।।प्रायादग्रे महातेजा गङ्गा तं चाप्यनुव्रजत्।

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସପ୍ତମୀ ଧାରା ନୃପ ଭଗୀରଥଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲା। ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ରାଜର୍ଷି ଭଗୀରଥ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆରୋହଣ କରି ଆଗେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅନୁବର୍ତ୍ତିଲା।

Verse 15

गगनाच्छङ्करशिरस्ततो धरणिमाश्रिता।। ।।व्यसर्पत जलं तत्र तीव्रशब्दपुरस्कृतम्।

ଆକାଶରୁ ତାହା ଶଙ୍କରଙ୍କ ଶିର ଉପରେ ପତିତ ହୋଇ, ସେଠାରୁ ଧରାକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲା। ସେଠାରେ ଜଳ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନାସଦୃଶ ତୀବ୍ର ଶବ୍ଦକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ପ୍ରବଳ ଭାବେ ବ୍ୟାପିଲା।

Verse 16

मत्स्यकच्छपसङ्घैश्च शिंशुमारगणैस्तदा।।।।पतद्भि: पतितैश्चान्यैर्व्यरोचत वसुन्धरा।

ତେବେ ମତ୍ସ୍ୟ ଓ କଚ୍ଛପମାନଙ୍କ ଦଳ, ଶିଂଶୁମାରମାନଙ୍କ ଗଣ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ—କେହି ପତିତ ହେଉଥିବା, କେହି ପୂର୍ବରୁ ପତିତ—ସେହି ଅବତରଣ ମଧ୍ୟରେ ବସୁନ୍ଧରାକୁ ଶୋଭାୟମାନ କଲେ।

Verse 17

ततो देवर्षिगन्धर्वा यक्षसिद्धगणास्तदा।।।।व्यलोकयन्त ते तत्र गगनाद्गां गतां तथा।

ତାପରେ ଦେବର୍ଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଏବଂ ସିଦ୍ଧଗଣ ସେଠାରେ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଦେଖୁଥିଲେ—ଗଙ୍ଗା ଆକାଶରୁ ଧରାକୁ ଅବତରଣ କରୁଥିବାକୁ।

Verse 18

विमानैर्नगराकारैर्हयैर्गजवरैस्तदा।।।।पारिप्लवगतैश्चापि देवतास्तत्र विष्ठिता:।

ତେବେ ଦେବତାମାନେ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ—ନଗରାକାର ବିଶାଳ ବିମାନରେ, କେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାରେ, କେହି ମହାବଳୀ ଗଜରେ—ଉତ୍ସାହରେ ଚଞ୍ଚଳ ଭାବେ ଚକ୍ରାକାର ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ।

Verse 19

तदद्भुततमं लोके गङ्गापतनमुत्तमम्।।।।दिदृक्षवो देवगणा: समीयुरमितौजस:।

ଲୋକରେ ଗଙ୍ଗାଦେବୀଙ୍କ ସେଇ ପରମୋତ୍ତମ ଅତ୍ୟଦ୍ଭୁତ ଅବତରଣ ଦେଖିବାକୁ ଅମିତ ତେଜସ୍ବୀ ଦେବଗଣ ସମେତ ହେଲେ।

Verse 20

सम्पतद्भिस्सुरगणैस्तेषां चाभरणौजसा।।।।शतादित्यमिवाभाति गगनं गततोयदम्।

ଦେବଗଣ ଶୀଘ୍ର ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ; ତାଙ୍କ ଆଭୂଷଣର ତେଜରେ ମେଘହୀନ ଆକାଶ ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେବା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା।

Verse 21

शिंशुमारोरगगणैर्मीनैरपि च चञ्चलै:।।।।विद्युद्भिरिव विक्षिप्तमाकाशमभवत्तदा।

ସେତେବେଳେ ଆକାଶ ମେଘବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର ଝଲକ ପରି ଛିଟିଯାଇଥିବା ଭାବ ହେଲା—ଚଞ୍ଚଳ ମାଛ, ଶିଂଶୁମାର ଓ ସର୍ପଗଣର ଗଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ।

Verse 22

पाण्डरैस्सलिलोत्पीडै: कीर्यमाणैस्सहस्रधा।।।।शारदाभ्रैरिवाकीर्णं गगनं हंससम्प्लवै:।

ଧଳା ଜଳଫେନର ଉତ୍ପୀଡ ହଜାର ଭାବେ ଛିଟିଯାଉଥିବାରୁ, ଆକାଶ ଶରତ୍କାଳୀନ ମେଘ ଓ ଭାସୁଥିବା ହଂସଦଳରେ ଆକୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ପରି ଦେଖାଗଲା।

Verse 23

क्वचिद्द्रुततरं याति कुटिलं क्वचिदायतम्।।।।विनतं क्वचिदुद्धूतं क्वचिद्याति शनैश्शनै:।

କେଉଁଠି ସେ ଅତି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଧାଉଛି, କେଉଁଠି ବାକାବାକି ଭାବେ ବହୁଛି; କେଉଁଠି ପ୍ରଶସ୍ତ ହେଉଛି, କେଉଁଠି ନମି ତଳକୁ ଝୁକୁଛି କିମ୍ବା ଉପରକୁ ଉଠୁଛି, ଆଉ କେଉଁଠି ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି।

Verse 24

सलिलेनैव सलिलं क्वचिदभ्याहतं पुन:।।।।मुहुरूर्ध्वमुखं गत्वा पपात वसुधातलम्।

କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଜଳ ଜଳକୁ ହିଁ ଆଘାତ କଲା; ତରଙ୍ଗମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ଉର୍ଧ୍ୱମୁଖ ହୋଇ ଉଛଳି, ପୁଣି ଧରାତଳରେ ପଡ଼ିଲେ।

Verse 25

तच्छङ्करशिरोभ्रष्टं भ्रष्टं भूमितले पुन:।।।।व्यरोचत तदा तोयं निर्मलं गतकल्मषम्।

ତେବେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଶିରରେ ପଡ଼ି ପୁଣି ଭୂମିତଳରେ ପତିତ ହୋଇଥିବା ସେ ଜଳ ନିର୍ମଳ, ଗତକଲ୍ମଷ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ଶୋଭିଲା।

Verse 26

तत्र देवर्षिगन्धर्वा वसुधातलवासिन:।।।।भवाङ्गपतितं तोयं पवित्रमिति पस्पृशु:।

ସେଠାରେ ଦେବ, ଦେବର୍ଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଧରାତଳବାସୀମାନେ ଭବଙ୍କ ଅଙ୍ଗରୁ ପତିତ ସେ ଜଳକୁ ‘ପବିତ୍ର’ ବୋଲି ମାନି ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।

Verse 27

शापात्प्रपतिता ये च गगनाद्वसुधातलम्।।।।कृत्वा तत्राभिषेकं ते बभूवुर्गतकल्मषा:।

ଶାପରୁ ଗଗନରୁ ଧରାତଳକୁ ପତିତ ଯେମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସେଠାରେ ଅଭିଷେକ-ସ୍ନାନ କରି ଗତକଲ୍ମଷ ହେଲେ।

Verse 28

धूतपापा: पुनस्तेन तोयेनाथ सुभास्वता।।।।पुनराकाशमाविश्य स्वान् लोकान् प्रतिपेदिरे।

ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଜଳଦ୍ୱାରା ପାପ ଧୋଇଯାଇ, ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର ଆକାଶକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 29

मुमुदे मुदितो लोकस्तेन तोयेन भास्वता।।।।कृताभिषेको गङ्गायां बभूव विगतक्लम:।

ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଜଳକୁ ଦେଖି ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ଗଙ୍ଗାରେ ଅଭିଷେକ-ସ୍ନାନ କରି ସେମାନେ କ୍ଲାନ୍ତିହୀନ ହେଲେ।

Verse 30

भगीरथोऽपि राजार्षिर्दिव्यं स्यन्दनमास्थित:।प्रायादग्रे महातेजास्तं गङ्गा पृष्ठतोऽन्वगात्।।।

ତାପରେ ମହାତେଜସ୍ବୀ ରାଜର୍ଷି ଭଗୀରଥ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ଆଗେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ପଛରୁ ଅନୁଗମନ କଲା।

Verse 31

देवास्सर्षिगणा: सर्वे दैत्यदानवराक्षसा:।।।।गन्धर्वयक्षप्रवरास्सकिन्नरमहोरगा:।सर्वाश्चाप्सरसो राम भगीरथरथानुगाम्।।।।गङ्गामन्वगमन् प्रीतास्सर्वे जलचराश्च ये।

ହେ ରାମ! ଦେବମାନେ ଋଷିଗଣ ସହ, ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବ-ରାକ୍ଷସମାନେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର ଓ ମହାନାଗ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେ—ଭଗୀରଥଙ୍କ ରଥ ପଛେ ପଛେ ଗତି କରୁଥିବା ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ପ୍ରୀତିସହ ଅନୁସରଣ କଲେ; ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ଥିଲେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଗତ ହେଲେ।

Verse 32

देवास्सर्षिगणा: सर्वे दैत्यदानवराक्षसा:।।1.43.31।।गन्धर्वयक्षप्रवरास्सकिन्नरमहोरगा:। सर्वाश्चाप्सरसो राम भगीरथरथानुगाम्।।1.43.32।।गङ्गामन्वगमन् प्रीतास्सर्वे जलचराश्च ये।

ହେ ରାମ! ଦେବ ଓ ଋଷିଗଣ, ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବ-ରାକ୍ଷସ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର ଓ ପ୍ରବଳ ନାଗ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେ—ଭଗୀରଥଙ୍କ ରଥ ପଛେ ଯାଉଥିବା ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ହର୍ଷରେ ଅନୁସରଣ କଲେ; ସମସ୍ତ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସହ ଗଲେ।

Verse 33

यतो भगीरथो राजा ततो गङ्गायशस्विनी।।।।जगाम सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी।

ରାଜା ଭଗୀରଥ ଯେଉଁ ଦିଗକୁ ଗଲେ, ସେଇ ଦିଗକୁ ଯଶସ୍ୱିନୀ ଗଙ୍ଗା—ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ସର୍ବପାପପ୍ରଣାଶିନୀ—ଅଗ୍ରସର ହେଲା।

Verse 34

ततो हि यजमानस्य जह्नोरद्भुतकर्मण:।।।।गङ्गा सम्प्लावयामास यज्ञवाटं महात्मन:।

ତାପରେ ଅଦ୍ଭୁତକର୍ମା ମହାତ୍ମା ଜହ୍ନୁ ଋଷି ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାବେଳେ, ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞବାଟକୁ ପ୍ଲାବିତ କରିଦେଲା।

Verse 35

तस्यावलेपनं ज्ञात्वा क्रुद्धो यज्वा तु राघव।।।।अपिबच्च जलं सर्वं गङ्गाया: परमाद्भुतम्।

ହେ ରାଘବ! ତାହାର ଅହଙ୍କାର ଜାଣି ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଜହ୍ନୁ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଗଙ୍ଗାର ସମସ୍ତ ଜଳ ପାନ କରିଦେଲେ।

Verse 36

ततो देवास्सगन्धर्वा ऋषयश्च सुविस्मिता:।।।।पूजयन्ति महात्मानं जह्नुं पुरुषसत्तमम्।गङ्गां चापि नयन्ति स्म दुहितृत्वे महात्मन:।।।।

ତେବେ ଦେବମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହ ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମହାତ୍ମା ଜହ୍ନୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ; ଏବଂ ଗଙ୍ଗାକୁ ତାଙ୍କର କନ୍ୟାରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।

Verse 37

ततो देवास्सगन्धर्वा ऋषयश्च सुविस्मिता:।।1.43.36।।पूजयन्ति महात्मानं जह्नुं पुरुषसत्तमम्।गङ्गां चापि नयन्ति स्म दुहितृत्वे महात्मन:।।1.43.37।।

ତାପରେ ଦେବମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହ ଏବଂ ଋଷିମାନେ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମହାତ୍ମା ଜହ୍ନୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ; ଏବଂ ଗଙ୍ଗାକୁ ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବେ ସ୍ୱୀକାର କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।

Verse 38

ततस्तुष्टो महातेजाश्श्रोत्राभ्यामसृजत् पुन:।।।।तस्माज्जह्नुसुता गङ्गा प्रोच्यते जाह्नवीतिच।

ତତ୍ପରେ ମହାତେଜସ୍ବୀ ଜହ୍ନୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ନିଜ ଦୁଇ କାନରୁ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ମୁକ୍ତ କଲେ; ତେଣୁ ଗଙ୍ଗା ‘ଜହ୍ନୁସୁତା’ ଏବଂ ‘ଜାହ୍ନବୀ’ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 39

जगाम च पुनर्गङ्गा भगीरथरथानुगा।सागरं चापि सम्प्राप्ता सा सरित्प्रवरा तदा।।।।रसातलमुपागच्छत्सिद्ध्यर्थं तस्य कर्मण:।

ଗଙ୍ଗା ପୁନର୍ବାର ଭଗୀରଥଙ୍କ ରଥକୁ ଅନୁସରି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ସରିତ୍‌ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ସେ ତେବେ ରସାତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତାଙ୍କ କର୍ମର ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ।

Verse 40

भगीरथोऽपि राजर्षि: गङ्गामादाय यत्नत:।पितामहान् भस्मकृतानपश्यद्दीनचेतन:।।।।

ରାଜର୍ଷି ଭଗୀରଥ ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯତ୍ନରେ ନେଇ ଆସି, ଦୀନଚିତ୍ତ ହୋଇ ଭସ୍ମୀଭୂତ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିବା ନିଜ ପିତାମହମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 41

अथ तद्भस्मनां राशिं गङ्गासलिलमुत्तमम्।प्लावयद्धूतपाप्मानस्स्वर्गं प्राप्ता रघूत्तम।।।।

ହେ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାପରେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଜଳ ସେଇ ଭସ୍ମର ଢେରକୁ ପ୍ଲାବିତ କଲା; ପାପ ଧୋଇ ଯାଇ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।