Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules
ग्रस्तोदितावस्तमितौ नृपधान्यविनाशदौ । सर्वग्रस्ताविनेंदू तु क्षुद्व्याध्यग्निभयप्रदौ ॥ ८८ ॥
grastoditāvastamitau nṛpadhānyavināśadau | sarvagrastāvineṃdū tu kṣudvyādhyagnibhayapradau || 88 ||
ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣଗ୍ରସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଉଦୟ କିମ୍ବା ଅସ୍ତ ହେଲେ, ତାହା ରାଜା ଓ ଧାନ୍ୟର ବିନାଶ କରେ। ଚନ୍ଦ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ରୋଗ ଓ ଅଗ୍ନିଭୟ ଦେଇଥାଏ।
Sanatkumara (in instruction to Narada on dharma/omens and related observances)
Vrata: none
Primary Rasa: bhayanaka
Secondary Rasa: shanta
It frames eclipses (grahaṇa) as collective karmic indicators (nimitta) affecting society—rulers, food security, and public safety—prompting heightened dharmic vigilance and remedial observances.
While the verse is primarily Jyotiṣa-based, its implication supports bhakti-oriented remedial conduct during ominous times—turning the mind to the Divine through japa, dāna, and vrata rather than fear.
Jyotiṣa (Vedāṅga astrology): it specifies grahaṇa-phala—distinct outcomes for eclipses at rise/set versus a total lunar eclipse—used for forecasting social and agricultural disturbances.