Shloka 21

इन्द्रस्य दुःखप्राप्तिः—त्रिशिरोवधः, वृत्रोत्पत्तिः, जृम्भिकाजननम्

Indra’s Distress: Slaying of Triśiras, Birth of Vṛtra, and the Origin of Yawning

Devanagari script

विनिश्चितमतिर्धीमान्‌ वधे त्रेशिरसो5भवत्‌ | प्रतापी वीर बुद्धिमान्‌ देवराज इन्द्र चुपचाप सोचते हुए त्रिशिराके वधके विषयमें एक निश्चयपर पहुँच गये ।। वज्रमस्य क्षिपाम्यद्य स क्षिप्रं न भविष्यति

Transliteration

viniścitamatir dhīmān vadhe triśiraso 'bhavat | pratāpī vīra buddhimān devarāja indraḥ cupacāpa socate hue triśirāke vadha-ke viṣayameṃ eka niścayapara pahuṃca gaye || vajram asya kṣipāmy adya sa kṣipraṃ na bhaviṣyati ||

Translation

ଧୀମାନ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ତ୍ରିଶିରାଙ୍କ ବଧ ବିଷୟରେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। କହିଲେ—“ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କ ଉପରେ ବଜ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରିବି; ସେ ଶୀଘ୍ର ରହିବେ ନାହିଁ।”

Word by Word

• विनिश्चितमतिḥ: one whose resolve/thought is firmly decided
• विनिश्चितमतिḥ: Karta
• Type: Noun
• Root: विनिश्चित-मतिः
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• धीमान्: wise, intelligent
• धीमान्: Karta
• Type: Adjective
• Root: धीमन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वधे: in the killing/slaying
• वधे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: वध
• Form: Masculine, Locative, Singular

• त्रिशिरसः: of Triśiras (the three-headed one)
• त्रिशिरसः: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: त्रिशिरस्
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• अभवत्: became/was
• Type: Verb
• Root: भू
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular

• प्रतापी: mighty, valorous
• प्रतापी: Karta
• Type: Adjective
• Root: प्रतापिन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वीरः: hero
• वीरः: Karta
• Type: Noun
• Root: वीर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• बुद्धिमान्: intelligent
• बुद्धिमान्: Karta
• Type: Adjective
• Root: बुद्धिमन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• देवराजः: king of the gods
• देवराजः: Karta
• Type: Noun
• Root: देवराज
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: इन्द्र
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वज्रम्: thunderbolt (vajra)
• वज्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वज्र
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• अस्य: of him / for him (to him)
• अस्य: Sampradana
• Type: Pronoun
• Root: इदम्
• Form: Masculine/Neuter, Genitive, Singular

• क्षिपामि: I hurl/throw
• Type: Verb
• Root: क्षिप्
• Form: Present (Laṭ), 1st, Singular

• अद्य: today, now
• अद्य: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• क्षिप्रम्: quickly, soon
• क्षिप्रम्: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: क्षिप्र

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• भविष्यति: will be / will remain alive
• Type: Verb
• Root: भू
• Form: Simple Future (Luṭ), 3rd, Singular

Speaker

शल्य उवाच

Characters & Entities

• Śalya
• Indra
• Triśiras
• Vajra (thunderbolt)