Draupadī’s Rebuke of Jayadratha and Dhaumya’s Admonition (Āraṇyaka-parva, Adhyāya 252)
अथर्ववेदप्रोक्तैश्न याश्नोपनिषदि क्रिया: । मन्त्रजप्यसमायुक्तास्तास्तदा समवर्तयन्
vaiśampāyana uvāca | atharvavedaproktaīr mantrair bṛhaspatiśukrācāryavarṇitaiś ca agnivistārasādhyayajñakarmāṇi ārabdhāni | yāś copaniṣadi (āraṇyake) mantrajapyasamāyuktā havanādikriyāḥ proktās tā api tadā samavartayan | duryodhanasya niścayaṃ jñātvā pātālavāsino bhayaṅkarā daityadānavāḥ—ye pūrvakāle devaiḥ parājitāḥ—manasā vicārayām āsuḥ: “asya prāṇānte asmākaṃ pakṣa eva naśyet” iti; tasmāt taṃ svapārśvaṃ ānetuṃ mantravidyānipuṇāḥ te mantraiḥ karmāṇi cakruḥ ||
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣି ପାତାଳବାସୀ ଭୟଙ୍କର ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବମାନେ—ଯେମାନେ ପୂର୍ବକାଳରେ ଦେବମାନଙ୍କ ହାତରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ—ମନେମନେ ଚିନ୍ତା କଲେ: “ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପ୍ରାଣାନ୍ତ ହେଲେ ଆମ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେବ।” ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସନ୍ନିଧିକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ସେମାନେ ସେହି ସମୟରେ ବୃହସ୍ପତି ଓ ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ ଏବଂ ଅଥର୍ବବେଦରେ ପ୍ରତିପାଦିତ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଅଗ୍ନିବିସ୍ତାର-ସାଧ୍ୟ ଯଜ୍ଞକର୍ମ ଆରମ୍ଭ କଲେ; ଏବଂ ଉପନିଷଦ (ଆରଣ୍ୟକ) ପରମ୍ପରାରେ କୁହାଯାଇଥିବା ମନ୍ତ୍ରଜପସହିତ ହୋମାଦି କ୍ରିୟାମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କଲେ।
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights how ritual and mantra can be used instrumentally for factional aims; it implicitly contrasts sacred technique with ethical intention—power divorced from dharma becomes a tool of adharma and deepens conflict.
Netherworld Daityas and Dānavas, fearing that Duryodhana’s death would ruin their cause, begin Atharvavedic and Upaniṣadic-style fire rites with mantra-recitation to draw him to their side.