Anukramaṇī (Synoptic Table of Contents) of the Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa

Verse 1

श्रीब्रह्मोवाच । श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि पुराणं नारदीयकम् । पंचविंशतिसाहस्रं बृहत्कल्पकथाश्रयम् ॥ १ ॥

ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ର, ଶୁଣ; ମୁଁ ନାରଦୀୟ ପୁରାଣ ପ୍ରବଚନ କରିବି; ଏହା ପଞ୍ଚବିଂଶତି ସହସ୍ର ଶ୍ଲୋକଯୁକ୍ତ ଏବଂ ବୃହତ୍କଲ୍ପ କଥାପରମ୍ପରାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି।

Verse 2

सूतशौनकसंवादः सृष्टिसंक्षेपवर्णनम् । नानाधर्मकथाः पुण्याः प्रवृत्ते समुदाहृताः ॥ २ ॥

ଏଠାରେ ସୂତ-ଶୌନକ ସଂବାଦ, ସୃଷ୍ଟିର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନ, ଏବଂ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରଚଳିତ ନାନାପ୍ରକାର ପୁଣ୍ୟ ଧର୍ମକଥାମାନେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।

Verse 3

प्राग्भागे प्रथमे पादे सनकेन महात्मना । द्वितीये मोक्षधर्माख्ये मोक्षोपायनिरूपणम् ॥ ३ ॥

ପୂର୍ବଭାଗର ପ୍ରଥମ ପାଦରେ ମହାତ୍ମା ସନକ ବିଷୟକୁ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଛନ୍ତି; ଏବଂ ‘ମୋକ୍ଷଧର୍ମ’ ନାମକ ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଦରେ ମୋକ୍ଷର ଉପାୟଗୁଡ଼ିକ ନିରୂପିତ ହୋଇଛି।

Verse 4

वेदांगानां च कथनं शुकोत्पत्तिश्च विस्तरात् । सनंदनेन गदिता नारदाय महात्मने ॥ ४ ॥

ଏଠାରେ ବେଦାଙ୍ଗମାନଙ୍କର କଥନ ଓ ଶୁକଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିର ବିସ୍ତୃତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅଛି—ଯାହା ମହାତ୍ମା ସନନ୍ଦନ ମହାତ୍ମା ନାରଦଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।

Verse 5

महातंत्रे समुद्दिष्टं पशुपाशविमोक्षणम् । मंत्राणां शोधनं दीक्षामंत्रोद्धारश्च पूजनम् ॥ ५ ॥

ମହାତନ୍ତ୍ରରେ ଜୀବର ପାଶବନ୍ଧନରୁ ବିମୋଚନ, ମନ୍ତ୍ରଶୋଧନ, ଦୀକ୍ଷା, ଦୀକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରର ଉଦ୍ଧାର/ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଏବଂ ପୂଜାବିଧି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 6

प्रयोगाः कवचं नामसहस्रं स्तोत्रमेव च । गणेशसूर्यविष्णूनां शिवशक्त्योरनुक्रमात् ॥ ६ ॥

କ୍ରମାନୁସାରେ ଗଣେଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ଶିବ-ଶକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରୟୋଗ, କବଚ, ନାମସହସ୍ର ଓ ସ୍ତୋତ୍ର ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।

Verse 7

सनत्कुमारमुनिना नारदाय तृतीयके । पुराणलक्षणं चैव प्रमाणं दानमेव च ॥ ७ ॥

ତୃତୀୟ ପାଦରେ ମୁନି ସନତ୍କୁମାର ନାରଦଙ୍କୁ ପୁରାଣର ଲକ୍ଷଣ, ପ୍ରମାଣ (ଜ୍ଞାନର ମାନଦଣ୍ଡ) ଏବଂ ଦାନଧର୍ମ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦେଲେ।

Verse 8

पृथक्पृथक् समुद्दिष्टं दानकालपुरःसरम् । चैत्रादिसर्वमासेषु तिथीनांचपृथक्पृथक् ॥ ८ ॥

ଦାନକାଳର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଯଥୋଚିତ ଅବସରକୁ ପ୍ରଥମେ ରଖି ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ଉପଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ଏବଂ ଚୈତ୍ରାଦି ସମସ୍ତ ମାସରେ ତିଥିମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ରମେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

Verse 9

प्रोक्तं प्रतिपदादीनां व्रतं सर्वाघनाशनम् । सनातनेन मुनिना नारदाय चतुर्थके ॥ ९ ॥

ପ୍ରତିପଦା ଆଦିରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ସର୍ବପାପନାଶକ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି; ଚତୁର୍ଥ ପାଦରେ ମୁନି ସନାତନ ଏହା ନାରଦଙ୍କୁ ଉପଦେଶ କରିଥିଲେ।

Verse 10

पूर्वभागोऽयमुदितो बृहदाख्यानसंज्ञितः । अस्योत्तरे विभागे तु प्रश्न एकादशीव्रते ॥ १० ॥

ଏହି ପୂର୍ବଭାଗ ‘ବୃହଦାଖ୍ୟାନ’ ନାମରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟାତ ହୋଇଛି; ଏହାର ଉତ୍ତର ବିଭାଗରେ ତୁ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଅଛି।

Verse 11

वसिष्ठेनाथ संवादो मांधातुः परिकीर्तितः । रुक्मांगदकथा पुण्यामोहिन्युत्पत्तिकर्म च ॥ ११ ॥

ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସହ ରାଜା ମାନ୍ଧାତାଙ୍କ ସମ୍ବାଦ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି; ଏବଂ ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ କଥା, ସହିତ ମୋହିନୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କର୍ମ ମଧ୍ୟ କଥିତ।

Verse 12

वसुशापश्च मोहिन्यै पश्चादुद्धरणक्रिया । गंगाकथा पुण्यतमा गयायात्रानुकीर्तनम् ॥ १२ ॥

ତାପରେ ମୋହିନୀ ପ୍ରତି ବସୁମାନଙ୍କ ଶାପ, ପରେ ଉଦ୍ଧାର କ୍ରିୟା; ସର୍ବାଧିକ ପୁଣ୍ୟମୟ ଗଙ୍ଗାକଥା ଓ ଗୟାଯାତ୍ରାର ଅନୁକୀର୍ତ୍ତନ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 13

काश्या माहात्म्यमतुलं पुरुषोत्तमवर्णनम् । यात्राविधानं क्षेत्रस्य बह्वाख्यानसमन्वितम् ॥ १३ ॥

ଏଥିରେ କାଶୀର ଅତୁଲ ମାହାତ୍ମ୍ୟ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଭଗବାନଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା, ଏବଂ ସେହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ଯାତ୍ରାବିଧାନ—ବହୁ ଉପାଖ୍ୟାନ ସହିତ—ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି।

Verse 14

प्रयागस्याथ माहात्म्यं कुरुक्षेत्रस्य तत्परम् । हरिद्वारस्य चाख्यानं कामोदाख्यानकं तथा ॥ १४ ॥

ତାପରେ ପ୍ରୟାଗର ମାହାତ୍ମ୍ୟ, ତାହାପରେ କ୍ରମେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର; ହରିଦ୍ୱାରର ଆଖ୍ୟାନ, ଏବଂ ‘କାମୋଦ’ ନାମକ ଉପାଖ୍ୟାନ ମଧ୍ୟ (ବର୍ଣ୍ଣିତ) ଅଛି।

Verse 15

बदरीतीर्थमाहात्म्यं कामाक्षायास्तथैव च । प्रभासस्य च माहात्म्यं पुष्कराख्यानकं ततः ॥ १५ ॥

ତାପରେ ବଦରୀତୀର୍ଥର ମାହାତ୍ମ୍ୟ, ଏବଂ କାମାକ୍ଷାର ମଧ୍ୟ; ପ୍ରଭାସର ମାହାତ୍ମ୍ୟ, ତାହାପରେ ପୁଷ୍କର ଉପାଖ୍ୟାନ (ବର୍ଣ୍ଣିତ) ହୁଏ।

Verse 16

गौतमाख्यानकं पश्चाद्वेदपादस्तवस्ततः । गोकर्णक्षेत्रमाहात्म्यं लक्ष्मणाख्यानकं तथा ॥ १६ ॥

ତାପରେ ଗୌତମ ଉପାଖ୍ୟାନ, ତଦନନ୍ତରେ ବେଦପାଦ ସ୍ତବ; ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷେତ୍ରର ମାହାତ୍ମ୍ୟ, ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଉପାଖ୍ୟାନ ମଧ୍ୟ (ବର୍ଣ୍ଣିତ) ଅଛି।

Verse 17

सेतुमाहात्म्यकथनं नर्मदातीर्थवर्णनम् । अवंत्याश्चैव माहात्म्यं मधुरायास्ततः परम् ॥ १७ ॥

ସେତୁର ମାହାତ୍ମ୍ୟ କଥନ, ନର୍ମଦା ତୀର୍ଥର ବର୍ଣ୍ଣନା, ଅବନ୍ତୀର ମାହାତ୍ମ୍ୟ, ଏବଂ ତାହାପରେ ମଥୁରାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ (ବର୍ଣ୍ଣିତ) ହୁଏ।

Verse 18

बृन्दावनस्य महिमा पशोर्ब्रह्मांतिके गतिः । मोहिनीचरितं पश्चादेवं पश्चादेवं वै नारदीयकम् ॥ १८ ॥

ତାପରେ ବୃନ୍ଦାବନର ମହିମା; ତାହାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ପଶୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଗତି ପାଇଥିବା ବୃତ୍ତାନ୍ତ। ପରେ ମୋହିନୀଚରିତ—ଏଭଳି କ୍ରମେ କ୍ରମେ ନାରଦୀୟ ପୁରାଣ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ।

Verse 19

यः शृणोति नरो भक्त्याश्रावयेद्वा समाहितः । स याति ब्रह्मणो धाम नात्र कार्या विचारणा ॥ १९ ॥

ଯେ କେହି ଭକ୍ତିରେ ଏହା ଶୁଣେ, କିମ୍ବା ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ପାଠ କରାଏ, ସେ ବ୍ରହ୍ମଧାମକୁ ଯାଏ; ଏଥିରେ ଆଉ ବିଚାର ଦରକାର ନାହିଁ।

Verse 20

यस्त्वेतदिषुपूर्णायां धेनूनां सप्तकान्वितम् । प्रदद्याद्दिजंर्याय संलभेन्मोक्षमेव च ॥ २० ॥

କିନ୍ତୁ ଯେ ଜଣେ ବାଣଭରା ତୂଣୀର ସହିତ ସାତ ଧେନୁର ସମୁହ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋକ୍ଷକୁ ମଧ୍ୟ ପାଏ।

Verse 21

यश्चानुक्रमणीमेतां नारदीयस्य वर्णयेत् । श्रृणुयद्वैकचित्तेन सोऽपि स्वर्गगतिं लभेत् ॥ २१ ॥

ଯେ ନାରଦୀୟ ପୁରାଣର ଏହି ଅନୁକ୍ରମଣୀକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, କିମ୍ବା ଏକଚିତ୍ତରେ ଶୁଣେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗଗତି ପାଏ।

Verse 22

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे नारदीयपुराणानुक्रमणीकथनं नाम सप्तनवतितमोऽध्यायः ॥ ९७ ॥

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ବୃହନ୍ନାରଦୀୟ ପୁରାଣର ପୂର୍ବଭାଗରେ, ବୃହଦୁପାଖ୍ୟାନର ଚତୁର୍ଥ ପାଦରେ ‘ନାରଦୀୟ ପୁରାଣ ଅନୁକ୍ରମଣୀ କଥନ’ ନାମକ ସତାନବେତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।