Shloka 13

अध्याय २२० — बलिवासवसंवादः

Bali–Vāsava Dialogue on Kāla and Steadfastness

Devanagari script

दुर्गमं सर्वभूतानां प्रायपन्‌ मोदते सुखी

Transliteration

durgamaṁ sarvabhūtānāṁ prāyapan modate sukhī | damaṇaśīlaḥ puruṣaḥ samasta-prāṇibhyo durlabhāni vastūni dattvā—parān sukhaṁ prāpya svayaṁ sukhī ca pramudito bhavati | yaḥ sarva-prāṇi-hite yuktaḥ san kasyacid dveṣaṁ na karoti, sa mahā-jalāśaya iva gambhīraḥ | tasya manasi kadācit kṣobho na bhavati, sa ca sadā jñānānandena tṛptaḥ prasannaś ca tiṣṭhati ||

Translation

ଭୀଷ୍ମ କହନ୍ତି—ଦମନଶୀଳ ପୁରୁଷ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦୁର୍ଲଭ ବସ୍ତୁ ଦାନ କରି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ସୁଖୀ ଓ ପ୍ରମୋଦିତ ହୁଏ। ଯେ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ହିତରେ ଲଗ୍ନ ରହେ ଏବଂ କାହାକୁ ଦ୍ୱେଷ କରେନାହିଁ, ସେ ବିଶାଳ ଜଳାଶୟ ପରି ଗଭୀର ଓ ଅଚଳ। ତାହାର ମନରେ କେବେ କ୍ଷୋଭ ହୁଏନାହିଁ; ଜ୍ଞାନଜନିତ ଆନନ୍ଦରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ସେ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ରହେ।

Word by Word

• दुर्गमम्: hard to obtain (thing)
• दुर्गमम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: दुर्गम
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• सर्वभूतानाम्: of all beings
• सर्वभूतानाम्: Sampradana
• Type: Noun
• Root: सर्वभूत
• Form: Neuter, Genitive, Plural

• प्रायच्छन्: giving / bestowing
• प्रायच्छन्: Karta
• Type: Verb
• Root: प्र-दा
• Form: Present, Third, Singular, Parasmaipada, Active

• मोदते: rejoices
• मोदते: Karta
• Type: Verb
• Root: मुद्
• Form: Present, Third, Singular, Atmanepada, Middle

• सुखी: happy
• सुखी: Karta
• Type: Adjective
• Root: सुखिन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma