Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning
छाया श्रृङ्गोन्नतियुती पातसाधानमीरितम् । जातके राशिभेदाश्च ग्रहयोनिश्च योनिजम् ॥ ४ ॥
chāyā śrṛṅgonnatiyutī pātasādhānamīritam | jātake rāśibhedāśca grahayoniśca yonijam || 4 ||
ଛାୟା-ଶଙ୍କୁ, ଶୃଙ୍ଗ-ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଉନ୍ନତି-ମାପନ ଦ୍ୱାରା ‘ପାତ’ (ଅବନତି) ନିର୍ଣ୍ଣୟର ପ୍ରକ୍ରିୟା କୁହାଯାଇଛି। ଜାତକରେ ମଧ୍ୟ ରାଶିଭେଦ, ଗ୍ରହ-ଯୋନି ଓ ତାହାରୁ ଜନିତ ଯୋନିଜ ବିବେଚିତ।
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
It frames Jyotiṣa as a disciplined, measurable Vedāṅga—linking precise astronomical calculation (shadow/elevation) with responsible interpretation in a jātaka, supporting dharma-guided living within Mokṣa-oriented teaching.
Indirectly: by emphasizing accurate knowledge and right discernment in life-decisions, it supports a sattvic, dharma-aligned life that can be dedicated to Vishnu-bhakti without superstition or error.
Jyotiṣa Vedāṅga—use of chāyā (shadow/gnomon) and elevation measurements to compute astronomical parameters (pāta), and applying rāśi distinctions and graha-yoni classifications in birth-chart interpretation.