Pātra-Lakṣaṇa and Niścita-Dharma
Marks of a Worthy Recipient and Stable Criteria of Dharma
(अविश्वासान्न व्यसनी नातिसक्तो5प्रवासक: । विद्वान् सुशील: पुरुष: सदार: सुखमश्षुते ।।
aviśvāsān na vyasanī nātisakto 'pravāsakaḥ | vidvān suśīlaḥ puruṣaḥ sadāraḥ sukham aśnute ||
“ଯେ ପୁରୁଷ ବିବେକପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବିଶ୍ୱାସରେ ବ୍ୟସନରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ, ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ପରଦେଶରେ ରହେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ସୁଶୀଳ—ସେଇ ପୁରୁଷ ପତ୍ନୀସହ ବସି ସୁଖ ଭୋଗ କରେ। ଆଜି ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ତୁମପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ଭଗବନ୍ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତୁମେ ଯେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଗଲା। ସେହି କନ୍ୟାର ପିତା ଦାନଶୀଳ ଋଷି ମୋତେ ତୁମକୁ ଉପଦେଶ ଦେବାକୁ ପଠାଇଥିଲେ; ମୁଁ ସେହି କାମ କରିଦେଲି।”
भीष्म उवाच
Happiness in married/household life depends on disciplined character: avoid addictions, avoid excessive attachment, maintain steadiness (not constantly living away), and cultivate learning and good conduct.
Bhishma is delivering a didactic statement on the qualities that support domestic happiness, framing it as a normative guideline within Anushasana Parva’s broader instruction on dharma.