
ସନାତନ ନାରଦ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣସଭାକୁ ବାରମାସୀ ନବମୀ-ବ୍ରତର ବିଧି କହନ୍ତି। ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ଶ୍ରୀରାମନବମୀ—ଉପବାସ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଉତ୍ସବ ପରେ ଏକଭୁକ୍ତ, ମିଠା ଭୋଜନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନ ଓ ଗୋ, ଭୂମି, ତିଳ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ ଆଦି ଦାନ; ପାପନାଶ ଓ ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ଫଳ। ପରେ ଶାକ୍ତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମାତୃ-ବ୍ରତ (ଭୈରବ ସମ୍ବନ୍ଧ), ଚଉଷଠି ଯୋଗିନୀ ଓ ଭଦ୍ରକାଳୀ ପୂଜା, ପଦ୍ମପତ୍ରରେ ଚଣ୍ଡିକା ଆରାଧନା କୁହାଯାଏ। ତାପରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ ଉମା-ବ୍ରତ, ରାତିରେ ଐରାବତ ଉପରେ ଶ୍ୱେତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ପୂଜା; ଶ୍ରାବଣରେ କୌମାରୀ ରୂପ ଚଣ୍ଡିକା ପୂଜା (ରାତି ଭୋଜନ କିମ୍ବା ପକ୍ଷ ଉପବାସ), ଭାଦ୍ରପଦରେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ନନ୍ଦା ନବମୀ। ଆଶ୍ୱିନର ମହାପୂର୍ବାରେ ଶମୀ ପୂଜା, ରାତିରେ ଆୟୁଧ-ଚିହ୍ନ ପୂଜନ, ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କୁ ବଳି ଓ ଦକ୍ଷିଣାରେ ସମାପ୍ତି। କାର୍ତ୍ତିକର ଅକ୍ଷୟା ନବମୀରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥମୂଳ ତର୍ପଣ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାର୍ଘ୍ୟ; ପରେ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷରେ ନନ୍ଦିନୀ, ପୌଷରେ ମହାମାୟା, ମାଘରେ ମହାନନ୍ଦା, ଫାଲ୍ଗୁନରେ ଆନନ୍ଦା—ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଓ ମନୋକାମନା ସିଦ୍ଧି ଫଳ କୁହାଯାଏ।
Verse 1
सनातन उवाच । अथ वक्ष्यामि विप्रेंद्र नवम्यास्ते व्रतानि वै । यानि कृत्वा नरा लोके लभंते वांछितं फलम् ॥ १ ॥
ସନାତନ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ଏବେ ମୁଁ ନବମୀର ବ୍ରତଗୁଡ଼ିକ କହିବି; ସେଗୁଡ଼ିକ କରିଲେ ଲୋକେ ଏହି ଲୋକରେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି।
Verse 2
चैत्रस्य शुक्लपक्षे तु श्रीरामनवमीव्रतम् । तत्रोपवासं विधिवच्छक्तो भक्तः समाचरेत् ॥ २ ॥
ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଶ୍ରୀରାମନବମୀ ବ୍ରତ ହୁଏ; ସେହି ଅବସରରେ ସମର୍ଥ ଭକ୍ତ ନିୟମମାନି ଉପବାସ କରୁ।
Verse 3
अशक्तश्चैकभक्तं वै मध्याह्नोत्सवतः परम् । विप्रान्संभोज्य मिष्टान्नै रामप्रीति सुमाचरेत् ॥ ३ ॥
ଯେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାକୁ ଅଶକ୍ତ, ସେ ମଧ୍ୟାହ୍ନୋତ୍ସବ ପରେ ଏକଭକ୍ତ-ବ୍ରତ ଧାରଣ କରୁ। ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ମିଷ୍ଟାନ୍ନରେ ସମ୍ମାନସହ ଭୋଜନ କରାଇ ଶ୍ରୀରାମପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଭଲଭାବେ ଆଚରଣ କରୁ।
Verse 4
गोभूतिलहरिरण्याद्येर्वस्त्रालंकरणेस्तथा । एव यः कुरुते भक्त्या श्रीरामनवमीव्रतम् ॥ ४ ॥
ଗୋ, ଭୂମି, ତିଳ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଦି ଦାନ ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର-ଆଳଙ୍କାର ଅର୍ପଣ କରି ଯେ ଭକ୍ତିରେ ଶ୍ରୀରାମନବମୀ ବ୍ରତ କରେ, ସେ ବିଧିମତେ ବ୍ରତଫଳ ପାଏ।
Verse 5
विधूय चेहपापानि व्रजेद्विष्णोः परं पदम् । उक्तं मातृव्रतं चात्र भैरवेण समन्विताः ॥ ५ ॥
ଏହି ଜୀବନରେ ସଞ୍ଚିତ ପାପକୁ ଝାଡ଼ିଦେଇ ମନୁଷ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏଠାରେ ଭୈରବ-ସମ୍ବନ୍ଧସହ ମାତୃବ୍ରତ ମଧ୍ୟ କଥିତ ହୋଇଛି।
Verse 6
स्रग्गंधवस्रनमनैवेद्यैश्चतुःष्टिस्तु योगिनीः । अत्रैव भद्रकालो तु योगिनीनां महाबला ॥ ६ ॥
ମାଳା, ସୁଗନ୍ଧ, ବସ୍ତ୍ର, ନମସ୍କାର ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଚଉଷଠି ଯୋଗିନୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାବଳା ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
Verse 7
ब्राह्मणश्रेष्टः सर्वासामाधिपत्येऽभिषेचिता । तस्मात्तां पूजयेच्चात्र सोपवासो जितेंद्रियः ॥ ७ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିପତ୍ୟ ପାଇଁ ଅଭିଷେକ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଏଠାରେ ଉପବାସ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
Verse 8
राधे नवम्यां दलयोश्चंडिकां यस्तु पूजयेत् । विधिना स विमानेन देवतैः सह मोदते ॥ ८ ॥
ହେ ରାଧେ, ଯେ ନବମୀ ତିଥିରେ ପଦ୍ମଦଳ ସହିତ ବିଧିପୂର୍ବକ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ପୂଜେ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।
Verse 9
ज्येष्ठशुक्लनवम्यां तु सोपवासो नरोत्तमः । उमां संपूज्य विधिवत्कुमारीर्भोजयेद्द्विजान् ॥ ९ ॥
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ନବମୀରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଉପବାସ ରଖିବ; ବିଧିପୂର୍ବକ ଉମାଙ୍କୁ ପୂଜି କୁମାରୀମାନଙ୍କୁ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ (ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ) ଭୋଜନ କରାଇବ।
Verse 10
स्वभक्त्या दक्षिणां दत्वा शाल्यन्नं पयसाऽश्नुयात् । उमाव्रतमिदं विप्र यः कुर्याद्विधिवन्नरः ॥ १० ॥
ଭକ୍ତିସହ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ପରେ ଦୁଧ ସହିତ ଶାଳିଅନ୍ନ (ଚାଉଳ ଭୋଜନ) ଗ୍ରହଣ କରିବ। ହେ ବିପ୍ର, ଏହି ହେଉଛି ଉମାବ୍ରତ; ଯେ ନର ଏହାକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ କରେ।
Verse 11
स भुक्त्वेह वरान्भोगानंते स्वर्गगतिं लभेत् । आषाढे मासि विप्रेंद्र यः कुर्यात्पक्षयोर्द्विज ॥ ११ ॥
ସେ ଏଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ଶେଷରେ ସ୍ୱର୍ଗଗତି ପାଏ—ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର—ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଆଷାଢ଼ ମାସରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ (ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ) କରେ।
Verse 12
नक्तं चैंद्रीं समभ्यर्च्येदैरावतगतां सिताम् । स भवेद्वैवलोके तु भोगभारग्देवयानगः ॥ १२ ॥
ଯଦି କେହି ରାତିରେ ଐନ୍ଦ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରେ—ତାଙ୍କୁ ଐରାବତ ଉପରେ ଆରୂଢ଼, ଶ୍ୱେତ ଓ ଦୀପ୍ତିମୟ ରୂପେ ଧ୍ୟାନ କରି—ତେବେ ସେ ବୈବସ୍ୱତ ଲୋକରେ ଭୋଗଭାରବାହକ ଓ ଦେବଯାନରେ ଗମନକାରୀ ହୁଏ।
Verse 13
श्रावणे मासि विप्रेन्द्र यः कुर्यान्नक्तभोजनम् । पक्षयोरुपवासं वा कौमारीं चंडिकां यजेत् ॥ १३ ॥
ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଯେ ନକ୍ତଭୋଜନ ବ୍ରତ କରେ, କିମ୍ବା ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ ଉପବାସ ରଖେ, ସେ କୌମାରୀ ରୂପିଣୀ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ।
Verse 14
एवं पापहरां गंधैः पुष्पैर्धूपैश्च दीपकैः । नैवेद्यैर्विविधैश्चैव कुमारीभोजनैस्तथा ॥ १४ ॥
ଏଭଳି ପାପହର ଭାବେ ସୁଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା, ନାନାବିଧ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି, ତଥା କୁମାରୀମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
Verse 15
एवं यः कुरुते भक्त्या कौमारीव्रतमुत्तमम् । स विमानेन गच्छेद्वै देवीलोकं सनातनम् ॥ १५ ॥
ଏଭଳି ଭକ୍ତିସହିତ ଉତ୍ତମ କୌମାରୀ ବ୍ରତ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଦେବୀଲୋକର ସନାତନ ଧାମକୁ ଯାଏ।
Verse 16
भाद्रे तु नवमी शुक्ला नंदाह्वा परिकीर्तिता । तस्यां यः पूजयेद्दुर्गां विधिवच्चोपचारकैः ॥ १६ ॥
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ‘ନନ୍ଦା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେହି ତିଥିରେ ଯେ ବିଧିମତେ ଉପଚାର ସହିତ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ।
Verse 17
सोऽश्वमेधफलं लब्ध्वा विष्णुलोके महीयते । आश्विने शुक्लनवमी महापूर्वा प्रकीर्तिता ॥ १७ ॥
ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞସମ ଫଳ ପାଇ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ; ଏବଂ ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ‘ମହାପୂର୍ବା’ ବୋଲି ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ।
Verse 18
अपराह्णे शमीपूजा कार्याऽस्यां प्राग्दिशि द्विज । ततो निशायां प्राग्यामे खङ्गं धनुरिषून्गदाम् ॥ १८ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଅପରାହ୍ଣେ ଏଠାରେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଶମୀବୃକ୍ଷର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ରାତିର ପ୍ରଥମ ପ୍ରହରେ ଖଡ୍ଗ, ଧନୁ, ବାଣ ଓ ଗଦାକୁ ପୂଜା କର।
Verse 19
शूलं शक्तिं च परशुं धुरिकां चर्म खेटकम् । छत्रं ध्वजं गजं चाश्व गोवृषं पुस्तकं तुलाम् ॥ १९ ॥
ତ୍ରିଶୂଳ, ଶକ୍ତି, ପରଶୁ, ଧୁରିକା; ଚର୍ମ ଖେଟକ (ଢାଲ); ଛତ୍ର ଓ ଧ୍ୱଜ; ଗଜ ଓ ଅଶ୍ୱ; ଗୋ ଓ ବୃଷ; ପୁସ୍ତକ ଓ ତୁଳା—ଏସବୁକୁ (ପୂଜା କର)।
Verse 20
दंडं पाशं चक्रशंखौ गंधाद्यैरुपचारकैः । संपूज्य महिषं तत्र भद्रकाल्यै समालभेत् ॥ २० ॥
ଦଣ୍ଡ, ପାଶ, ଚକ୍ର ଓ ଶଙ୍ଖ—ଗନ୍ଧ ଆଦି ଉପଚାରରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି, ସେଠାରେ ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କୁ ମହିଷ ବଳି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 21
एवं बलिं विधायाथ भुक्त्वा पवान्नमेव च । द्विजेभ्यो दक्षिणां दत्वा व्रतं तत्र समापयेत् ॥ २१ ॥
ଏଭଳି ବଳି ବିଧାନ କରି, ପରେ କେବଳ ପବିତ୍ର ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କର। ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ସେହିପରି ସେଠାରେ ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ କର।
Verse 22
एवं यः पूजयेद्दुर्गां नॄणां दुर्गतिनाशिनीम् । इह भुक्त्वा वरान्भोगानंते स्वर्गतिमाप्नुयात् ॥ २२ ॥
ଏଭଳି ଯେ କେହି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଦୁର୍ଗତି ନାଶ କରୁଥିବା ଦୁର୍ଗାଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଏହି ଲୋକରେ ଉତ୍ତମ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି ଶେଷରେ ସ୍ୱର୍ଗଗତି ପାଏ।
Verse 23
कार्तिके शुक्लनवमी याऽक्षया सा प्रकीर्तता । तस्यामश्वत्थमूले वै तर्प्पणं सम्यगाचरेत् ॥ २३ ॥
କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ନବମୀ ତିଥି ‘ଅକ୍ଷୟା’ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେହି ଦିନ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ (ପିପଳ) ଗଛର ମୂଳେ ବିଧିପୂର୍ବକ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 24
देवानां च ऋषीणां च पितॄणां चापि नारद । स्वशाखोक्तैस्तथा मंत्रैः सूर्यायार्घ्यं ततोऽर्पयेत् ॥ २४ ॥
ହେ ନାରଦ! ଦେବ, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ, ନିଜ ଶାଖାରେ ଉକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 25
ततो द्विजान्भोजयित्वा मिष्टान्नेन मुनीश्वर । स्वयं भुक्त्वा च विहरेद्द्विजेभ्यो दत्तदक्षिणः ॥ २५ ॥
ତାପରେ, ହେ ମୁନୀଶ୍ୱର! ମିଷ୍ଟ ଓ ଉତ୍ତମ ଅନ୍ନରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ନିଜେ ଭୋଜନ କରି ପରେ ଶାନ୍ତଭାବେ ସମୟ କାଟିବା ଉଚିତ।
Verse 26
एवं यः कुरुते भक्त्या जपदानं द्विजार्चनम् । होमं च सर्वमक्षय्यं भवेदिति विधेर्वयः ॥ २६ ॥
ଏଭଳି ଯେ ଭକ୍ତିରେ ଜପ, ଦାନ, ଦ୍ୱିଜାର୍ଚ୍ଚନ ଓ ହୋମ କରେ, ତାହାର ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ—ଏହା ହେଉଛି ବିଧିର ଘୋଷଣା।
Verse 27
मार्गे तु शुक्लनवमी नंदिनी परिकीर्तिता । तस्यामुपोषितो यस्तु जगदंबां प्रपूजयेत् ॥ २७ ॥
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ନବମୀ ‘ନନ୍ଦିନୀ’ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ। ସେହି ଦିନ ଉପବାସ ରଖି ଯେ କେହି ଜଗଦମ୍ବାଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରେ, ସେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
Verse 28
गंधाद्यैः सोऽश्वमेधस्य फलभाङ्नात्र संशयः । पौषे शुक्लनवम्यां तु महामायां प्रपूजयेत् ॥ २८ ॥
ଗନ୍ଧ ଆଦି ନିବେଦନ କଲେ ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳର ଭାଗୀ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପୌଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ନବମୀରେ ମହାମାୟାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
Verse 29
एकभक्तपरो विप्र वाजपेयफलाप्तये । माघमासे तु वा शुक्ला नवमी लोकपूजिता ॥ २९ ॥
ହେ ବିପ୍ର, ଯେ ଏକଭକ୍ତ ବ୍ରତ ପାଳନ କରେ ସେ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ। ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ଲୋକେ ବିଶେଷ ଭାବେ ପୂଜିତ।
Verse 30
महानंदेति सा प्रोक्ता सदानंदकरी नृणाम् । तस्यां स्नानं तथा दानं जपो होम उपोषणम् ॥ ३० ॥
ସେ ‘ମହାନନ୍ଦା’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯିଏ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସଦା ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି। ତାହାରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ, ହୋମ ଓ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 31
सर्वमक्षयतां याति नात्र कार्या विचारणा । फाल्गुनामलपक्षस्य नवमी या द्विजोत्तम ॥ ३१ ॥
ସବୁକିଛି ଅକ୍ଷୟତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ—ଏଥିରେ ବିଚାର କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ନିର୍ମଳ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଯେ ନବମୀ, ସେହି ଦିନ।
Verse 32
आनंदा सा महापुण्या सर्वपापहरा स्मृता । सोपवासोऽर्चयेत्तत्र यस्त्वानंदां द्विजोत्तम ॥ ३२ ॥
‘ଆନନ୍ଦା’ ନାମକ ସେ ତିଥି/ବ୍ରତ ମହାପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ ଓ ସର୍ବପାପହରା ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଯେ ତାହାଁ ଉପବାସ ସହ ଆନନ୍ଦାଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରେ।
Verse 33
स लभेद्वांछितान्कामान्सत्यं सत्यं मयोदितम् ॥ ३३ ॥
ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ଲଭେ; ଏହା ସତ୍ୟ—ସତ୍ୟ—ମୋଦ୍ୱାରା ଉକ୍ତ।
Verse 34
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थितनवमीव्रतकथनं नामाष्टादशाधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११८ ॥
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବୃହନ୍ନାରଦୀୟପୁରାଣର ପୂର୍ବଭାଗରେ, ବୃହଦୁପାଖ୍ୟାନର ଚତୁର୍ଥପାଦରେ ‘ଦ୍ୱାଦଶମାସସ୍ଥିତ ନବମୀବ୍ରତକଥନ’ ନାମକ ଏକଶେ ଅଠାରତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
It is presented as the paradigmatic Caitra Śukla-Navamī vrata: fasting (or one-meal alternative), brāhmaṇa-feeding, and prescribed dāna, with explicit phala—sin-removal and attainment of Viṣṇu’s supreme abode—making it a model Navamī observance in the monthly cycle.
The rite expands beyond standard pūjā into a sequence of emblem/weapon worship: śamī-tree worship in the afternoon (east-facing), then first-watch night worship of arms and symbols (sword, bow, mace, trident, etc.), concluding with bali to Bhadrakālī, followed by sanctified food and dakṣiṇā to brāhmaṇas.
It highlights ‘imperishable’ (akṣaya) merit through tarpaṇa at the aśvattha root and Sūrya-arghya using one’s own śākhā mantras, plus brāhmaṇa-feeding and dakṣiṇā; it generalizes that japa, dāna, dvija-arcana, and homa done then become inexhaustible.