Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 84

Śreyas and Paramārtha: The Ribhu–Nidāgha Teaching on Non-Dual Self

Advaita

Devanagari script

नान्यस्याद्वैतसंस्कारसंस्कृतं मानसं तथा । यथाचार्यस्य तेन त्वां मन्ये प्राप्तमहं गुरुम् ॥ ८४ ॥

Transliteration

nānyasyādvaitasaṃskārasaṃskṛtaṃ mānasaṃ tathā | yathācāryasya tena tvāṃ manye prāptamahaṃ gurum || 84 ||

Translation

ସତ୍ୟ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମନ ଯେପରି ଅଦ୍ୱୈତ-ସଂସ୍କାରରେ ସୁସଂସ୍କୃତ ହୁଏ, ସେପରି ଅନ୍ୟ କାହାରି ନୁହେଁ। ତେଣୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କୁ ଗୁରୁରୂପେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି।

Word by Word

• न: not
• न: Nishedha (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• अन्यस्य: of another
• अन्यस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• अद्वैतसंस्कारसंस्कृतम्: refined by the impressions of non-duality
• अद्वैतसंस्कारसंस्कृतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अद्वैत (प्रातिपदिक) + संस्कार (प्रातिपदिक) + संस्कृत (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘मानसम्’ इत्यस्य विशेषणम्; समासः: (अद्वैतस्य संस्कारः) इति षष्ठी-तत्पुरुष, ततः ‘संस्कारैः संस्कृतम्’ इति तृतीया-तत्पुरुषार्थः (समास-समुच्चय)

• मानसम्: mind
• मानसम्: Karta/Visaya (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: मानस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• तथा: thus/so
• तथा: Prakāra (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकार-अव्यय (adverb)

• यथा: as
• यथा: Upamāna/Prakāra (उपमान/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान/प्रकार-अव्यय (as/like)

• आचार्यस्य: of the teacher
• आचार्यस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: आचार्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• तेन: therefore/by that
• तेन: Hetu/Karana (हेतु/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• मन्ये: I consider
• मन्ये: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद

• प्राप्तम्: attained
• प्राप्तम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘गुरुम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• गुरुम्: a guru/teacher
• गुरुम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Narada
• Guru
• Acharya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes that liberation-oriented wisdom requires a mind purified by advaita-saṃskāras (non-dual contemplative disciplines), and that recognizing such maturity in a teacher is itself a sign of right discernment on the path to moksha.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While the verse is primarily jñāna-oriented, it supports bhakti indirectly by highlighting surrender to a realized Guru—humble recognition and acceptance of guidance is a core devotional attitude that stabilizes practice and leads toward God-realization.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedanga (like Vyākaraṇa, Jyotiṣa, or Kalpa) is taught in this verse; the practical takeaway is sādhanā: cultivating inner saṃskāras through disciplined study, reflection, and meditation under an ācārya.