Adhyaya 69
Bhumi KhandaAdhyaya 6940 Verses

Adhyaya 69

The Teaching on Śiva-Dharma and the Supremacy of Food-Giving (within the Pitṛtīrtha–Yayāti Episode)

ଅଧ୍ୟାୟ ୬୯ରେ ଶିବଧର୍ମକୁ ବହୁଶାଖୀ ପରମ ପଥ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି—ଶିବନିଷ୍ଠ କର୍ମଯୋଗ, ଅହିଂସା, ଶୌଚ ଓ ସର୍ବଜନହିତ ଏହାର ମୂଳ। ଧର୍ମର ଦଶବିଧ ଆଧାରଗୁଣ ଉଲ୍ଲେଖ କରି କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଶିବଭକ୍ତମାନେ ଶିବପୁର/ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସେଠାରେ ଭୋଗ ସୁଖ ପୁଣ୍ୟାନୁସାରେ ଭିନ୍ନ ହୁଏ, ବିଶେଷକରି ପାତ୍ରର ଯୋଗ୍ୟତା ଓ ଦାତାର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଫଳକୁ ବଢ଼ାଏ। ଜ୍ଞାନଯୋଗରେ ମୋକ୍ଷ ଏବଂ ଭୋଗାସକ୍ତିରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ—ଏହି ଭେଦ ଦେଖାଇ ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ଶିବତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନର ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ପରେ ଅନ୍ନଦାନକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାନ ଭାବେ ମହିମା କରାଯାଇଛି—ଅନ୍ନ ଦେହକୁ ଧାରଣ କରେ, ଦେହ ହିଁ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷାର୍ଥର ସାଧନ; ଅନ୍ନକୁ ପ୍ରଜାପତି, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ମାନାଯାଇଛି। ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟରେ ଦାନବିଧି, କ୍ରୂରତାର ଦୁଷ୍ଫଳ, ଏବଂ ଶେଷରେ ଶିବପୁରୀ, ବୈକୁଣ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମଲୋକ, ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ଆଦି ଗନ୍ତବ୍ୟର ତୁଳନାତ୍ମକ ଫଳବର୍ଣ୍ଣନା ସହ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।

Shlokas

Verse 1

मातलिरुवाच । अथ धर्माः शिवेनोक्ताः शिवधर्मागमोत्तमाः । ज्ञेया बहुविधास्ते च कर्मयोगप्रभेदतः

ମାତଲି କହିଲେ—ଏବେ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପଦିଷ୍ଟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିବଧର୍ମାଗମର ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକ କର୍ମଯୋଗର ଭେଦାନୁସାରେ ବହୁବିଧ ବୋଲି ଜ୍ଞେୟ।

Verse 2

हिंसादिदोषनिर्मुक्ताः क्लेशायासविवर्जिताः । सर्वभूतहिताः शुद्धाः सूक्ष्मायासा महत्फलाः

ଏହି ଆଚରଣଗୁଡ଼ିକ ହିଂସା ଆଦି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ, କ୍ଲେଶ ଓ ଆୟାସରହିତ, ସର୍ବଭୂତହିତକର ଓ ଶୁଦ୍ଧ; ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରୟାସରେ ମହାଫଳଦାୟକ।

Verse 3

अनंतशाखाकलिताः शिवमूलैकसंश्रिताः । ज्ञानध्यानसुपुष्पाढ्याः शिवधर्माः सनातनाः

ସନାତନ ଶିବଧର୍ମଗୁଡ଼ିକ ଅନନ୍ତ ଶାଖାଯୁକ୍ତ ବୃକ୍ଷ ସଦୃଶ; ତାହାର ମୂଳ ଏକମାତ୍ର ଶିବରେ ଆଶ୍ରିତ; ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନର ସୁପୁଷ୍ପରେ ସମୃଦ୍ଧ।

Verse 4

धारयंति शिवं यस्माद्धार्यते शिवभाषितैः । शिवधर्माः स्मृतास्तस्मात्संसारार्णवतारकाः

ଏହାମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଶିବବାଣୀ ଅନୁସାରେ ଆଚରଣ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିବ ମଧ୍ୟ ଧାର୍ୟ ହୁଅନ୍ତି; ତେଣୁ ଏହାମାନେ ‘ଶିବଧର୍ମ’ ଭାବେ ସ୍ମୃତ—ସଂସାରାର୍ଣ୍ଣବରୁ ତାରଣକାରୀ।

Verse 5

तथाऽहि सा क्षमा सत्यं ह्रीः श्रद्धेन्द्रियसंयमः । दानमिज्यातपोदानं दशकं धर्मसाधनम्

ନିଶ୍ଚୟ ଏହିମାନେ—କ୍ଷମା, ସତ୍ୟ, ହ୍ରୀ (ଲଜ୍ଜାଶୀଳତା), ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟସଂଯମ; ଦାନ, ଇଜ୍ୟା (ପୂଜା-ଯଜ୍ଞଭାବ), ତପ, ଏବଂ ପୁନଃ ଦାନ—ଏହି ଦଶକ ଧର୍ମସାଧନ।

Verse 6

अथ व्यस्तैः समस्तैर्वा शिवधर्मैरनुष्ठितैः । शिवैकरस्य संप्राप्तैर्गतिरेकैव कल्पिता

ଏବେ ଶିବଧର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ କିମ୍ବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାସାଥି ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ମଧ୍ୟ—ଶିବରେ ଏକନିଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ପରମ ଗତି ଘୋଷିତ।

Verse 7

यथा भूः सर्वभूतानां स्थानं साधारणं स्मृतम् । तत्तथा शिवभक्तानां तुल्यं शिवपुरंस्मृतम्

ଯେପରି ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ସାଧାରଣ ନିବାସସ୍ଥାନ ବୋଲି ସ୍ମୃତ, ସେପରି ଶିବଭକ୍ତମାନଙ୍କର ସମାନ ନିବାସ ‘ଶିବପୁର’ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 8

यथेह सर्वभूतानां भोगाः सातिशयाः स्मृताः । नानापुण्यविशेषेण भोगाः शिवपुरे तथा

ଯେପରି ଏହି ଲୋକରେ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ଭୋଗ ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍କର୍ଷଯୁକ୍ତ ବୋଲି ସ୍ମୃତ, ସେପରି ଶିବପୁରରେ ମଧ୍ୟ ନାନା ପୁଣ୍ୟବିଶେଷ ଅନୁସାରେ ଭୋଗ ଭିନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 9

शुभाशुभफलं चापि भुज्यते सर्वदेहिभिः । शिवधर्मस्य चैकस्य फलं तत्रोपभुज्यते

ସମସ୍ତ ଦେହୀ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ କର୍ମଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ସେଇ ଏକମାତ୍ର ଶିବଧର୍ମମାର୍ଗର ଫଳ ବିଶେଷରେ ଉପଭୋଗ ହୁଏ।

Verse 10

यस्य यादृग्भवेत्पुण्यं श्रद्धापात्रविशेषतः । भोगाः शिवपुरे तस्य ज्ञेयाः सातिशयाः शुभाः

ଯାହାର ପୁଣ୍ୟ ଯେପରି ହୁଏ—ବିଶେଷତଃ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପାତ୍ରର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଅନୁସାରେ—ଶିବପୁରରେ ତାହାର ଶୁଭ ଭୋଗ ସେପରି ଅତିଶୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 11

स्थानप्राप्तिः परं तुल्या भोगाः शांतिमयाः स्थिताः । कुर्यात्पुण्यं महत्तस्मान्महाभोगजिगीषया

ପରମ ପଦପ୍ରାପ୍ତି ଧର୍ମାତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ସମତୁଳ୍ୟ; ସେଠାର ଭୋଗଗୁଡ଼ିକ ଶାନ୍ତିମୟ ଅବସ୍ଥାରେ ରହେ। ତେଣୁ ମହାଭୋଗଜୟ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ମହାପୁଣ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 12

सर्वातिशयमेवैकं भावितं च सुरोत्तमैः । आत्मभोगाधिपत्यं स्याच्छिवः सर्वजगत्पतिः

ଏହି ଏକମାତ୍ର ସର୍ବାତିଶୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ—ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଛନ୍ତି। ନିଜ ଭୋଗରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଅଧିପତ୍ୟ ଥିବା, ସର୍ବଜଗତ୍ପତି ଶିବ।

Verse 13

केचित्तत्रैव मुच्यंते ज्ञानयोगरता नराः । आवर्तंते पुनश्चान्ये संसारे भोगतत्पराः

କେତେକ ଲୋକ ଜ୍ଞାନଯୋଗରେ ରତ ହୋଇ ସେଠାରେଇ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟେ ଭୋଗରେ ତତ୍ପର ହୋଇ ପୁନଃପୁନଃ ସଂସାରକୁ ଫେରନ୍ତି।

Verse 14

तस्माद्विमुक्तिमिच्छंस्तु भोगासक्तिं च वर्जयेत् । विरक्तः शांतचित्तात्मा शिवज्ञानमवाप्नुयात्

ଏହେତୁ ଯେ ମୁକ୍ତି ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ଭୋଗାସକ୍ତିକୁ ବର୍ଜନ କରୁ। ବିରକ୍ତ ହୋଇ, ଶାନ୍ତଚିତ୍ତ-ଶାନ୍ତାତ୍ମା ହେଲେ ଶିବଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 15

ये चापीशान्यहृदया यजंतीशं प्रसंगतः । तेषामपि ददातीशः स्थानं भावानुरूपतः

ଯେମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ଈଶଭକ୍ତିରେ ନ ଲଗେ, ତଥାପି ଯେମାନେ ପ୍ରସଙ୍ଗବଶତଃ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି—ଈଶ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭାବାନୁରୂପ ସ୍ଥାନ ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 16

तत्रार्चयंति ये रुद्रं सकृदुच्छिन्नकल्मषाः । तेषां पिशाचलोकेषु भोगानीशः प्रयच्छति

ଯେମାନେ ସେଠାରେ ଏକଥର ମାତ୍ର ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାପ ଛିନ୍ନ ହୁଏ; ପ୍ରଭୁ ସେମାନଙ୍କୁ ପିଶାଚ-ଲୋକମାନେ ଭୋଗ ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 17

संतप्ता दुःखभारेण म्रियंते सर्वदेहिनः । अन्नदः पुण्यदः प्रोक्तः प्राणदश्चापि सर्वदः

ଦୁଃଖଭାରରେ ସନ୍ତପ୍ତ ସମସ୍ତ ଦେହୀ ମରିଯାନ୍ତି; ତେଣୁ ଅନ୍ନଦାତାକୁ ପୁଣ୍ୟଦାତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଅନ୍ନଦାତା ପ୍ରାଣଦାତା ମଧ୍ୟ—ସେ ସର୍ବଦାତା।

Verse 18

तस्मादन्नप्रदानेन सर्वदानफलं लभेत् । त्रैलोक्ये यानि रत्नानि भोगस्त्रीवाहनानि च

ଏହେତୁ ଅନ୍ନଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ; ତ୍ରିଲୋକର ରତ୍ନମାନେ, ଭୋଗ, ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ବାହନ ଆଦିର ଫଳ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 19

अन्नदानप्रदः सर्वमिहामुत्र फलं लभेत् । यस्यान्नपानपुष्टांगः कुरुते पुण्यसंचयम्

ଅନ୍ନଦାନକାରୀ ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକ—ଦୁହିଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଫଳ ପାଏ; କାରଣ ଅନ୍ନପାନରେ ପୁଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ସଞ୍ଚୟ କରେ।

Verse 20

अन्नप्रदातुस्तस्यार्धं कर्तुश्चार्धं न संशयः । धर्मार्थकाममोक्षाणां देहः परमसाधनम्

ପୁଣ୍ୟର ଅର୍ଧ ଅନ୍ନଦାତାଙ୍କର ଏବଂ ଅର୍ଧ ଦାନ କରାଇଥିବା କର୍ତ୍ତାଙ୍କର—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଦେହ ହେଉଛି ପରମ ସାଧନ।

Verse 21

स्थितिस्तस्यान्नपानाभ्यामतस्तत्सर्वसाधनम् । अन्नं प्रजापतिः साक्षादन्नं विष्णुः शिवः स्वयम्

ତାହାର ଧାରଣ ଅନ୍ନ ଓ ପାନୀୟରେ ନିର୍ଭର; ତେଣୁ ସେଇ ଅନ୍ନ ସର୍ବସାଧନର ସାଧନ। ଅନ୍ନ ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରଜାପତି; ଅନ୍ନ ହିଁ ବିଷ୍ଣୁ; ଅନ୍ନ ହିଁ ସ୍ୱୟଂ ଶିବ।

Verse 22

तस्मादन्नसमं दानं न भूतं न भविष्यति । त्रयाणामपि लोकानामुदकं जीवनं स्मृतम्

ଏହିହେତୁ ଅନ୍ନଦାନ ସମାନ ଦାନ ନ ପୂର୍ବେ ଥିଲା, ନ ଭବିଷ୍ୟତେ ହେବ। ତିନି ଲୋକ ପାଇଁ ଜଳକୁ ଜୀବନ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।

Verse 23

पवित्रमुदकं दिव्यं शुद्धं सर्वरसायनम् । अन्नपानाश्व गो वस्त्र शय्या सूत्रासनानि च

ପବିତ୍ର ଜଳ—ଦିବ୍ୟ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ସର୍ବରସାୟନ—ଦାନଯୋଗ୍ୟ; ଏବଂ ଅନ୍ନପାନ, ଅଶ୍ୱ, ଗୋ, ବସ୍ତ୍ର, ଶୟ୍ୟା ଓ ସୂତରେ ବୁନା ଆସନମାନେ ମଧ୍ୟ।

Verse 24

प्रेतलोके प्रशस्तानि दानान्यष्टौ विशेषतः । एवं दानविशेषेण धर्मराजपुरं नरः

ପ୍ରେତଲୋକରେ ବିଶେଷତଃ ଆଠ ପ୍ରକାର ଦାନ ପ୍ରଶଂସିତ। ଏପରି ଦାନବିଶେଷରେ ନର ଧର୍ମରାଜ (ଯମ)ଙ୍କ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚେ।

Verse 25

यस्माद्याति सुखेनैव तस्माद्धर्मं समाचरेत् । ये पुनः क्रूरकर्माणः पापादानविवर्जिताः

ଏହାଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ସହଜରେ କଲ୍ୟାଣ ପାଏ; ତେଣୁ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଯେ କ୍ରୂରକର୍ମୀ, ପାପାସକ୍ତ ଓ ଦାନବିହୀନ, ସେମାନେ ସେଇ ଗତି ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 26

भुंजते दारुणं दुःखं नरके नृपनंदन । तथा सुखं प्रभुंजंति दानकर्तार एव तु

ହେ ନୃପନନ୍ଦନ! ଦାନରୁ ବିମୁଖ ଲୋକେ ନରକରେ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଭୋଗନ୍ତି; ଏବଂ ସତ୍ୟରେ ଦାନକର୍ତ୍ତାମାନେ ମାତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।

Verse 27

तेषां तु संभवेत्सौख्यं कर्मयोगरतात्मनाम् । अप्रमेयगुणैर्दिव्यैर्विमानैः सर्वकामकैः

କର୍ମଯୋଗରେ ରତ ମନ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ ସୁଖ ଉଦ୍ଭବେ—ଅପ୍ରମେୟ ଗୁଣଯୁକ୍ତ, ଦିବ୍ୟ ଓ ସର୍ବକାମଦାୟକ ବିମାନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।

Verse 28

असंख्यैस्तत्पुरं व्याप्तं प्राणिनामुपकारकैः । सहस्रसोमदिव्यं वा सूर्यतेजः समप्रभम्

ସେହି ପୁରୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉପକାରକ ଅସଂଖ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା; ତାହା ସହସ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟତେଜ ସମ ପ୍ରଭାମୟ ଥିଲା।

Verse 29

रुद्रलोकमिति प्रोक्तमशेषगुणसंयुतम् । सर्वेषां शिवभक्तानां तत्पुरं परिकीर्तितम्

ତାହା ‘ରୁଦ୍ରଲୋକ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ସମ୍ପନ୍ନ; ଏବଂ ସେହି ପୁରୀ ସମସ୍ତ ଶିବଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଧାମ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 30

रुद्रक्षेत्रे मृतानां च जंगमस्थावरात्मनाम् । अप्येकदिवसं भक्त्या यः पूजयति शंकरम्

ରୁଦ୍ରକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୃତ—ଜଙ୍ଗମ କିମ୍ବା ସ୍ଥାବର—ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ଯେ ଲୋକ ସେଠାରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଏକ ଦିନ ମାତ୍ର ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ମହାଫଳ ପାଏ।

Verse 31

सोपि याति शिवस्थानं किं पुनर्बहुशोर्चयन् । वैष्णवा विष्णुभक्ताश्च विष्णुध्यानपरायणाः

ସେ ମଧ୍ୟ ଶିବସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ—ତେବେ ଯେ ବାରମ୍ବାର ପୂଜା କରେ, ତାହାର କଥା କ’ଣ! ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ବିଷ୍ଣୁଧ୍ୟାନରେ ପରାୟଣ ଲୋକ ନିଶ୍ଚୟ ପରମଗତି ପାଆନ୍ତି।

Verse 32

तेपि गच्छंति वैकुंठे समीपं देवचक्रिणः । ब्रह्मवादी च धर्मात्मा ब्रह्मलोकं प्रयाति सः

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଆନ୍ତି—ଦିବ୍ୟଚକ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ। ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାର ଉପଦେଷ୍ଟା, ଧର୍ମାତ୍ମା ପୁରୁଷ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 33

पुण्यकर्ता सुपुण्येन पुण्यलोकं प्रयाति च । तस्मादीशे सदा भक्तिं भावयेदात्मनात्मनि

ପୁଣ୍ୟକର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟଦ୍ୱାରା ପୁଣ୍ୟଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ତେଣୁ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ, ନିଜେ ହିଁ, ଈଶ୍ୱର ପ୍ରତି ସଦା ଭକ୍ତିଭାବ ପୋଷଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 34

हरौ वापि महाराज युक्तात्मा ज्ञानवान्स्वयम् । तस्मात्सर्वविचारेण भावदोषविचारतः

ହେ ମହାରାଜ! ହରିଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ହୋଇ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ ହେବା ଉଚିତ। ତେଣୁ ସମସ୍ତ କଥା ବିଚାର କରି, ବିଶେଷତଃ ଅନ୍ତର୍ଭାବର ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ପରୀକ୍ଷା କରି (ଯଥାଯଥ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ)।

Verse 35

एवं विष्णुप्रभावेण विशिष्टेनापि कर्मणा । नरः स्थानमवाप्येतदेशभावानुरूपतः

ଏହିପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ—ଏବଂ ବିଶିଷ୍ଟ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ—ମନୁଷ୍ୟ ଦେଶ ଓ ନିଜ ଭାବ-ସ୍ୱଭାବ ଅନୁରୂପ ନିଜ ଗତି/ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 36

इत्येतदपरं प्रोक्तं श्रीमच्छिवपुरं महत् । देहिनां कर्मनिष्ठानां पुनरावर्त्तकं स्मृतम्

ଏହିପରି ଏହି ଅନ୍ୟ ବିଷୟ କୁହାଗଲା—ମହାନ୍ ଓ ଶ୍ରୀମୟ ଶିବପୁର। ଦେହଧାରୀ, କର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କୁ ଏହା ପୁନଃ ସଂସାରାବର୍ତ୍ତନ କରାଏ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।

Verse 37

ऊर्ध्वं शिवपुराज्ज्ञेयं वैष्णवं लोकमुत्तमम् । वैष्णवा मानवा यांति विष्णुध्यानपरायणाः

ଶିବପୁରର ଉପରେ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କର ପରମୋତ୍ତମ ଲୋକ ଅଛି ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ବିଷ୍ଣୁଧ୍ୟାନରେ ପରାୟଣ ବୈଷ୍ଣବ ମାନବମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 38

ब्राह्मणा ब्रह्मलोकं तु सदाचारा नरोत्तमाः । प्रयांति यज्विनः सर्वे पुरीं तां तत्त्वकोविदाः

ସଦାଚାରୀ ନରୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ—ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଓ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେହି ବ୍ରହ୍ମଲୋକ-ପୁରୀକୁ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 39

ऐंद्रं लोकं तथा यांति क्षत्रिया युद्धशालिनः । अन्ये च पुण्यकर्त्तारः पुण्यलोकान्प्रयांति ते

ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ବୀର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଐନ୍ଦ୍ର ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ପୁଣ୍ୟକର୍ମକାରୀମାନେ ପୁଣ୍ୟଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 69

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने पितृतीर्थे ययाति । चरिते एकोनसप्ततितमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ, ବେନୋପାଖ୍ୟାନାନ୍ତର୍ଗତ ପିତୃତୀର୍ଥ ଓ ରାଜା ଯୟାତି-ଚରିତ ବିଷୟକ ଏକୋନସପ୍ତତିତମ (ଊନସତ୍ତର) ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।