Nirukta, Phonetic Variants, and Vedic Dhātu–Svara Taxonomy
प्रथादयस्रयश्चापि उदात्तेतः प्रकीर्तिताः । चर्करीतं च ह्नुङ् प्रोक्तोऽनुदात्तेन्मुनिसत्तम ॥ ४४ ॥
prathādayasrayaścāpi udāttetaḥ prakīrtitāḥ | carkarītaṃ ca hnuṅ prokto'nudāttenmunisattama || 44 ||
‘ପ୍ରଥା-’ ଆଦି ଏବଂ ‘ସ୍ରୟ’ ମଧ୍ୟ ଉଦାତ୍ତେତ୍ ବୋଲି ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ; ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ‘ଚର୍କରୀତଂ’ ଓ ‘ହ୍ନୁଙ୍’ ଅନୁଦାତ୍ତେତ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
Sanatkumara (teaching Nārada in a technical Śikṣā context)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
It emphasizes that liberation-oriented Dharma also requires precision in Vedic recitation—correct svara (accent) preserves mantra integrity, which is treated as a sacred discipline rather than mere linguistics.
While not a direct Bhakti verse, it supports devotional practice by safeguarding mantra-śravaṇa and japa: accurate accents are part of reverent worship and faithful transmission of Vedic sound.
Śikṣā (Vedāṅga phonetics): the classification of words/forms by Vedic pitch accents—udātta (raised) and anudātta (lowered)—with specific examples used as mnemonic rules for reciters.