क्रोधागारप्रवेशः — Entry into the Chamber of Wrath
Kaikeyī’s Protest
स वृद्धस्तरुणीं भार्यां प्राणेभ्योपि गरीयसीम्।।2.10.23।।अपापः पापसङ्कल्पां ददर्श धरणीतले।लतामिव विनिष्कृत्तां पतितां देवतामिव।।2.10.24।।किन्नरीमिव निर्धूतां च्युतामप्सरसं यथा।मायामिव परिभ्रष्टां हरिणीमिव संयताम्।।2.10.25।।
sa vṛddhas taruṇīṃ bhāryāṃ prāṇebhyo 'pi garīyasīm || 2.10.23 ||
apāpaḥ pāpasaṅkalpāṃ dadarśa dharaṇītale |
latām iva viniṣkṛttāṃ patitāṃ devatām iva || 2.10.24 ||
kinnarīm iva nirdhūtāṃ cyutām apsarasaṃ yathā |
māyām iva paribhraṣṭāṃ hariṇīm iva saṃyatām || 2.10.25 ||
ଏହି ବିଭକ୍ତ ସଂଖ୍ୟାକ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ବର୍ଣ୍ଣନା ଚାଲିଥାଏ: ନିଷ୍କପଟ ବୃଦ୍ଧ ରାଜା ନିଜ ପ୍ରାଣପ୍ରିୟ ଯୁବରାଣୀକୁ ଧରଣୀତଳେ ପତିତ ଦେଖିଲେ; ସେ କଟା ଲତା ପରି ଓ ସ୍ଥାନଚ୍ୟୁତ ଦେବୀ ପରି ଦିଶୁଥିଲେ।
The guileless, old king beheld his youthful wife who was dearer to him than his own life, filled with deceitful intentions. She looked like a severed creeper, like a goddess fallen down, like a 'Kinnari' thrown down on earth, like an 'apsarasa' slipped from heaven, like an illusion torn, like a female deer tied down.
The passage reinforces discernment: dharma is not guided by appearances alone; truth of intention must be examined.
A recensional/numbering segmentation repeats the same scene-description as Daśaratha views Kaikeyī in the wrath chamber.
Daśaratha’s compassion and innocence, set against Kaikeyī’s concealed intent.