The Narration of the Brāhma Purāṇa’s Account (Brāhma Purāṇānukramaṇikā)

Verse 1

सूत उवाच । एतच्छ्रुत्वा नारदस्तु कुमारस्य वचो मुदा । पुनरप्याह सुप्रीतो जिज्ञासुः श्रेय उत्तमम् ॥ १ ॥

ସୂତ କହିଲେ—କୁମାରଙ୍କ ଏହି ବଚନ ଆନନ୍ଦରେ ଶୁଣି ନାରଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ପରମ ଶ୍ରେୟ (ଉତ୍ତମ କଳ୍ୟାଣ) ଜାଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ପୁଣି କହିଲେ।

Verse 2

नारद उवाच । साधु साधु महाभाग सर्वलोकोपकारकम् । महातंत्रं त्वया प्रोक्तं सर्वतंत्रोत्तमोत्तमम् ॥ २ ॥

ନାରଦ କହିଲେ—ସାଧୁ, ସାଧୁ! ହେ ମହାଭାଗ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଉପକାରକ ଏକ ମହାତନ୍ତ୍ର କହିଛ; ସେହିଟି ସମସ୍ତ ତନ୍ତ୍ରମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।

Verse 3

अधुना श्रोतुमिच्छामि पुराणाख्यानमुत्तमम् । यस्मिन्यस्मिन्पुराणे तु यद्यदाख्यानकं मुने । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व सर्वज्ञस्त्वं यतो मतः ॥ ३ ॥

ଏବେ ମୁଁ ଉତ୍ତମ ପୁରାଣାଖ୍ୟାନ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି। ହେ ମୁନି, ଯେଉଁ ଯେଉଁ ପୁରାଣରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଆଖ୍ୟାନ ଅଛି, ସେ ସବୁ ମୋତେ କହ; କାରଣ ତୁମକୁ ସର୍ବଜ୍ଞ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

Verse 4

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं विप्रा नारदस्य शुभावहम् । पुराणाख्यानसंप्रश्नं कुमारः प्रत्युवाच ह ॥ ४ ॥

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ନାରଦଙ୍କ ଶୁଭଦାୟକ ବଚନ ଓ ପୁରାଣାଖ୍ୟାନ ବିଷୟକ ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି କୁମାର ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 5

सनत्कुमार उवाच । पाराणाख्यानकं विप्र नानाकल्पसमुद्भवम् । नानाकथासमायुक्तमद्भुतं बहुविस्तरम् ॥ ५ ॥

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ର! ଏହି ପୁରାଣାଖ୍ୟାନ ନାନା କଳ୍ପରୁ ଉଦ୍ଭବ; ନାନା କଥାରେ ଯୁକ୍ତ, ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ବହୁବିସ୍ତୃତ।

Verse 6

ऋषिः सनातनश्चायं यथा वेद तथाऽपरः । न वेद तस्मात्पृच्छ त्वं बहुकल्पविदां वरम् ॥ ६ ॥

ଏହି ସନାତନ ଋଷି ଯେପରି ଜାଣନ୍ତି ସେପରି ଅନ୍ୟ ଋଷି ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଏହି ବିଷୟ ସେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଣୁ ବହୁ କଳ୍ପବିଦ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପଚାର।

Verse 7

श्रुत्वेत्थं नारदो वाक्यं कुमारस्य महात्मनः । प्रणम्य विनयोपेतः सनातनमथाब्रवीत् ॥ ७ ॥

ମହାତ୍ମା କୁମାରଙ୍କ ଏପରି ବଚନ ଶୁଣି ନାରଦ ପ୍ରଣାମ କରି, ବିନୟସହିତ ପରେ ସନାତନଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 8

नारद उवाच । ब्रह्मन्पुराणविच्छ्रेष्ठ ज्ञानविज्ञानतत्पर । पुराणानां विभागं मे साकल्ये नानुकीर्तय ॥ ८ ॥

ନାରଦ କହିଲେ—ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ପୁରାଣବିଦ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜ୍ଞାନ-ବିଜ୍ଞାନରେ ତତ୍ପର! ପୁରାଣମାନଙ୍କର ବିଭାଗ ଓ ଭେଦ ମୋତେ ସାକଳ୍ୟେ କହ।

Verse 9

यस्मिञ् श्रुते श्रुतं सर्वं ज्ञातं कृते कृतम् ॥ ९ ॥

ଯାହାକୁ ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ କିଛି ଶୁଣିଥିବା ପରି ହୁଏ, ଯାହାକୁ ଜାଣିଲେ ସମସ୍ତ କିଛି ଜାଣିଥିବା ପରି, ଏବଂ ଯାହାକୁ ସାଧିଲେ ସମସ୍ତ କିଛି ସାଧିତ ପରି ହୁଏ।

Verse 10

वर्णाश्रमाचारधर्मं साक्षात्कारमुपैष्यति । कियंति च पुराणानि कियत्संख्यानि मानतः ॥ १० ॥

ସେ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ଆଚାର-ଧର୍ମର ସାକ୍ଷାତ୍କାର ପାଇବ। ଏବଂ (କୃପାକରି) କହନ୍ତୁ—ପୁରାଣ କେତେଟି, ଏବଂ ଶ୍ଲୋକସଂଖ୍ୟା ମାନରେ ସେମାନଙ୍କ ପରିମାଣ କେତେ।

Verse 11

किंकिमाख्यानयुक्तानि तद्वदस्व मम प्रभो । चातुर्वर्ण्याश्रया नानाव्रतादीनां कथास्तथा ॥ ११ ॥

ହେ ପ୍ରଭୋ, କେଉଁ କେଉଁ ଉପଦେଶ ପବିତ୍ର ଆଖ୍ୟାନସହିତ ଯୁକ୍ତ, ତାହା ମୋତେ କହନ୍ତୁ। ଏବଂ ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ଣ୍ୟ-ଧର୍ମ ଆଧାରିତ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତାଦିର କଥାମାନେ ମଧ୍ୟ ତଦ୍ବତ୍ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ।

Verse 12

सृष्टिक्रमेण वंशानां कथाः सम्यक्प्रकाशय । त्वत्तोऽधिको न चान्योऽस्ति पुराणाख्यानवित्प्रभो ॥ १२ ॥

ସୃଷ୍ଟିକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ବଂଶମାନଙ୍କ କଥା ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ। ହେ ପ୍ରଭୋ, ପୁରାଣାଖ୍ୟାନ ଜ୍ଞାନରେ ଆପଣଠାରୁ ଅଧିକ ଅନ୍ୟ କେହି ନାହିଁ।

Verse 13

तस्मादाख्याहि मह्यं त्वं सर्वसन्देहभंजनम् । सूत उवाच । ततः सनातनो विप्राः श्रुत्वा नारदभाषितम् ॥ १३ ॥

ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହକୁ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ସେଇ ଉପଦେଶ ମୋତେ କହନ୍ତୁ। ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ସନାତନ ନାରଦଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି…

Verse 14

नारायणं क्षणं ध्यात्वा प्रोवाचाथ विदां वरः । सनातन उवाच । साधु साधु मुनिश्रेष्ठ सर्वलोकोपकारिका ॥ १४ ॥

କ୍ଷଣମାତ୍ର ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ କହିଲେ। ସନାତନ କହିଲେ—“ସାଧୁ, ସାଧୁ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତୁମ ବାଣୀ ସର୍ବଲୋକହିତକର।”

Verse 15

पुराणाख्यानविज्ञाने यज्जाता नेष्ठिकी मतिः । तुभ्यं समभिधास्यामि यत्प्रोक्तं ब्रह्मणा पुरा ॥ १५ ॥

ପୁରାଣାଖ୍ୟାନର ଜ୍ଞାନରେ ତୁମର ନିଷ୍ଠାମୟ ଏକାଗ୍ର ବୁଦ୍ଧି ଜନ୍ମିଛି; ତେଣୁ ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମା ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।

Verse 16

मरीच्यादिऋषिभ्यस्तु पुत्रस्नेहावृतात्मना । एकदा ब्रह्मणः पुत्रो मरीचिर्नाम विश्रुतः ॥ १६ ॥

ମରୀଚି ଆଦି ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକଥର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମରୀଚି, ପୁତ୍ରସ୍ନେହରେ ଆବୃତ ମନ ନେଇ (ସେପରି କାର୍ଯ୍ୟ/ବଚନ) କଲେ।

Verse 17

स्वाध्यायश्रुतसंपन्नो वेदवेदागपारगः । उपसृत्य स्वपितरं ब्रह्मणं लोकभावनम् ॥ १७ ॥

ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ଶ୍ରୁତିଜ୍ଞାନରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ସେ, ଲୋକଭାବନ ନିଜ ପିତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନିକଟେ ଗଲେ।

Verse 18

प्रणम्य भक्त्या पप्रच्छ इदमेव मुनिश्वर । पुराणाख्यानममलं यत्त्वं पृच्छसि मानद ॥ १८ ॥

ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଣାମ କରି ସେ ପଚାରିଲେ—“ହେ ମୁନିଶ୍ୱର! ଏହି ବିଷୟଟି ହିଁ। ହେ ମାନଦ, ଆପଣ ଯେ ନିର୍ମଳ ପୁରାଣାଖ୍ୟାନ ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛନ୍ତି, ସେହିଟି (ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ)।”

Verse 19

मरीचिरुवाच । भगवन्देवदेवेश लोकानां प्रभवाप्यय । सर्वज्ञ सर्वकल्याण सर्वाध्यक्ष नमोऽस्तु ते ॥ १९ ॥

ମରୀଚି କହିଲେ— ହେ ଭଗବାନ, ଦେବଦେବେଶ! ଲୋକମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଲୟର କାରଣ! ସର୍ବଜ୍ଞ, ସର୍ବମଙ୍ଗଳ, ସର୍ବାଧ୍ୟକ୍ଷ— ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 20

पुराणबीजमाख्यहि मह्यं शुश्रूषवे पितः । लक्षणं च प्रमाणं च चं वक्तारं पृच्छकं तथा ॥ २० ॥

ହେ ପୂଜ୍ୟ ପିତା, ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ; ଦୟାକରି ମୋତେ ପୁରାଣର ବୀଜ କହନ୍ତୁ— ତାହାର ଲକ୍ଷଣ, ପ୍ରମାଣ, ଏବଂ ବକ୍ତା ଓ ପ୍ରଶ୍ନକର୍ତ୍ତା କିଏ ତାହା ମଧ୍ୟ।

Verse 21

ब्रह्मोवाच । श्रृणु वत्स प्रवक्ष्यामि पुराणानां समुच्चयम् । यस्मिञ्ज्ञाते भवेज्ज्ञातं वाङ्मयं सचराचरम् ॥ २१ ॥

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ— ବତ୍ସ, ଶୁଣ; ମୁଁ ପୁରାଣମାନଙ୍କର ସମୁଚ୍ଚୟ କହିବି; ଯାହା ଜାଣିଲେ ଚରାଚର ଜଗତର ସମସ୍ତ ବାଙ୍ମୟ ଜାଣିତ ହୋଇଯାଏ।

Verse 22

पुराणमेकमेवासीत्सर्वकल्पेषु मानद । चतुर्वर्गस्य बीजं च शतकोटिप्रविस्तरम् ॥ २२ ॥

ହେ ମାନଦ, ସମସ୍ତ କଳ୍ପରେ ଆଦିରେ ଏକମାତ୍ର ପୁରାଣ ଥିଲା; ସେହିଟି ଧର୍ମ-ଅର୍ଥ-କାମ-ମୋକ୍ଷ ଚତୁର୍ବର୍ଗର ବୀଜ ଏବଂ ଶତକୋଟି ବିସ୍ତାର ଥିଲା।

Verse 23

प्रवृत्तिः सर्वशास्त्राणां पुराणादभवत्ततः । कालेनाग्रहणं दृष्ट्वा पुराणस्य महामतिः ॥ २३ ॥

ତାପରେ ପୁରାଣରୁ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରବୃତ୍ତି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। କାଳକ୍ରମେ ପୁରାଣ ଯଥାଯଥ ଗ୍ରହଣ-ଧାରଣ ହେଉନାହିଁ ବୋଲି ଦେଖି ମହାମତି (ତାହାର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରଚାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ)।

Verse 24

हरिर्व्यासस्वरूपेण जायते च युगे युगे । चतुर्लक्षप्रमाणेन द्वापरे द्वापरे सदा ॥ २४ ॥

ହରି ସ୍ୱୟଂ ଯୁଗେ ଯୁଗେ ବ୍ୟାସସ୍ୱରୂପେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ ପୁରାଣସଂହିତା ସଦା ଚାରି ଲକ୍ଷ ଶ୍ଲୋକ ପ୍ରମାଣରେ ପୁନଃ ପୁନଃ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ॥୨୪॥

Verse 25

तदष्टादशधा कृत्वा भूर्लोके निर्द्दिशत्यपि । अद्यापि देवलोके तु शतकोटिप्रविस्तरम् ॥ २५ ॥

ତାହାକୁ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି ଭୂର୍ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଉପଦେଶ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଦେବଲୋକରେ ତାହା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଶତକୋଟି ପରିମାଣରେ ବିସ୍ତୃତ ଅଛି॥୨୫॥

Verse 26

अस्त्येव तस्य सारस्तु चतुर्लक्षेण वर्ण्यते । ब्राह्मं पाद्मं वैष्णवं च वायवीयं तथैव च ॥ २६ ॥

ତାହାର ଏକ ସାରସଙ୍ଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ତାହା ଚାରି ଲକ୍ଷ ଶ୍ଲୋକରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ—ବ୍ରାହ୍ମ, ପାଦ୍ମ, ବୈଷ୍ଣବ ଏବଂ ସେହିପରି ବାୟବୀୟ॥୨୬॥

Verse 27

भागवतं नारदीयं मार्कंडेयं च कीर्तितम् । आग्नेयं च भविष्यं च ब्रह्मवैवर्त्तलिंगके ॥ २७ ॥

ଭାଗବତ, ନାରଦୀୟ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ—ଏଗୁଡ଼ିକ କୀର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି; ଏହିପରି ଆଗ୍ନେୟ, ଭବିଷ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ଓ ଲିଙ୍ଗ ପୁରାଣ ମଧ୍ୟ॥୨୭॥

Verse 28

वाराहं च तथा स्कांदं वामनं कूर्मसंज्ञकम् । मात्स्यं च गारुडं तद्वद्ब्रह्मांडाख्यमिति त्रिषट् ॥ २८ ॥

ତଥା ବାରାହ, ସ୍କାନ୍ଦ, ବାମନ, କୂର୍ମ-ସଂଜ୍ଞକ, ମାତ୍ସ୍ୟ, ଗାରୁଡ ଏବଂ ସେହିପରି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ-ନାମକ ପୁରାଣ—ଏଭଳି (ଏହି ଗଣନାରେ) ତ୍ରିଷଟ୍ ହୁଏ॥୨୮॥

Verse 29

एकं कथानकं सूत्रं वक्तुः श्रोतुः समाह्वयम् । प्रवक्ष्यामि समासेन निशामय समाहितः ॥ २९ ॥

ବକ୍ତା ଓ ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିବା ଏକମାତ୍ର କଥା-ସୂତ୍ରକୁ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି; ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶୁଣ।

Verse 30

ब्रह्मं पुराणं तत्रादौ सर्वलोकहिताय वै । व्यासेन वेदविदुषा समाख्यातं महात्मना ॥ ३० ॥

ସେଠାରେ ଆରମ୍ଭରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ, ବେଦବିଦ୍ ମହାତ୍ମା ବ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମପୁରାଣ ପ୍ରବଚିତ ହୋଇଥିଲା।

Verse 31

तद्वै सर्वपुराणाऽग्र्यं धर्मकामार्थमोक्षदम् । नानाख्यानेतिहासाढ्यं दशसाहस्रमुच्यते ॥ ३१ ॥

ସେ ପୁରାଣ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ପୁରାଣମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ର୍ୟ; ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦାନକାରୀ। ନାନା ଆଖ୍ୟାନ ଓ ପବିତ୍ର ଇତିହାସରେ ସମୃଦ୍ଧ, ତାହାକୁ ଦଶ ସହସ୍ର ଶ୍ଲୋକର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 32

देवानां च सुराणां च यत्रोत्पत्तिः प्रकीर्तिता । प्रजापतीनां च तथा दक्षादीनां मुनीश्वर ॥ ३२ ॥

ହେ ମୁନୀଶ୍ୱର! ସେଠାରେ ଦେବମାନଙ୍କ ଓ ସୁରମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି କୀର୍ତିତ ହୋଇଛି; ଏବଂ ଦକ୍ଷ ଆଦି ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ।

Verse 33

ततो लोकेश्वरस्यात्र सूर्यस्य परमात्मनः । वंशानुकीर्तनं पुण्यं महापातकनाशनम् ॥ ३३ ॥

ତାପରେ ଏଠାରେ ଲୋକେଶ୍ୱର ଓ ପରମାତ୍ମା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବଂଶାନୁକୀର୍ତ୍ତନ କରାଯିବ; ଏହା ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଓ ମହାପାତକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନାଶ କରେ।

Verse 34

यत्रावतारः कथितः परमानंदरूपिणः । श्रीमतो रामचंद्रस्य चतुर्व्यूहावतारिणः ॥ ३४ ॥

ଯେଉଁଠି ପରମାନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ—ଚତୁର୍ବ୍ୟୂହାବତାର ରୂପେ—ଅବତାରକଥା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି।

Verse 35

ततश्च सोमवंशस्यं कीर्तनं यत्र वर्णितम् । कृष्णस्य जगदीशस्य चरितं कल्मषापहम् ॥ ३५ ॥

ତାପରେ ସୋମବଂଶର କୀର୍ତ୍ତନ ବର୍ଣ୍ଣିତ; ସେଠାରେ ଜଗଦୀଶ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ କଲ୍ମଷାପହ ଚରିତ କଥିତ ହୋଇଛି।

Verse 36

द्वीपानां चैव सर्वेषां वर्षाणां चाप्यशेषतः । वर्णनं यत्र पातालस्वर्गाणां च प्रदृश्यते ॥ ३६ ॥

ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ସମସ୍ତ ବର୍ଷର ନିରବଶେଷ ବର୍ଣ୍ଣନ, ଏବଂ ପାତାଳ-ସ୍ୱର୍ଗଲୋକର ବିବରଣ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।

Verse 37

नरकाणां समाख्यानं सूर्यस्तुतिकथानकम् । पार्वत्याश्च तथा जन्म विवाहश्च निगद्यते ॥ ३७ ॥

ଯେଉଁଠି ନରକମାନଙ୍କର ସମାଖ୍ୟାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟସ୍ତୁତି କଥା, ଏବଂ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ବିବାହ ମଧ୍ୟ ନିଗଦିତ ହୋଇଛି।

Verse 38

दक्षाख्यानं ततः प्रोक्तमेकाम्रक्षेत्रवर्णनम् । पूर्वभागोऽयमुदितः पुराणस्यास्य नारद ॥ ३८ ॥

ତାପରେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଆଖ୍ୟାନ କଥିତ ହେଲା, ଏବଂ ଏକାମ୍ରକ୍ଷେତ୍ରର ବର୍ଣ୍ଣନ ମଧ୍ୟ; ହେ ନାରଦ, ଏହି ପୁରାଣର ପୂର୍ବଭାଗ ଏପରି ଉଦିତ ହୋଇଛି।

Verse 39

अस्योत्तरे विभागे तु पुरुषोत्तमवर्णनम् । विस्तरेण समाख्यातं तीर्थयात्राविधानतः ॥ ३९ ॥

ଏହାର ଉତ୍ତର ବିଭାଗରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଭଗବାନଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା-ବିଧାନରୂପେ ବିସ୍ତାରେ କଥିତ ହୋଇଛି।

Verse 40

अत्रैव कृष्णचरितं विस्तरात्समुदीरितम् । वर्णनं यमलोकस्य पितृश्राद्धविधिस्तथा ॥ ४० ॥

ଏଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଚରିତ ବିସ୍ତାରେ କଥିତ; ଏହିପରି ଯମଲୋକର ବର୍ଣ୍ଣନା ଓ ପିତୃଶ୍ରାଦ୍ଧ-ବିଧି ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 41

वर्णाश्रमाणां धर्माश्च कीर्तिता यत्र विस्तरात् । विष्णुधर्मयुगाख्यानं प्रलयस्य च वर्णनम् ॥ ४१ ॥

ଯେଉଁଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ-ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକ ବିସ୍ତାରେ କୀର୍ତ୍ତିତ; ଏହିପରି ଯୁଗାନୁସାରେ ବିଷ୍ଣୁଧର୍ମର ଆଖ୍ୟାନ ଓ ପ୍ରଳୟର ବର୍ଣ୍ଣନା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି।

Verse 42

योगानां च समाख्यानं सांख्यानां चापि वर्णनम् । ब्रह्मवादसमुद्देशः पुराणस्य प्रशंसनम् ॥ ४२ ॥

ଏଥିରେ ଯୋଗମାନଙ୍କର ବ୍ୟାଖ୍ୟା, ସାଂଖ୍ୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ବର୍ଣ୍ଣନା, ବ୍ରହ୍ମବାଦ-ଉପଦେଶର ସାର ଓ ପୁରାଣର ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

Verse 43

एतद्ब्रह्मपुराणं तु भागद्वयसमन्वितम् । वर्णितं सर्वपापघ्नं सर्वसौख्यप्रदायकम् ॥ ४३ ॥

ଏହି ବ୍ରହ୍ମପୁରାଣ ଦୁଇ ଭାଗରେ ସମନ୍ୱିତ; ଏହା ସର୍ବପାପହର ଓ ସର୍ବସୁଖ-କଲ୍ୟାଣପ୍ରଦ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ।

Verse 44

सूतशौनकसंवादं भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् । लिखित्वैतत्पुराणं यो वैशाख्यां हेमसंयुतम् ॥ ४४ ॥

ଯେ ବ୍ୟକ୍ତି ସୂତ-ଶୌନକ ସଂବାଦରୂପ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷଦାୟକ ଏହି ପୁରାଣକୁ ବୈଶାଖ ମାସରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ଲେଖାଇଦିଏ, ସେ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ।

Verse 45

जलधेनुयुतं चापि भक्त्या दद्याद्द्विजातये । पौराणिकाय संपूज्य वस्त्रभोज्यविभूषणैः ॥ ४५ ॥

ଭକ୍ତିସହ ଜଳଧେନୁ ସହିତ ଦାନ ଦ୍ୱିଜାତ (ବ୍ରାହ୍ମଣ)କୁ ଦେବା ଉଚିତ; ଏବଂ ପୌରାଣିକ ପଣ୍ଡିତଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ସମ୍ମାନ କରି ବସ୍ତ୍ର, ଭୋଜ୍ୟ ଓ ଭୂଷଣରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 46

स वसेद्ब्रह्मणो लोके यावच्चंद्रार्कतारकम् । यः पठेच्छृणुयाद्वापि ब्राह्मानुक्रमणीं द्विज ॥ ४६ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜ! ଯେ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମାନୁକ୍ରମଣୀକୁ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ-ତାରା ଯାଏଁ ଅଛନ୍ତି, ସେତେଦିନ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ବସେ।

Verse 47

सोऽपि सर्वपुराणस्य श्रोतुर्वक्तुः फलं लभेत् । श्रृणोति यः पुराणं तु ब्रह्मं सर्वं जितेंद्रियः ॥ ४७ ॥

ଯେ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ହୋଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମମୟ ଏହି ପୁରାଣକୁ ଶୁଣେ, ସେ ଶ୍ରୋତା ଓ ବକ୍ତା—ଦୁହିଁଙ୍କ ଫଳ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପୁରାଣର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଏ।

Verse 48

हविष्याशी च नियमात्स लभेद्ब्रह्मणः पदम् । किमत्र बहुनोक्तेन यद्यदिच्छति मानवः । तत्सर्वं लभते वत्स पुराणस्यास्य कीर्तनात् ॥ ४८ ॥

ନିୟମରେ ହବିଷ୍ୟ ଆହାର କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମପଦ ପାଏ। ଏଠାରେ ଅଧିକ କହି କ’ଣ? ହେ ବତ୍ସ! ମନୁଷ୍ୟ ଯାହା ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ସବୁ ଏହି ପୁରାଣର କୀର୍ତ୍ତନରୁ ଲଭେ।

Verse 49

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे ब्राह्मपुराणेतिहासकथनं नाम द्विनवतितमोऽध्यायः ॥ ९२ ॥

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବୃହନ୍ନାରଦୀୟପୁରାଣର ପୂର୍ବଭାଗରେ, ବୃହଦୁପାଖ୍ୟାନର ଚତୁର୍ଥ ପାଦରେ, “ବ୍ରାହ୍ମପୁରାଣ ଇତିହାସକଥନ” ନାମକ ବିରାନବ୍ବେତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା ॥ ୯୨ ॥