Adhyaya 24

Verse 1

सूत उवाच श्रुत्वैवमखिलं ब्रह्मा रुद्रेण परिभाषितम् पुनः प्रणम्य देवेशं रुद्रमाह प्रजापतिः

ସୂତ କହିଲେ—ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହିତ ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣି ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ପୁନଃ ଦେବେଶ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 2

भगवन्देवदेवेश विश्वरूपं महेश्वर उमाधव महादेव नमो लोकाभिवन्दित

ହେ ଭଗବନ୍, ଦେବଦେବେଶ! ହେ ବିଶ୍ୱରୂପ ମହେଶ୍ୱର! ହେ ଉମାପ୍ରିୟ ମହାଦେବ! ସର୍ବଲୋକବନ୍ଦିତ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 3

विश्वरूप महाभाग कस्मिन्काले महेश्वर या इमास्ते महादेव तनवो लोकवन्दिताः

ହେ ବିଶ୍ୱରୂପ, ହେ ମହାଭାଗ ମହେଶ୍ୱର! ହେ ମହାଦେବ, କେଉଁ କାଳରେ ଆପଣଙ୍କ ଏହି ଲୋକବନ୍ଦିତ ତନୁଗୁଡ଼ିକ (ପ୍ରକଟ ରୂପ) ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା?

Verse 4

कस्यां वा युगसंभूत्यां द्रक्ष्यन्तीह द्विजातयः केन वा तपसा देव ध्यानयोगेन केन वा

ଏବଂ କେଉଁ ଯୁଗସମ୍ଭୂତିରେ ଏଠାରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବେ? ହେ ଦେବ, କେଉଁ ତପସ୍ୟାରେ—କେଉଁ ଧ୍ୟାନଯୋଗରେ—ସେ ଦର୍ଶନ ଲଭ୍ୟ ହେବ?

Verse 5

नमस्ते वै महादेव शक्यो द्रष्टुं द्विजातिभिः तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शर्वः सम्प्रेक्ष्य तं पुरः

ହେ ମହାଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଆପଣ ସତ୍ୟରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦର୍ଶନୀୟ। ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ଶର୍ବ (ଶିବ) ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ।

Verse 6

स्मयन्प्राह महादेव ऋग्यजुःसामसंभवः श्रीभगवानुवाच तपसा नैव वृत्तेन दानधर्मफलेन च

ହସି ମହାଦେବ—ଋଗ୍, ଯଜୁଃ, ସାମର ମୂଳ—ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: କେବଳ ତପସ୍ୟାରେ ନୁହେଁ, ମାତ୍ର ବାହ୍ୟ ଆଚରଣରେ ନୁହେଁ, ଦାନ‑ଧର୍ମର ଫଳରେ ମଧ୍ୟ ପରମ ଲଭ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 7

न तीर्थफलयोगेन क्रतुभिर् वाप्तदक्षिणैः न वेदाध्ययनैर्वापि न वित्तेन न वेदनैः

ତୀର୍ଥଫଳ ସଞ୍ଚୟରେ ନୁହେଁ, ଦକ୍ଷିଣାସହିତ ଯଜ୍ଞରେ ନୁହେଁ; ବେଦାଧ୍ୟୟନରେ ନୁହେଁ, ଧନରେ ନୁହେଁ, କେବଳ ବାଦ‑ବିବାଦ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ—ପରମ ଲଭ୍ୟ ନୁହେଁ। ପତିସ୍ୱରୂପ ଶିବଭକ୍ତିରେ ଲଭ୍ୟ; ସେଇ ପଶୁର ପାଶ ଛେଦନ କରନ୍ତି।

Verse 8

न शक्यं मानवैर्द्रष्टुम् ऋते ध्यानादहं त्विह सप्तमे चैव वाराहे ततस्तस्मिन्पितामह

ଧ୍ୟାନ ବିନା ଏଠାରେ ମାନବମାନେ ମୋତେ ସାଧାରଣ ଉପାୟରେ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ। ହେ ପିତାମହ! ସପ୍ତମ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ, ବାରାହ କଳ୍ପରେ, ସେଇ କାଳରେ ଏହି ସତ୍ୟ ଜଣାଯିବ।

Verse 9

कल्पेश्वरो ऽथ भगवान् सर्वलोकप्रकाशनः मनुर्वैवस्वतश्चैव तव पौत्रो भविष्यति

ତାପରେ କଳ୍ପେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ଭଗବାନ କହିଲେ: ବୈବସ୍ୱତ ମନୁ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଭବିତ ହେବେ—ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ ପୌତ୍ର ହେବେ।

Verse 10

तदा चतुर्युगावस्थे तस्मिन्कल्पे युगान्तिके अनुग्रहार्थं लोकानां ब्राह्मणानां हिताय च

ତେବେ ସେଇ କଳ୍ପର ଯୁଗାନ୍ତ ସନ୍ଧିକାଳରେ, ଚତୁର୍ୟୁଗ ଚକ୍ରର ସୀମାରେ, ଭଗବାନ ଲୋକମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 11

उत्पत्स्यामि तदा ब्रह्मन् पुनर् अस्मिन् युगान्तिके युगप्रवृत्त्या च तदा तस्मिंश् च प्रथमे युगे

ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଯୁଗାନ୍ତର ସନ୍ଧିକ୍ଷଣରେ ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରକଟ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ଯୁଗଚକ୍ର ପୁନଃ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେଇ ପ୍ରଥମ ଯୁଗରେ ମୁଁ ଉଦିତ ହୁଏ।

Verse 12

द्वापरे प्रथमे ब्रह्मन् यदा व्यासः स्वयं प्रभुः तदाहं ब्राह्मणार्थाय कलौ तस्मिन् युगान्तिके

ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ପ୍ରଥମ ଦ୍ୱାପରେ ଯେତେବେଳେ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁସମ ବ୍ୟାସ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ—ସେଇ କଳିଯୁଗର ଯୁଗାନ୍ତ ସନ୍ଧିରେ—ପ୍ରକଟ ହେଲି; ଧର୍ମରକ୍ଷା ଓ ପଶୁଜୀବକୁ ପତି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପଥେ ନେବା ପାଇଁ।

Verse 13

भविष्यामि शिखायुक्तः श्वेतो नाम महामुनिः हिमवच्छिखरे रम्ये छागले पर्वतोत्तमे

ମୁଁ ଶିଖାଯୁକ୍ତ ‘ଶ୍ୱେତ’ ନାମକ ମହାମୁନି ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେବି। ହିମବତର ରମ୍ୟ ଶିଖରେ, ‘ଛାଗଲ’ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରେ ମୁଁ ବସିବି—ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେବାକୁ।

Verse 14

तत्र शिष्याः शिखायुक्ता भविष्यन्ति तदा मम श्वेतः श्वेतशिखश्चैव श्वेतास्यः श्वेतलोहितः

ସେଠାରେ ସେ ସମୟରେ ମୋର ଶିଷ୍ୟମାନେ ଶିଖାଯୁକ୍ତ ହେବେ। ସେମାନେ ‘ଶ୍ୱେତ’, ‘ଶ୍ୱେତଶିଖ’, ‘ଶ୍ୱେତାସ୍ୟ’ ଓ ‘ଶ୍ୱେତଲୋହିତ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ—ଶୈବ ପରମ୍ପରାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଶୁଦ୍ଧି ଓ ବ୍ରତନିଷ୍ଠାରେ ଦୃଢ଼, ଯେମାନେ ପଶୁ-ଜୀବକୁ ପତିଙ୍କ ପଥେ ନେଇଯାନ୍ତି।

Verse 15

चत्वारस्तु महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः ततस्ते ब्रह्मभूयिष्ठा दृष्ट्वा ब्रह्मगतिं पराम्

ତାପରେ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ଚାରିଜଣ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ। ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମର ପରମ ଗତିକୁ ଦର୍ଶନ କରି, ବ୍ରହ୍ମଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ, ସେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାକୁ ନିକଟ ହେଲେ।

Verse 16

मत्समीपं गमिष्यन्ति ध्यानयोगपरायणाः ततः पुनर्यदा ब्रह्मन् द्वितीये द्वापरे प्रभुः

ଧ୍ୟାନଯୋଗରେ ପରାୟଣ ଭକ୍ତମାନେ ମୋ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ଆସିବେ। ପୁନଃ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗ ଆସିଲେ ପ୍ରଭୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେବେ।

Verse 17

प्रजापतिर्यदा व्यासः सद्यो नाम भविष्यति तदा लोकहितार्थाय सुतारो नाम नामतः

ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଜାପତି ବ୍ୟାସ ହେବେ ଏବଂ ‘ସଦ୍ୟୋ’ ନାମ ଧାରଣ କରିବେ, ସେତେବେଳେ ଲୋକହିତାର୍ଥେ ‘ସୁତାର’ ନାମକ ଋଷି ପ୍ରକଟ ହେବେ।

Verse 18

भविष्यामि कलौ तस्मिन् शिष्यानुग्रहकाम्यया तत्रापि मम ते शिष्या नामतः परिकीर्तिताः

ସେହି କଳିଯୁଗରେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ପ୍ରକଟ ହେବି; ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ସେଇ ଶିଷ୍ୟମାନେ ନାମସହ କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 19

दुन्दुभिः शतरूपश् च ऋचीकः केतुमांस्तदा प्राप्य योगं तथा ध्यानं स्थाप्य ब्रह्म च भूतले

ତେବେ ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଶତରୂପ, ଋଚୀକ ଓ କେତୁମାନ—ଯୋଗ ଏବଂ ଧ୍ୟାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି—ଧ୍ୟାନରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ଭୂତଳରେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 20

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति सहचारित्वमेव च तृतीये द्वापरे चैव यदा व्यासस्तु भार्गवः

ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯିବେ ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସହ ସହଚର୍ୟତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ। ଏବଂ ତୃତୀୟ ଦ୍ୱାପରରେ, ଯେତେବେଳେ ଭାର୍ଗବ ବ୍ୟାସ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ଏହି ସତ୍ୟ ଘୋଷିତ ହୁଏ।

Verse 21

तदाप्यहं भविष्यामि दमनस्तु युगान्तिके तत्रापि च भविष्यन्ति चत्वारो मम पुत्रकाः

ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପ୍ରକଟ ହେବି; ଯୁଗାନ୍ତେ ‘ଦମନ’ ନାମରେ ମୁଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବି। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଚାରି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିବେ।

Verse 22

विकोशश् च विकेशश् च विपाशः शापनाशनः ते ऽपि तेनैव मार्गेण योगोक्तेन महौजसः

ସେ ହେଉଛନ୍ତି ବିକୋଶ ଓ ବିକେଶ; ସେ ହେଉଛନ୍ତି ବିପାଶ—ପାଶବନ୍ଧନାତୀତ—ଏବଂ ଶାପନାଶନ—ଶାପବିନାଶକ। ସେଇ ମହାବଳୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୋଗୋପଦିଷ୍ଟ ସେହି ଏକେଇ ମାର୍ଗରେ ମହାତେଜସ୍ବୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପଥେ ଗଲେ।

Verse 23

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् चतुर्थे द्वापरे चैव यदा व्यासो ऽङ्गिराः स्मृतः

ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯିବେ; ସେଠାରୁ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ଫେରିବା ଦୁର୍ଲଭ। ଚତୁର୍ଥ ଦ୍ୱାପରେ, ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାସ ‘ଅଙ୍ଗିରା’ ଭାବେ ସ୍ମୃତ ହେବେ, ସେତେବେଳେ।

Verse 24

तदाप्यहं भविष्यामि सुहोत्रो नाम नामतः तत्रापि मम ते पुत्राश् चत्वारो ऽपि तपोधनाः

ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ‘ସୁହୋତ୍ର’ ନାମରେ ଜନ୍ମିବି। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଚାରି ପୁତ୍ର ସମସ୍ତେ ତପୋଧନ—ବେଦମାର୍ଗଧାରୀ ଏବଂ ପତି (ପ୍ରଭୁ)ଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳକ—ହେବେ।

Verse 25

द्विजश्रेष्ठा भविष्यन्ति योगात्मानो दृढव्रताः सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्दरो दुरतिक्रमः

ସେମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବେ—ଯୋଗନିଷ୍ଠ ଓ ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ: ସୁମୁଖ, ଦୁର୍ମୁଖ, ଦୁର୍ଦ୍ଦର, ଦୁରତିକ୍ରମ।

Verse 26

प्राप्य योगगतिं सूक्ष्मां विमला दग्धकिल्बिषाः ते ऽपि तेनैव मार्गेण योगयुक्ता महौजसः

ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯୋଗଗତି ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେମାନେ ନିର୍ମଳ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପାପଦୋଷ ଦଗ୍ଧ ହେଲା। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ମାର୍ଗେ, ଯୋଗଯୁକ୍ତ ଓ ମହାତେଜସ୍ବୀ ହୋଇ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

Verse 27

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् पञ्चमे द्वापरे चैव व्यासस्तु सविता यदा

ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯିବେ—ଯେଉଁଠାରୁ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ଫେରିବା ଦୁର୍ଲଭ। ପଞ୍ଚମ ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ, ସବିତା-ସଦୃଶ ପ୍ରେରକ ଭାବେ ବ୍ୟାସ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ଏହି ବିଧାନ ପ୍ରଚାରିତ ହେବ।

Verse 28

तदा चापि भविष्यामि कङ्को नाम महातपाः अनुग्रहार्थं लोकानां योगात्मैककलागतिः

ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ‘କଙ୍କ’ ନାମକ ମହାତପସ୍ବୀ ଭାବେ ଭବିଷ୍ୟାମି, ଲୋକମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହାର୍ଥେ। ଯୋଗସ୍ୱରୂପ ହୋଇ, ଏକ ଦିବ୍ୟଶକ୍ତିରୂପେ ଗତି କରି, ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ପତି—ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦିଗକୁ ନେଇଯିବି।

Verse 29

चत्वारस्तु महाभागा विमलाः शुद्धयोनयः शिष्या मम भविष्यन्ति योगात्मानो दृढव्रताः

ଚାରିଜଣ ମହାଭାଗ—ନିର୍ମଳ, ଶୁଦ୍ଧୟୋନି—ମୋର ଶିଷ୍ୟ ହେବେ; ଯୋଗ ଯାହାଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ, ଏବଂ ଯେମାନେ ବ୍ରତରେ ଦୃଢ।

Verse 30

सनकः सनन्दनश् चैव प्रभुर्यश् च सनातनः विभुः सनत्कुमारश् च निर्ममा निरहंकृताः

ସନକ, ସନନ୍ଦନ, ପ୍ରଭୁ ଓ ସନାତନ; ଏବଂ ବିଭୁ ଓ ସନତ୍କୁମାର—ଏହି ସମସ୍ତେ ମମତାହୀନ, ଅହଂକାରହୀନ ମହର୍ଷି ଥିଲେ। ବୈରାଗ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ପଶୁ (ବଦ୍ଧ ଜୀବ)କୁ ପତି—ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଦିଗକୁ ନେଇଯିବା ମାର୍ଗରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିଲେ।

Verse 31

मत्समीपमुपेष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् परीवर्ते पुनः षष्ठे मृत्युर्व्यासो यदा विभुः

ସେମାନେ ମୋ ସମୀପକୁ ଆସି, ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ପୁନଃ ଫେରା ଦୁର୍ଲଭ ହେବା ଭଳି ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ପୁନି ଷଷ୍ଠ ପରିବର୍ତ୍ତରେ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁ ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ମୃତ୍ୟୁ ହିଁ ବ୍ୟାସ ହୁଏ।

Verse 32

तदाप्यहं भविष्यामि लोगाक्षीर् नाम नामतः तत्रापि मम ते शिष्या योगात्मानो दृढव्रताः

ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପ୍ରକଟ ହେବି—ନାମରେ ‘ଲୋଗାକ୍ଷୀର୍’। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ସେଇ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ, ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଯୋଗରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବେ।

Verse 33

भविष्यन्ति महाभागाश् चत्वारो लोकसंमताः सुधामा विरजाश्चैव शङ्खपाद्रज एव च

ଲୋକସମ୍ମତ ଚାରିଜଣ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ଉଦ୍ଭବିତ ହେବେ—ସୁଧାମା, ବିରଜା, ଏବଂ ଶଙ୍ଖପାଦ୍ରଜ ମଧ୍ୟ।

Verse 34

योगात्मानो महात्मानः सर्वे वै दग्धकिल्बिषाः ते ऽपि तेनैव मार्गेण ध्यानयोगसमन्विताः

ଯୋଗାତ୍ମା ସେଇ ମହାତ୍ମାମାନେ ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚୟ କଲ୍ମଷ ଦଗ୍ଧ କରିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ମାର୍ଗରେ ଧ୍ୟାନଯୋଗସମନ୍ୱିତ ହୋଇ (ପଶୁର ପାଶ ଛେଦି) ପତିରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି।

Verse 35

मत्समीपं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् सप्तमे परिवर्ते तु यदा व्यासः शतक्रतुः

ସେମାନେ ମୋ ସମୀପକୁ ଯିବେ ଏବଂ ପୁନରାବୃତ୍ତି ଦୁର୍ଲଭ ହେବା ଭଳି ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ। ଏବଂ ସପ୍ତମ ପରିବର୍ତ୍ତରେ, ସେତେବେଳେ ବ୍ୟାସ ‘ଶତକ୍ରତୁ’ (ଶତ ଯଜ୍ଞର ଅଧିପତି) ହେବେ।

Verse 36

विभुनामा महातेजाः प्रथितः पूर्वजन्मनि तदाप्यहं भविष्यामि कलौ तस्मिन् युगान्तिके

ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ‘ବିଭୁନାମା’ ନାମକ ମହାତେଜସ୍ବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ; ସେହି କଳିଯୁଗର ଯୁଗାନ୍ତ-ସନ୍ଧିରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ପ୍ରକଟ ହେବି।

Verse 37

जैगीषव्यो विभुः ख्यातः सर्वेषां योगिनां वरः तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति युगे तथा

ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ‘ବିଭୁ’ ଭାବେ ଖ୍ୟାତ, ସମସ୍ତ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସେହି ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ମୋର ସେଇ ପୁତ୍ରମାନେ ଯଥାକାଳେ ଜନ୍ମିବେ।

Verse 38

सारस्वतश् च मेघश् च मेघवाहः सुवाहनः ते ऽपि तेनैव मार्गेण ध्यानयोगपरायणाः

ସାରସ୍ୱତ, ମେଘ, ମେଘବାହ, ସୁବାହନ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଏକେ ମାର୍ଗରେ ଗଲେ; ଧ୍ୟାନ-ଯୋଗରେ ପରାୟଣ ହୋଇ ପରମ ପତି ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।

Verse 39

गमिष्यन्ति महात्मानो रुद्रलोकं निरामयम् वसिष्ठश्चाष्टमे व्यासः परीवर्ते भविष्यति

ସେଇ ମହାତ୍ମାମାନେ ନିରାମୟ, ନିର୍ମଳ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଗମନ କରିବେ। ଏବଂ ବ୍ୟାସ-ପରମ୍ପରାର ଅଷ୍ଟମ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ବସିଷ୍ଠ ବ୍ୟାସ ହେବେ।

Verse 40

यदा तदा भविष्यामि नाम्नाहं दधिवाहनः तत्रापि मम ते पुत्रा योगात्मानो दृढव्रताः

ଯେତେବେଳେ ସେହି ସମୟ ଆସିବ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ‘ଦଧିବାହନ’ ନାମରେ ସେଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେବି। ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ସେଇ ପୁତ୍ରମାନେ ଯୋଗାତ୍ମା, ଦୃଢବ୍ରତ ହୋଇ ରହିବେ।

Verse 41

भविष्यन्ति महायोगा येषां नास्ति समो भुवि कपिलश्चासुरिश्चैव तथा पञ्चशिखो मुनिः

ପୃଥିବୀରେ ଯାହାଙ୍କ ସମାନ କେହି ନଥିବେ, ଏମିତି ମହାଯୋଗୀମାନେ ଉଦ୍ଭବିବେ—କପିଳ, ଆସୁରି ଏବଂ ମୁନି ପଞ୍ଚଶିଖ।

Verse 42

बाष्कलश् च महायोगी धर्मात्मानो महौजसः प्राप्य माहेश्वरं योगं ज्ञानिनो दग्धकिल्बिषाः

ବାଷ୍କଳ ମଧ୍ୟ ମହାଯୋଗୀ; ଧର୍ମାତ୍ମା ମହୌଜସ୍ବମାନେ ମାହେଶ୍ୱର ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଜ୍ଞାନୀ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ପାପକଲୁଷ ଦଗ୍ଧ ହେଲା।

Verse 43

मत्समीपं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् परिवर्ते तु नवमे व्यासः सारस्वतो यदा

ସେମାନେ ମୋ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ଯିବେ—ପୁନରାବୃତ୍ତିରେ ପୁଣି ପାଇବା ଦୁର୍ଲଭ ଏମିତି ପ୍ରାପ୍ତି। ନବମ ପରିବର୍ତ୍ତରେ ଯେତେବେଳେ ସାରସ୍ୱତ ବ୍ୟାସ ପ୍ରକଟିବେ, ସେତେବେଳେ ଏହା ସିଦ୍ଧ ହେବ।

Verse 44

तदाप्यहं भविष्यामि ऋषभो नाम नामतः तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः

ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ‘ଋଷଭ’ ନାମରେ ପ୍ରକଟିବି; ଏବଂ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ସେହି ପୁତ୍ରମାନେ ମହୌଜସ୍ବ ହୋଇ ଜନ୍ମିବେ।

Verse 45

पराशरश् च गर्गश् च भार्गवाङ्गिरसौ तदा भविष्यन्ति महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः

ସେତେବେଳେ ପରାଶର ଓ ଗର୍ଗ, ଏବଂ ଭାର୍ଗବ ଓ ଆଙ୍ଗିରସ ଋଷି—ଏହି ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦପାରଗ ହୋଇ ପ୍ରକଟିବେ।

Verse 46

ध्यानमार्गं समासाद्य गमिष्यन्ति तथैव ते सर्वे तपोबलोत्कृष्टाः शापानुग्रहकोविदाः

ଧ୍ୟାନମାର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଅଗ୍ରସର ହେବେ—ତପୋବଳରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସେ ସମସ୍ତ ତପସ୍ବୀ, ଶାପ ଓ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେବାରେ କୁଶଳ, ପତି (ଶିବ)ଙ୍କ ଶାସନରେ ଫଳ ପକ୍କ ହେଲେ ଗମନ କରିବେ।

Verse 47

ते ऽपि तेनैव मार्गेण योगोक्तेन तपस्विनः रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम्

ସେ ତପସ୍ବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୋଗରେ ଉପଦିଷ୍ଟ ସେଇ ମାର୍ଗରେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯିବେ; ସେଠାରେ ପୁନରାବୃତ୍ତି (ପୁନର୍ଜନ୍ମ) ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 48

दशमे द्वापरे व्यासः त्रिपाद्वै नाम नामतः यदा भविष्यते विप्रस् तदाहं भविता मुनिः

ଦଶମ ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ ବ୍ୟାସ ‘ତ୍ରିପାଦ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବେ। ସେଇ ବିପ୍ର ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକଟିବେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମୁନିରୂପେ ଭବିଷ୍ୟି।

Verse 49

हिमवच्छिखरे रम्ये भृगुतुङ्गे नगोत्तमे नाम्ना भृगोस्तु शिखरं प्रथितं देवपूजितम्

ହିମବତର ରମ୍ୟ ଶିଖରେ, ‘ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗ’ ନାମକ ନଗୋତ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀରେ, ‘ଭୃଗୁ’ ନାମରେ ପ୍ରଥିତ ଏକ ଶିଖର ଅଛି, ଯାହା ଦେବମାନେ ପୂଜନ୍ତି।

Verse 50

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति दृढव्रताः बलबन्धुर्निरामित्रः केतुशृङ्गस्तपोधनः

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ସେ ପୁତ୍ରମାନେ ଦୃଢବ୍ରତୀ ହେବେ—ବଲବନ୍ଧୁ, ନିରାମିତ୍ର, କେତୁଶୃଙ୍ଗ ଓ ତପୋଧନ; ଯାହାଙ୍କର ଧନ ହେଉଛି ତପସ୍ୟା।

Verse 51

योगात्मानो महात्मानस् तपोयोगसमन्विताः रुद्रलोकं गमिष्यन्ति तपसा दग्धकिल्बिषाः

ଯୋଗେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମହାତ୍ମାମାନେ, ତପ-ଯୋଗସମନ୍ୱିତ ହୋଇ, ତପସ୍ୟାରେ ପାପ-କଲ୍ମଷ ଦଗ୍ଧ କରି ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯିବେ।

Verse 52

एकादशे द्वापरे तु व्यासस्तु त्रिव्रतो यदा तदाप्यहं भविष्यामि गङ्गाद्वारे कलौ तथा

ଏକାଦଶ ଦ୍ୱାପରେ ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାସ ‘ତ୍ରିବ୍ରତ’ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେବି; ଏବଂ କଳିଯୁଗରେ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାର (ହରିଦ୍ୱାର)ରେ ମଧ୍ୟ ଆବିର୍ଭୂତ ହେବି।

Verse 53

उग्रो नाम महातेजाः सर्वलोकेषु विश्रुतः तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः

‘ଉଗ୍ର’ ନାମର ଏକ ମହାତେଜସ୍ବୀ ସର୍ବଲୋକରେ ବିଶ୍ରୁତ ହେବ; ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପୁଅମାନେ ମୋର ପୁଅ ଭାବେ ମହୌଜସ୍ବୀ ହୋଇ ଜନ୍ମିବେ।

Verse 54

लम्बोदरश् च लम्बाक्षो लम्बकेशः प्रलम्बकः प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकं गता हि ते

ଲମ୍ବୋଦର, ଲମ୍ବାକ୍ଷ, ଲମ୍ବକେଶ, ପ୍ରଲମ୍ବକ—ମାହେଶ୍ୱର ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଗଲେ।

Verse 55

द्वादशे परिवर्ते तु शततेजा यदा मुनिः भविष्यति महातेजा व्यासस्तु कविसत्तमः

ଦ୍ୱାଦଶ ପରିବର୍ତ୍ତନଚକ୍ରରେ ଯେତେବେଳେ ‘ଶତତେଜା’ ମୁନି ପ୍ରକଟ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ମହାତେଜସ୍ବୀ, କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ଆବିର୍ଭୂତ ହେବେ।

Verse 56

तदाप्यहं भविष्यामि कलाविह युगान्तिके हैतुकं वनमासाद्य अत्रिर्नाम्ना परिश्रुतः

ତଥାପି—ଏଠାରେ କଳିଯୁଗର ଯୁଗାନ୍ତେ—ମୁଁ ପ୍ରକଟ ହେବି। ‘ହୈତୁକ’ ନାମକ ବନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ‘ଅତ୍ରି’ ନାମରେ ଲୋକେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବି।

Verse 57

तत्रापि मम ते पुत्रा भस्मस्नानानुलेपनाः भविष्यन्ति महायोगा रुद्रलोकपरायणाः

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ସେହି ପୁତ୍ରମାନେ—ଭସ୍ମସ୍ନାନ କରି ଭସ୍ମଲେପନ କରୁଥିବା—ମହାଯୋଗୀ ହେବେ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଲୋକପ୍ରାପ୍ତିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାୟଣ ରହିବେ।

Verse 58

सर्वज्ञः समबुद्धिश् च साध्यः सर्वस्तथैव च प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकं गता हि ते

ମାହେଶ୍ୱର ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଗଲେ—ସର୍ବଜ୍ଞ, ସମବୁଦ୍ଧି, ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସର୍ବଥା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ।

Verse 59

त्रयोदशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमेण तु धर्मो नारायणो नाम व्यासस्तु भविता यदा

କ୍ରମାନୁସାରେ ତ୍ରୟୋଦଶ ପରିବର୍ତ୍ତ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ‘ନାରାୟଣ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ଧର୍ମ ହିଁ ବ୍ୟାସ ହେବ।

Verse 60

तदाप्यहं भविष्यामि वालिर्नाम महामुनिः वालखिल्याश्रमे पुण्ये पर्वते गन्धमादने

ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ‘ବାଲି’ ନାମକ ମହାମୁନି ହେବି—ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ଥିବା ବାଲଖିଲ୍ୟମୁନିମାନଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମରେ ବସବାସ କରି।

Verse 61

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपोधनाः सुधामा काश्यपश्चैव वासिष्ठो विरजास्तथा

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ସେହି ପୁତ୍ରମାନେ ତପୋଧନ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେବେ—ସୁଧାମା, କାଶ୍ୟପ, ବସିଷ୍ଠ ଏବଂ ବିରଜା।

Verse 62

महायोगबलोपेता विमला ऊर्ध्वरेतसः प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकं गता हि ते

ମହାଯୋଗବଳରେ ଯୁକ୍ତ, ବିମଳ ଓ ଊର୍ଧ୍ୱରେତସ ହୋଇ, ମାହେଶ୍ୱର ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଗଲେ।

Verse 63

यदा व्यासस्तरक्षुस्तु पर्याये तु चतुर्दशे तत्रापि पुनरेवाहं भविष्यामि युगान्तिके

ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାସ ତରକ୍ଷୁ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ଯୁଗାନ୍ତ ସନ୍ଧିକାଳରେ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରକଟ ହେବି।

Verse 64

वंशे त्वङ्गिरसां श्रेष्ठे गौतमो नाम नामतः भविष्यति महापुण्यं गौतमं नाम तद्वनम्

ଅଙ୍ଗିରସମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଂଶରେ ‘ଗୌତମ’ ନାମକ ଋଷି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବେ; ଏବଂ ସେହି ବନ ‘ଗୌତମ’ ନାମରେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।

Verse 65

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति कलौ तदा अत्रिर्देवसदश्चैव श्रवणो ऽथ श्रविष्ठकः

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ କଳିଯୁଗରେ ସେତେବେଳେ ମୋର ଏହି ପୁତ୍ରମାନେ ହେବେ—ଅତ୍ରି, ଦେବସଦ, ଶ୍ରବଣ ଏବଂ ଶ୍ରବିଷ୍ଠକ।

Verse 66

योगात्मानो महात्मानः सर्वे योगसमन्विताः प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गताः

ଯୋଗାତ୍ମା ମହାତ୍ମାମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୋଗସଂଯମରେ ସମନ୍ୱିତ ଥିଲେ। ମାହେଶ୍ୱର-ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଗଲେ।

Verse 67

ततः पञ्चदशे प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते त्रैय्यारुणिर्यदा व्यासो द्वापरे समपद्यत

ତାପରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ପଞ୍ଚଦଶ ପରିବର୍ତ୍ତ ଆସିଲାବେଳେ, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ତ୍ରୈୟ୍ୟାରୁଣି ବ୍ୟାସ ହେଲେ ଏବଂ ଶିବପୁରାଣ-ଜ୍ଞାନର ପରମ୍ପରାକୁ ଧାରଣ କଲେ।

Verse 68

तदाप्यहं भविष्यामि नाम्ना वेदशिरा द्विजः तत्र वेदशिरो नाम अस्त्रं तत्पारमेश्वरम्

“ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ‘ବେଦଶିରା’ ନାମକ ଦ୍ୱିଜ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେବି। ସେଠାରେ ‘ବେଦଶିର’ ନାମର ଅଜେୟ ଅସ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଭବିବ; ତାହା ପରମେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କର।”

Verse 69

भविष्यति महावीर्यं वेदशीर्षश् च पर्वतः हिमवत्पृष्ठमासाद्य सरस्वत्यां नगोत्तमे

ମହାବୀର୍ୟଶାଳୀ ‘ବେଦଶୀର୍ଷ’ ନାମକ ପର୍ବତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ। ହିମବତର ପୃଷ୍ଠଭାଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେ ସରସ୍ୱତୀ ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବ, ହେ ନଗୋତ୍ତମ।

Verse 70

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपोधनाः कुणिश् च कुणिबाहुश् च कुशरीरः कुनेत्रकः

“ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଏହି ପୁତ୍ରମାନେ ତପୋଧନରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ ଜନ୍ମିବେ—କୁଣି, କୁଣିବାହୁ, କୁଶରୀର, କୁନେତ୍ରକ।”

Verse 71

योगात्मानो महात्मानः सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गताः

ଯୋଗାତ୍ମା ସେଇ ମହାତ୍ମାମାନେ ସମସ୍ତେ ଊର୍ଧ୍ୱରେତସ ଥିଲେ। ମାହେଶ୍ୱର-ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଗଲେ।

Verse 72

व्यासो युगे षोडशे तु यदा देवो भविष्यति तत्र योगप्रदानाय भक्तानां च यतात्मनाम्

ଷୋଡଶ ଯୁଗଚକ୍ରରେ ଯେତେବେଳେ ଦେବ ଵ୍ୟାସ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ଭକ୍ତ ଓ ଯତାତ୍ମ ସଂୟମୀମାନଙ୍କୁ ଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବେ।

Verse 73

तदाप्यहं भविष्यामि गोकर्णो नाम नामतः भविष्यति सुपुण्यं च गोकर्णं नाम तद्वनम्

ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ‘ଗୋକର୍ଣ୍ଣ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବି; ଏବଂ ସେଇ ବନ ମଧ୍ୟ ‘ଗୋକର୍ଣ୍ଣ’ ନାମରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ ହେବ।

Verse 74

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति च योगिनः काश्यपो ह्युशनाश्चैव च्यवनो ऽथ बृहस्पतिः

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ସେଇ ପୁତ୍ରମାନେ ଯୋଗୀ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହେବେ—କାଶ୍ୟପ, ଉଶନା, ଚ୍ୟବନ, ଏବଂ ପରେ ବୃହସ୍ପତି।

Verse 75

ते ऽपि तेनैव मार्गेण ध्यानयोगसमन्विताः प्राप्य माहेश्वरं योगं गन्तारो रुद्रमेव हि

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ମାର୍ଗରେ, ଧ୍ୟାନଯୋଗରେ ସମନ୍ୱିତ ହୋଇ, ମାହେଶ୍ୱର-ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ; ନିଶ୍ଚୟ ରୁଦ୍ର—ପରମ ପତି—ଙ୍କ ନିକଟକୁ ହିଁ ଯିବେ।

Verse 76

ततः सप्तदशे चैव परिवर्ते क्रमागते यदा भविष्यति व्यासो नाम्ना देवकृतञ्जयः

ତାପରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ସପ୍ତଦଶ ପରିବର୍ତ୍ତ ଆସିଲେ, ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ‘ଦେବକୃତଞ୍ଜୟ’ ନାମକ ବ୍ୟାସ ପ୍ରକଟ ହେବେ, ଯିଏ ଧର୍ମ ଓ ଶୈବ-ଆଗମ ପରମ୍ପରାକୁ ଧାରଣ କରିବେ।

Verse 77

तदाप्यहं भविष्यामि गुहावासीति नामतः हिमवच्छिखरे रम्ये महोत्तुङ्गे महालये

“ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ‘ଗୁହାବାସୀ’ ନାମରେ ପ୍ରକଟ ହେବି—ହିମବତର ରମ୍ୟ ଶିଖରେ, ଅତ୍ୟୁଚ୍ଚ ମହାଲୟରେ; ସେଠାରେ ମୁଁ ପତି (ଶିବ) ହୋଇ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଶରଣ ଦେଇ ପାଶବନ୍ଧନ ଶିଥିଳ କରେ।”

Verse 78

सिद्धक्षेत्रं महापुण्यं भविष्यति महालयम् तत्रापि मम ते पुत्रा योगज्ञा ब्रह्मवादिनः

“ଏହି ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ମହାପୁଣ୍ୟ ମହାଲୟ ହେବ। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ସେ ପୁତ୍ରମାନେ ମୋର ପୁତ୍ର ହେବେ—ଯୋଗଜ୍ଞ, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ—ପତିଙ୍କ କୃପାରେ ପଶୁକୁ ପାଶରୁ ପାର କରାଇବା ପଥରେ ଦୃଢ଼।”

Verse 79

भविष्यन्ति महात्मानो निर्ममा निरहंकृताः उतथ्यो वामदेवश् च महायोगो महाबलः

ମହାତ୍ମାମାନେ ପ୍ରକଟ ହେବେ—ନିର୍ମମ, ନିରହଂକାର—ଉତଥ୍ୟ ଓ ବାମଦେବ, ଏବଂ ମହାଯୋଗୀ, ମହାବଳୀ ମଧ୍ୟ।

Verse 80

तेषां शतसहस्रं तु शिष्याणां ध्यानयोगिनाम् भविष्यन्ति तदा काले सर्वे ते ध्यानयुञ्जकाः

ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଧ୍ୟାନଯୋଗୀ ଶିଷ୍ୟ ଶତସହସ୍ର ହେବେ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧ୍ୟାନରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସାଧନାରେ ନିରନ୍ତର ରହିବେ।

Verse 81

योगाभ्यासरताश्चैव हृदि कृत्वा महेश्वरम् महालये पदं न्यस्तं दृष्ट्वा यान्ति शिवं पदम्

ଯୋଗାଭ୍ୟାସରେ ରତ ଭକ୍ତମାନେ ହୃଦୟରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ମହାଳୟରେ ସ୍ଥାପିତ ପବିତ୍ର ପଦଚିହ୍ନ ଦର୍ଶନ କରି ଶିବପଦକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 82

ये चान्ये ऽपि महात्मानः कलौ तस्मिन् युगान्तिके ध्याने मनः समाधाय विमलाः शुद्धबुद्धयः

ଅନ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନେ ମଧ୍ୟ, ସେହି କଳିଯୁଗର ଯୁଗାନ୍ତ ସମୀପେ, ଧ୍ୟାନରେ ମନକୁ ସମାଧିରେ ସ୍ଥିର କରନ୍ତି; ସେମାନେ ବିମଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧି ହୋଇ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଭାବେ ପତି-ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।

Verse 83

मम प्रसादाद्यास्यन्ति रुद्रलोकं गतज्वराः गत्वा महालयं पुण्यं दृष्ट्वा माहेश्वरं पदम्

ମୋ ପ୍ରସାଦରେ ସେମାନେ ଜ୍ୱରମୁକ୍ତ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯିବେ। ପୁଣ୍ୟ ମହାଳୟକୁ ପହଞ୍ଚି ସେମାନେ ମାହେଶ୍ୱର ପଦକୁ ଦର୍ଶନ କରିବେ।

Verse 84

तीर्णस्तारयते जन्तुर् दश पूर्वान्दशोत्तरान् आत्मानमेकविंशं तु तारयित्वा महालये

ଯେ ନିଜେ ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି, ସେଇ ଜୀବ ତାରକ ହୁଏ; ସେ ଦଶ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦଶ ଉତ୍ତରଜଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ଏବଂ ଏକବିଂଶ ଭାବେ ମହାଳୟରେ ନିଜକୁ ମଧ୍ୟ ପାର କରାଏ।

Verse 85

मम प्रसादाद्यास्यन्ति रुद्रलोकं गतज्वराः ततो ऽष्टादशमे चैव परिवर्ते यदा विभो

ମୋ ପ୍ରସାଦରେ ସେମାନେ ଜ୍ୱରମୁକ୍ତ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯିବେ; ତାପରେ, ହେ ବିଭୋ, ଯେତେବେଳେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ପରିବର୍ତ୍ତ (ଚକ୍ର) ଆସିବ…

Verse 86

तदा ऋतञ्जयो नाम व्यासस्तु भविता मुनिः तदाप्यहं भविष्यामि शिखण्डी नाम नामतः

ସେହି ସମୟରେ ବ୍ୟାସ ମୁନି ‘ଋତଞ୍ଜୟ’ ନାମରେ ହେବେ; ଏହି କାଳରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ‘ଶିଖଣ୍ଡୀ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବି।

Verse 87

सिद्धक्षेत्रे महापुण्ये देवदानवपूजिते हिमवच्छिखरे रम्ये शिखण्डी नाम पर्वतः

ସେହି ମହାପୁଣ୍ୟ ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ—ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ ଓ ଦାନବ ଉଭୟ ପୂଜା କରନ୍ତି—ହିମବତର ରମ୍ୟ ଶିଖରରେ ‘ଶିଖଣ୍ଡୀ’ ନାମକ ପର୍ବତ ଅଛି।

Verse 88

शिखण्डिनो वनं चापि यत्र सिद्धनिषेवितम् तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपोधनाः

ଶିଖଣ୍ଡିନର ସେହି ବନରେ ମଧ୍ୟ—ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧମାନେ ସଦା ନିଷେବନ କରନ୍ତି—ହେ ପ୍ରିୟ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ତପୋଧନ ହୋଇ ଜନ୍ମିବେ।

Verse 89

वाचश्रवा ऋचीकश् च श्यावाश्वश् च यतीश्वरः योगात्मानो महात्मानः सर्वे ते वेदपारगाः

ବାଚଶ୍ରବା, ଋଚୀକ, ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱ ଓ ଯତୀଶ୍ୱର—ଯୋଗାତ୍ମା ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ—ସମସ୍ତେ ବେଦପାରଗ ଥିଲେ।

Verse 90

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय संवृताः अथ एकोनविंशे तु परिवर्ते क्रमागते

ମାହେଶ୍ୱର ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଲୋକ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ; ତାପରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ଯେତେବେଳେ ଉଣେଇଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତ ଆସିଲା,

Verse 91

व्यासस्तु भविता नाम्ना भरद्वाजो महामुनिः तदाप्यहं भविष्यामि जटामाली च नामतः

ସେତେବେଳେ ଭରଦ୍ୱାଜ ନାମକ ଏକ ମହାମୁନି ଉଦ୍ଭବିବେ, ଯିଏ ବ୍ୟାସ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ। ସେଇ ସମୟରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେବି—ଜଟାମାଳୀ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ।

Verse 92

हिमवच्छिखरे रम्ये जटायुर्यत्र पर्वतः तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः

ହିମବତର ରମ୍ୟ ଶିଖରରେ, ଯେଉଁଠି ଜଟାୟୁ ନାମକ ପର୍ବତ ଅଛି, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ଜନ୍ମିବେ—ମହାତେଜସ୍ବୀ ଓ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ।

Verse 93

हिरण्यनाभः कौशल्यो लोकाक्षी कुथुमिस् तथा ईश्वरा योगधर्माणः सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः

ହିରଣ୍ୟନାଭ, କୌଶଲ୍ୟ, ଲୋକାକ୍ଷୀ, କୁଥୁମି—ଏବଂ ଯୋଗଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ ଈଶ୍ୱରମାନେ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚୟ ଊର୍ଧ୍ୱରେତସ; ସୃଜନଶକ୍ତିକୁ ଉପରକୁ (ପତି ଶିବ-ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଦିଗକୁ) ପ୍ରବାହିତ କରନ୍ତି।

Verse 94

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय संस्थिताः ततो विंशतिमश्चैव परिवर्तो यदा तदा

ମାହେଶ୍ୱର ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ। ତାପରେ ଯେତେବେଳେ ବିଂଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନ-ଚକ୍ର ଆସେ, ସେତେବେଳେ ନିୟତ କାଳ-ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ।

Verse 95

गौतमस्तु तदा व्यासो भविष्यति महामुनिः तदाप्यहं भविष्यामि अट्टहासस्तु नामतः

ସେତେବେଳେ ଗୌତମ ନାମକ ମହାମୁନି ବ୍ୟାସ ହେବେ। ଏବଂ ସେଇ ସମୟରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେବି—ଅଟ୍ଟହାସ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 96

अट्टहासप्रियाश्चैव भविष्यन्ति तदा नराः तत्रैव हिमवत्पृष्ठे अट्टहासो महागिरिः

ତେବେ ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଶିବଙ୍କ ଅଟ୍ଟହାସରେ ପରମ ଭକ୍ତିଶୀଳ ହେବେ। ସେଇ ହିମବାନଙ୍କ ପୃଷ୍ଠଦେଶରେ ‘ଅଟ୍ଟହାସ’ ନାମକ ମହାଗିରି ଅବସ୍ଥିତ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭୟହର ହାସ୍ୟର ଚିହ୍ନଧାରୀ।

Verse 97

देवदानवयक्षेन्द्रसिद्धचारणसेवितः तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः

ସେ ଲୋକ ଦେବ, ଦାନବ, ଯକ୍ଷେନ୍ଦ୍ର, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଓ ପୂଜିତ। ହେ ପ୍ରିୟେ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ମହୌଜସ୍ବୀ ହେବେ—ପତି ଶିବଙ୍କ ଆଶ୍ରୟେ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ପାଶବନ୍ଧନରୁ ପାର କରାଇବାରେ ସମର୍ଥ।

Verse 98

योगात्मानो महात्मानो ध्यायिनो नियतव्रताः सुमन्तुर्बर्बरी विद्वान् कबन्धः कुशिकंधरः

ସେମାନେ ଯୋଗାତ୍ମା, ମହାତ୍ମା, ଧ୍ୟାନନିଷ୍ଠ ଓ ନିୟତବ୍ରତୀ ଥିଲେ—ସୁମନ୍ତୁ, ବିଦ୍ୱାନ ବର୍ବରୀ, କବନ୍ଧ ଏବଂ କୁଶିକନ୍ଧର।

Verse 99

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गताः एकविंशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते

ମାହେଶ୍ୱର ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଗଲେ। ପରେ ଏକବିଂଶ ପରିବର୍ତ୍ତ କ୍ରମାନୁସାରେ ପୁନଃ ଆସିଲେ, ସେ ନିଜ ନିୟତ କ୍ରମରେ ଆଉଥରେ ଘଟିଲା।

Verse 100

वाचश्रवाः स्मृतो व्यासो यदा स ऋषिसत्तमः तदाप्यहं भविष्यामि दारुको नाम नामतः

ଯେତେବେଳେ ସେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଚଶ୍ରବା ‘ବ୍ୟାସ’ ଭାବେ ସ୍ମରଣୀୟ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ‘ଦାରୁକ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହେବି।

Verse 101

तस्माद्भविष्यते पुण्यं देवदारुवनं शुभम् तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः

ଏହିହେତୁ ସେଇ ଶୁଭ ଦେବଦାରୁବନ ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥ ହେବ। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ସେଇ ପୁତ୍ରମାନେ ମହାଓଜସ୍‌ରେ ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ଜନ୍ମିବେ।

Verse 102

प्लक्षो दार्भायणिश्चैव केतुमान् गौतमस् तथा योगात्मानो महात्मानो नियता ऊर्ध्वरेतसः

ପ୍ଲକ୍ଷ, ଦାର୍ଭାୟଣି, କେତୁମାନ ଏବଂ ଗୌତମ—ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ ଯୋଗନିଷ୍ଠ, ନିୟମ-ସଂୟମରେ ଦୃଢ଼, ଊର୍ଧ୍ୱରେତସ୍ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ତପସ୍ବୀ; ପାଶବଦ୍ଧ ପଶୁକୁ ମୁକ୍ତ କରୁଥିବା ଶିବପତିଙ୍କ ପଥରେ ନିବିଡ଼ ଥିଲେ।

Verse 103

नैष्ठिकं व्रतमास्थाय रुद्रलोकाय ते गताः द्वाविंशे परिवर्ते तु व्यासः शुष्मायणो यदा

ନୈଷ୍ଠିକ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରି ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏବଂ ବାଇଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତରେ, ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାସ ଶୁଷ୍ମାୟଣ ଥିଲେ, (ଏହି କ୍ରମ ସ୍ମରଣ ହେଲା)।

Verse 104

तदाप्यहं भविष्यामि वाराणस्यां महामुनिः नाम्ना वै लाङ्गली भीमो यत्र देवाः सवासवाः

ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ବାରାଣସୀରେ ମହାମୁନି ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେବି—‘ଲାଙ୍ଗଲୀ ଭୀମ’ ନାମରେ—ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବମାନେ ବସନ୍ତି।

Verse 105

द्रक्ष्यन्ति मां कलौ तस्मिन् भवं चैव हलायुधम् तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति सुधार्मिकाः

ସେଇ କଳିଯୁଗରେ ସେମାନେ ମୋତେ ଦେଖିବେ, ଏବଂ ହଲାୟୁଧ ସହିତ ଭବ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ସେଇ ପୁତ୍ରମାନେ ସୁଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଜନ୍ମିବେ।

Verse 106

भल्लवी मधुपिङ्गश् च श्वेतकेतुः कुशस् तथा प्राप्य माहेश्वरं योगं ते ऽपि ध्यानपरायणाः

ଭଲ୍ଲବୀ, ମଧୁପିଙ୍ଗ, ଶ୍ୱେତକେତୁ ଓ କୁଶ—ମାହେଶ୍ୱର ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନପରାୟଣ ହେଲେ; ପାଶବଦ୍ଧ ପଶୁକୁ ମୁକ୍ତ କରୁଥିବା ପତି ଶିବଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ପାଇଁ।

Verse 107

विमला ब्रह्मभूयिष्ठा रुद्रलोकाय संस्थिताः परिवर्ते त्रयोविंशे तृणबिन्दुर्यदा मुनिः

ବିମଳା—ବ୍ରହ୍ମଭାବ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯୋଗ୍ୟା—ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହା ତେଇଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତରେ (ମନ୍ୱନ୍ତର-ଚକ୍ରରେ), ଯେତେବେଳେ ମୁନି ତୃଣବିନ୍ଦୁ ପ୍ରକଟ ଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଘଟିଲା।

Verse 108

व्यासो हि भविता ब्रह्मंस् तदाहं भविता पुनः श्वेतो नाम महाकायो मुनिपुत्रस्तु धार्मिकः

ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ବ୍ୟାସ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେବେ; ତାପରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ପ୍ରକଟ ହେବି। ଏବଂ ଧର୍ମାଚରଣୀ, ମହାକାୟ, ମୁନିପୁତ୍ର ‘ଶ୍ୱେତ’ ନାମକ ମଧ୍ୟ ହେବ।

Verse 109

तत्र कालं जरिष्यामि तदा गिरिवरोत्तमे तेन कालञ्जरो नाम भविष्यति स पर्वतः

ସେଠାରେ, ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେଇ ଗିରିବରରେ ମୁଁ କାଳକୁ ମଧ୍ୟ ଜରାଗ୍ରସ୍ତ କରିଦେବି; ତେଣୁ ସେ ପର୍ବତ ‘କାଳଞ୍ଜର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।

Verse 110

तत्रापि मम ते शिष्या भविष्यन्ति तपस्विनः उशिको बृहदश्वश् च देवलः कविरेव च

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ତପସ୍ୱୀମାନେ ମୋର ଶିଷ୍ୟ ହେବେ—ଉଶିକ, ବୃହଦଶ୍ୱ, ଦେବଲ ଏବଂ କବି ମଧ୍ୟ।

Verse 111

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गतः परिवर्ते चतुर्विंशे व्यास ऋक्षो यदा विभो

ମାହେଶ୍ୱର-ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଗଲେ। ହେ ବିଭୋ, ଚବିଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଯେତେବେଳେ ଋକ୍ଷ ବ୍ୟାସ ହେଲେ…

Verse 112

तदाप्यहं भविष्यामि कलौ तस्मिन् युगान्तिके शूली नाम महायोगी नैमिषे देववन्दिते

ସେହି କଳିଯୁଗର ଯୁଗାନ୍ତିକ ସନ୍ଧିକାଳରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେବି—‘ଶୂଲୀ’ ନାମକ ମହାଯୋଗୀ ଭାବେ—ଦେବବନ୍ଦିତ ପବିତ୍ର ନୈମିଷରେ।

Verse 113

तत्रापि मम ते शिष्या भविष्यन्ति तपोधनाः शालिहोत्रो ऽग्निवेशश् च युवनाश्वः शरद्वसुः

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ତପୋଧନ ସେମାନେ ମୋର ଶିଷ୍ୟ ହେବେ—ଶାଲିହୋତ୍ର, ଅଗ୍ନିବେଶ, ଯୁବନାଶ୍ୱ ଓ ଶରଦ୍ୱସୁ।

Verse 114

ते ऽपि तेनैव मार्गेण रुद्रलोकाय संस्थिताः पञ्चविंशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଏକେ ମାର୍ଗରେ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ। ପରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ପଞ୍ଚବିଂଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତ ଆସିଲେ, କାଳଚକ୍ରର ବିଧାନରେ ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର ଫେରିଲେ।

Verse 115

वासिष्ठस्तु यदा व्यासः शक्तिर्नाम्ना भविष्यति तदाप्यहं भविष्यामि दण्डी मुण्डीश्वरः प्रभुः

ଯେତେବେଳେ ବାସିଷ୍ଠ ‘ଶକ୍ତି’ ନାମରେ ବ୍ୟାସ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେବି—ଦଣ୍ଡଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ମୁଣ୍ଡୀଶ୍ୱର ଭାବେ।

Verse 116

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपोधनाः छगलः कुण्डकर्णश् च कुभाण्डश् च प्रवाहकः

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରିୟେ, ମୋର ସେଇ ପୁତ୍ରମାନେ ତପସ୍ୟା-ଧନରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ ଜନ୍ମିବେ—ଛଗଳ, କୁଣ୍ଡକର୍ଣ୍ଣ, କୁଭାଣ୍ଡ ଓ ପ୍ରବାହକ।

Verse 117

प्राप्य माहेश्वरं योगम् अमृतत्वाय ते गताः षड्विंशे परिवर्ते तु यदा व्यासः पराशरः

ମାହେଶ୍ୱର-ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେମାନେ ଅମୃତତ୍ୱ (ମୋକ୍ଷ) ଦିଗକୁ ଗଲେ; ଷଡ୍ବିଂଶ ପରିବର୍ତ୍ତରେ ତେବେ ପରାଶର ବ୍ୟାସ ହେଲେ।

Verse 118

तदाप्यहं भविष्यामि सहिष्णुर्नाम नामतः पुरं भद्रवटं प्राप्य कलौ तस्मिन् युगान्तिके

ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପ୍ରକଟ ହେବି—‘ସହିଷ୍ଣୁ’ ନାମରେ; ଯୁଗାନ୍ତ ସନ୍ନିହିତ ସେଇ କଳିଯୁଗରେ ଭଦ୍ରବଟ ପୁରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ (ପଶୁଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ) ପତି (ଶିବ) ମାର୍ଗକୁ ଧାରଣ କରିବି।

Verse 119

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति सुधार्मिकाः उलूको विद्युतश्चैव शंबूको ह्याश्वलायनः

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଏହି ପୁତ୍ରମାନେ ସୁଧାର୍ମିକ ହେବେ—ଉଲୂକ, ବିଦ୍ୟୁତ, ଶମ୍ବୂକ ଏବଂ ଆଶ୍ୱଲାୟନ।

Verse 120

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गताः सप्तविंशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते

ମାହେଶ୍ୱର-ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଗଲେ; ଏବଂ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ସପ୍ତବିଂଶ ପରିବର୍ତ୍ତ ପୁନଃ ଆସିଲେ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

Verse 121

जातूकर्ण्यो यदा व्यासो भविष्यति तपोधनः तदाप्यहं भविष्यामि सोमशर्मा द्विजोत्तमः

ଯେତେବେଳେ ଜାତୂକର୍ଣ୍ୟ ତପୋଧନ ହୋଇ ବ୍ୟାସ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସୋମଶର୍ମା ନାମକ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେବି। ଏଭଳି ପଶୁମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ପତି-ଶିବଙ୍କ ଉପଦେଶଧାରା ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହେ।

Verse 122

प्रभासतीर्थमासाद्य योगात्मा योगविश्रुतः तत्रापि मम ते शिष्या भविष्यन्ति तपोधनाः

ପ୍ରଭାସ ତୀର୍ଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ଯୋଗାତ୍ମା ଓ ଯୋଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେ ଯୋଗୀ କହେ—‘ହେ ପ୍ରିୟ! ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଶିଷ୍ୟମାନେ ତପୋଧନ ହୋଇ ଉଦ୍ଭବିତ ହେବେ, ତପରେ ଦୃଢ଼।’

Verse 123

अक्षपादः कुमारश् च उलूको वत्स एव च योगात्मानो महात्मानो विमलाः शुद्धबुद्धयः

ଅକ୍ଷପାଦ, କୁମାର, ଉଲୂକ ଓ ବତ୍ସ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୋଗାତ୍ମା, ମହାତ୍ମା, ବିମଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧି ଋଷି ଥିଲେ; ଶୈବମାର୍ଗରେ ନିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ପତି-ଶିବଙ୍କ କୃପାରେ ପଶୁକୁ ମୁକ୍ତିପଥେ ନେଇଯାଉଥିଲେ।

Verse 124

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकं ततो गताः अष्टाविंशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते

ମାହେଶ୍ୱର ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେମାନେ ପରେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଗଲେ; ଏବଂ କ୍ରମାନୁସାରେ ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ପରିବର୍ତ୍ତ (କଳ୍ପଚକ୍ର) ପୁନଃ ଆସିଲେ, ସେମାନେ ତାହାକୁ ଆଉଥରେ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 125

पराशरसुतः श्रीमान् विष्णुर्लोकपितामहः यदा भविष्यति व्यासो नाम्ना द्वैपायनः प्रभुः

ଯେତେବେଳେ ପରାଶରଙ୍କ ଶ୍ରୀମାନ ପୁତ୍ର—ଲୋକପିତାମହ ଭାବେ ପୂଜ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ—ଦ୍ୱୈପାୟନ ନାମରେ ପ୍ରଭୁ ବ୍ୟାସ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ପବିତ୍ର ପରମ୍ପରା ସୁସଂଗଠିତ ହୁଏ।

Verse 126

तदा षष्ठेन चांशेन कृष्णः पुरुषसत्तमः वसुदेवाद्यदुश्रेष्ठो वासुदेवो भविष्यति

ତେବେ ଷଷ୍ଠ ଅଂଶରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କୃଷ୍ଣ, ବସୁଦେବପୁତ୍ର, ଯାଦବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ‘ବାସୁଦେବ’ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେବେ।

Verse 127

तदाप्यहं भविष्यामि योगात्मा योगमायया लोकविस्मयनार्थाय ब्रह्मचारिशरीरकः

ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଯୋଗସ୍ୱରୂପ ହୋଇ ମୋର ଯୋଗମାୟାଦ୍ୱାରା, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବିସ୍ମିତ କରିବା ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଶରୀର ଧାରଣ କରି ପ୍ରକଟ ହେବି।

Verse 128

श्मशाने मृतम् उत्सृष्टं दृष्ट्वा कायम् अनाथकम् ब्राह्मणानां हितार्थाय प्रविष्टो योगमायया

ଶ୍ମଶାନରେ ପରିତ୍ୟକ୍ତ, ଅନାଥ ଭାବେ ପଡ଼ିଥିବା ମୃତଦେହକୁ ଦେଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ହିତ ଓ ଧର୍ମରକ୍ଷା ପାଇଁ, ସେ ଯୋଗମାୟାଦ୍ୱାରା ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 129

दिव्यां मेरुगुहां पुण्यां त्वया सार्धं च विष्णुना भविष्यामि तदा ब्रह्मंल् लकुली नाम नामतः

ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍! ମେରୁର ସେଇ ଦିବ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଗୁହାରେ, ତୁମ ସହ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ସହ, ମୁଁ ସେତେବେଳେ ‘ଲକୁଲୀ’ ନାମରେ ପ୍ରକଟ ହେବି।

Verse 130

कायावतार इत्येवं सिद्धक्षेत्रं च वै तदा भविष्यति सुविख्यातं यावद् भूमिर् धरिष्यति

ଏହିପରି ତାହା ‘କାୟାବତାର’ ବୋଲି ପରିଚିତ ହେବ; ଏବଂ ସେଇ ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ପୃଥିବୀ ଧାରଣ କରିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।

Verse 131

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपस्विनः कुशिकश् चैव गर्गश् च मित्रः कौरुष्य एव च

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଏହି ପୁତ୍ରମାନେ ତପସ୍ବୀ ଋଷି ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେବେ—କୁଶିକ, ଗର୍ଗ, ମିତ୍ର ଓ କୌରୁଷ୍ୟ।

Verse 132

योगात्मानो महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः प्राप्य माहेश्वरं योगं विमला ह्यूर्ध्वरेतसः

ଯୋଗାତ୍ମା, ମହାତ୍ମା ଓ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ—ମାହେଶ୍ୱର ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ନିର୍ମଳ ହୋଇ, ଊର୍ଧ୍ୱରେତସ୍ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।

Verse 133

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् एते पाशुपताः सिद्धा भस्मोद्धूलितविग्रहाः

ଭସ୍ମରେ ଧୂଳିଧୂସର ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ସିଦ୍ଧ ପାଶୁପତମାନେ—ପୁନରାବୃତ୍ତି ଦୁର୍ଲଭ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଗମନ କରିବେ।

Verse 134

लिङ्गार्चनरता नित्यं बाह्याभ्यन्तरतः स्थिताः भक्त्या मयि च योगेन ध्याननिष्ठा जितेन्द्रियाः

ସେମାନେ ନିତ୍ୟ ଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚନାରେ ରତ, ବାହ୍ୟ-ଆଭ୍ୟନ୍ତର ଶୁଦ୍ଧିରେ ସ୍ଥିତ; ମୋପ୍ରତି ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ, ଯୋଗଦ୍ୱାରା ଧ୍ୟାନନିଷ୍ଠ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ।

Verse 135

संसारबन्धच्छेदार्थं ज्ञानमार्गप्रकाशकम् स्वरूपज्ञानसिद्ध्यर्थं योगं पाशुपतं महत्

ସଂସାରବନ୍ଧନ (ପାଶ) ଛେଦ କରିବା ପାଇଁ, ଜ୍ଞାନମାର୍ଗକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରିବା ପାଇଁ, ଏବଂ ସ୍ୱରୂପଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏହି ମହାନ ପାଶୁପତ ଯୋଗ ଉପଦେଶିତ।

Verse 136

योगमार्गा अनेकाश् च ज्ञानमार्गास् त्व् अनेकशः न निवृत्तिमुपायान्ति विना पञ्चाक्षरीं क्वचित्

ଯୋଗମାର୍ଗ ଅନେକ, ଜ୍ଞାନମାର୍ଗ ମଧ୍ୟ ବହୁ; କିନ୍ତୁ ଶିବଙ୍କ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ବିନା କେବେ ମଧ୍ୟ ନିବୃତ୍ତି—ବନ୍ଧନରୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ—ମିଳେ ନାହିଁ।

Verse 137

यदाचरेत्तपश्चायं सर्वद्वन्द्वविवर्जितम् तदा स मुक्तो मन्तव्यः पक्वं फलमिव स्थितः

ସୁଖ-ଦୁଃଖ, ମାନ-ଅପମାନ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଯେତେବେଳେ ଏହି ତପ ଆଚରଣ କରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ମୁକ୍ତ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ପକ୍କ ଫଳ ପରି ସ୍ଥିର।

Verse 138

एकाहं यः पुमान्सम्यक् चरेत्पाशुपतव्रतम् न सांख्ये पञ्चरात्रे वा न प्राप्नोति गतिं कदा

ଯେ ପୁରୁଷ ଏକ ଦିନ ମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ସଠିକ୍ ଭାବେ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଆଚରେ, ସେ ପରମ ଗତିକୁ କେବେ ହାରାଏ ନାହିଁ। ସାଂଖ୍ୟ ହେଉ କି ପଞ୍ଚରାତ୍ର, ତାହାର ମୋକ୍ଷଲାଭ ବିଫଳ ହୁଏ ନାହିଁ; କାରଣ ସ୍ୱୟଂ ପଶୁପତି ତାହାର ଶରଣ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 139

इत्येतद्वै मया प्रोक्तम् अवतारेषु लक्षणम् मन्वादिकृष्णपर्यन्तम् अष्टाविंशद् युगक्रमात्

ଏହିପରି ମୁଁ ଶିବାବତାରମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ କହିଲି—ଯୁଗକ୍ରମର ଅଷ୍ଟାବିଂଶତି ପରମ୍ପରାନୁସାରେ—ମନୁଠାରୁ କୃଷ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

Verse 140

तत्र श्रुतिसमूहानां विभागो धर्मलक्षणः भविष्यति तदा कल्पे कृष्णद्वैपायनो यदा

ସେହି କଳ୍ପରେ, ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ (ବ୍ୟାସ) ପ୍ରକଟ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ଶ୍ରୁତି-ସମୂହମାନଙ୍କର ବିଭାଗ ଧର୍ମଲକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ ହେବ।

Verse 141

सूत उवाच निशम्यैवं महातेजा महादेवेन कीर्तितम् रुद्रावतारं भगवान् प्रणिपत्य महेश्वरम्

ସୂତ କହିଲେ—ମହାଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୀର୍ତ୍ତିତ ରୁଦ୍ରାବତାରର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଏଭଳି ଶୁଣି ସେ ମହାତେଜସ୍ବୀ ଭକ୍ତ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣିପାତ କରି ପରମ ପତି-ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।

Verse 142

तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिः पुनः प्राह च शङ्करम् पितामह उवाच सर्वे विष्णुमया देवाः सर्वे विष्णुमया गणाः

ଇଷ୍ଟ ଓ ଯଥୋଚିତ ବାକ୍ୟରେ ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ପୁନଃ କହିଲେ। ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା) କହିଲେ—“ସମସ୍ତ ଦେବତା ବିଷ୍ଣୁମୟ; ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁମୟ।”

Verse 143

न हि विष्णुसमा काचिद् गतिरन्या विधीयते इत्येवं सततं वेदा गायन्ति नात्र संशयः

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମାନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଗତି କିମ୍ବା ଶରଣ ବିଧିତ ନୁହେଁ—ଏହିପରି ବେଦ ସଦା ଗାଉଛନ୍ତି; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 144

स देवदेवो भगवांस् तव लिङ्गार्चने रतः तव प्रणामपरमः कथं देवो ह्यभूत्प्रभुः

ସେ ଦେବଦେବ ଭଗବାନ ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚନରେ ରତ ଓ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମକୁ ପରମ ମାନନ୍ତି, ତେବେ ସେ କିପରି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଭୁ ହୋଇପାରିବେ?

Verse 145

सूत उवाच निशम्य वचनं तस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः प्रपिबन्निव चक्षुर्भ्यां प्रीतस्तत्प्रश्नगौरवात्

ସୂତ କହିଲେ—ପରମେଷ୍ଠୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ସେ, ସେହି ପ୍ରଶ୍ନର ଗୌରବ-ଗମ୍ଭୀରତାରୁ ପ୍ରୀତ ହେଲେ ଏବଂ ଚକ୍ଷୁଦ୍ୱାରା ପିଉଥିବା ପରି ନିହାରିଲେ।

Verse 146

पूजाप्रकरणं तस्मै तमालोक्याह शङ्करः भवान्नारायणश्चैव शक्रः साक्षात्सुरोत्तमः

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପୂଜାବିଧି ଉପଦେଶ ଦେବାକୁ ଶଙ୍କର କହିଲେ— “ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ନାରାୟଣ, ଏବଂ ତୁମେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)—ଦେବୋତ୍ତମ।”

Verse 147

मुनयश् च सदा लिङ्गं सम्पूज्य विधिपूर्वकम् स्वंस्वं पदं विभो प्राप्तास् तस्मात् सम्पूजयन्ति ते

ହେ ବିଭୋ! ମୁନିମାନେ ସଦା ବିଧିପୂର୍ବକ ଲିଙ୍ଗକୁ ସମ୍ପୂଜି ନିଜ ନିଜ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ; ତେଣୁ ସେମାନେ ତାହାକୁ ନିରନ୍ତର ପୂଜନ୍ତି।

Verse 148

लिङ्गार्चनं विना निष्ठा नास्ति तस्माज्जनार्दनः आत्मनो यजते नित्यं श्रद्धया भगवान्प्रभुः

ଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚନ ବିନା ନିଷ୍ଠା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଜନାର୍ଦନ—ଭଗବାନ୍ ପ୍ରଭୁ—ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନିତ୍ୟ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ପରମ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଯଜନ୍ତି।

Verse 149

इत्येवमुक्त्वा ब्रह्माणम् अनुगृह्य महेश्वरः पुनः सम्प्रेक्ष्य देवेशं तत्रैवान्तरधीयत

ଏପରି କହି ମହେଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କଲେ; ପୁନଃ ଦେବେଶଙ୍କୁ ଦେଖି ସେଠାରେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 150

तमुद्दिश्य तदा ब्रह्मा नमस्कृत्य कृताञ्जलिः स्रष्टुं त्वशेषं भगवांल् लब्धसंज्ञस्तु शङ्करात्

ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ନମସ୍କାର କଲେ। ଶଙ୍କରଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ସତ୍ୟବୋଧରେ ସେ ଭଗବାନ୍ ଅବଶିଷ୍ଟ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟି ସୃଜନରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ।