Adhyaya 37

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने चिन्तामणिगृहान्तरकथनं नाम षट्त्रिंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच सर्वज्ञद्यन्तरालस्योपरिष्टात्कलशोद्भव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଭାଗରେ ହୟଗ୍ରୀବ–ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସଂବାଦର ଲଲିତୋପାଖ୍ୟାନରେ ‘ଚିନ୍ତାମଣି-ଗୃହାନ୍ତରକଥନ’ ନାମ ଛତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ହୟଗ୍ରୀବ କହିଲେ— ହେ କଳଶୋଦ୍ଭବ! ସର୍ବଜ୍ଞାଦି ଅନ୍ତରାଳର ଉପରେ ବିଶ ହସ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଓ ଚାରି ନଲ୍ୱ ବିସ୍ତୃତ ଦିବ୍ୟ ମଣ୍ଡପ ଅଛି।

Verse 2

वशिन्याद्यन्तरं ज्ञेयं प्राग्वत्सोपानमन्दिरम् / सर्वरोगहरं नाम्ना तच्चक्रमिति विश्रुतम्

ବଶିନୀ ଆଦିଙ୍କ ଅନ୍ତରଭାଗକୁ ପୂର୍ବବତ୍ ସୋପାନଯୁକ୍ତ ମନ୍ଦିରରୂପେ ଜାଣିବା ଉଚିତ। ତାହା ‘ସର୍ବରୋଗହର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ସେଇ ଚକ୍ର ବୋଲି ଖ୍ୟାତ।

Verse 3

वशिन्याद्यास्तत्र देव्यः पूर्वादिदिगनुक्रमात् / स्वरैस्तु रहितास्तत्र प्रथमा वशिनीश्वरी

ସେଠାରେ ପୂର୍ବ ଆଦି ଦିଗର କ୍ରମାନୁସାରେ ବଶିନୀ ଆଦି ଦେବୀମାନେ ଅବସ୍ଥିତ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ରହିତ ପ୍ରଥମା ଦେବୀ ‘ବଶିନୀଶ୍ୱରୀ’।

Verse 4

कवर्गसहिता पश्चात्कामेश्वर्याख्यवाह्मयी / चवर्गजुष्टा वागीशी मोदिनी स्यात्तृतीयका

ତାପରେ କ-ବର୍ଗ ସହିତ ‘କାମେଶ୍ୱରୀ’ ନାମକ ବାଗ୍ମୟୀ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି। ଚ-ବର୍ଗଯୁକ୍ତ ‘ବାଗୀଶୀ’ ଓ ‘ମୋଦିନୀ’ ତୃତୀୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 5

टवर्गमण्डिताकारा विमलाख्या सरस्वती / तवर्गेण तथोपेता पञ्चमी वाक्प्रधारणा

ଟ-ବର୍ଗରେ ମଣ୍ଡିତ ଆକାର ଥିବା ‘ବିମଳା’ ନାମକ ସରସ୍ୱତୀ ଅଛନ୍ତି। ଏବଂ ତ-ବର୍ଗଯୁକ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ ‘ବାକ୍ପ୍ରଧାରଣା’ ଅଟେ।

Verse 6

पवर्गेण परिस्फीता षष्ठी तु जयिनी मता / यादिवर्णचतुष्कोणे सर्वैश्वर्यादिवाङ्मयी

ପ-ବର୍ଗଦ୍ୱାରା ପରିପୁଷ୍ଟ ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀ ‘ଜୟିନୀ’ ବୋଲି ମତ। ‘ୟା’ ଆଦି ବର୍ଣ୍ଣର ଚତୁଷ୍କୋଣରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ସର୍ବୈଶ୍ୱର୍ୟାଦି-ବାଣୀମୟୀ।

Verse 7

साधिकाक्षरषट्केन कौलिनी त्वष्टमी मता / एता देव्यो जपरता मुक्ताभरणमण्डिताः

ସାଧିକ ଅକ୍ଷରର ଷଟ୍କ ସହିତ ଅଷ୍ଟମୀ ଦେବୀ ‘କୌଲିନୀ’ ବୋଲି ମତ। ଏହି ଦେବୀମାନେ ଜପରେ ରତ ଓ ମୁକ୍ତା-ଆଭରଣରେ ମଣ୍ଡିତ।

Verse 8

सदा स्फुरद्गद्यपद्यलहरीलालिता मताः / काव्यैश्च नाटकैश्चैव मधुरैः कर्णहारिभिः / विनोदयन्त्यः श्रीदेवीं वर्तन्ते कुम्भसम्भवः

ସେମାନେ ସଦା ସ୍ଫୁରିତ ଗଦ୍ୟ-ପଦ୍ୟ ଲହରୀଦ୍ୱାରା ଲାଲିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ମଧୁର, କର୍ଣ୍ଣହାରୀ କାବ୍ୟ ଓ ନାଟକଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କୁ ବିନୋଦିତ କରି—ହେ କୁମ୍ଭସମ୍ଭବ—ସେମାନେ ରହନ୍ତି।

Verse 9

एता रहस्यनाम्नैव ख्याता वातापितापन / नायिका स्वस्य चक्रस्य सिद्धानाम्ना प्रकीर्तिता

ହେ ବାତାପିତାପନ! ଏହି ଦେବୀମାନେ ‘ରହସ୍ୟ’ ନାମରେ ହିଁ ଖ୍ୟାତ। ନିଜ ଚକ୍ରର ନାୟିକା ‘ସିଦ୍ଧା’ ନାମରେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 10

अस्य चक्रस्य संरक्षाकारिणी खेचरी मता / वशिन्याद्यन्तरालस्योपरिष्टाद्विन्ध्यमर्दन

ହେ ବିନ୍ଧ୍ୟମର୍ଦନ! ଏହି ଚକ୍ରର ସଂରକ୍ଷାକାରିଣୀ ‘ଖେଚରୀ’ ବୋଲି ମତ; ଓ ବଶିନୀ ଆଦିଙ୍କ ଅନ୍ତରାଳର ଉପରେ ସେ ସ୍ଥିତ।

Verse 11

हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / अस्त्रं चक्रमितिज्ञेयं तत्र बाणादिदेवताः

ବିଶ ହସ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଓ ଚାରି ନଲ୍ୱ ପ୍ରସ୍ତାର ଥିବା ସେହି ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ‘ଚକ୍ର’ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ତାହାରେ ବାଣ ଆଦିର ଅଧିଷ୍ଠାତା ଦେବତାମାନେ ବିରାଜନ୍ତି।

Verse 12

पञ्च बाणेश्वरीदेव्यः पञ्च कामेश्वराशुगाः / अङ्कुशद्वितयं दीप्तमादिस्त्रीपुंसयोर्द्वयोः

ପାଞ୍ଚ ବାଣେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ଓ କାମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ତୀବ୍ର ବାଣ ଅଛି; ଆଦି ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁଂସ ଏହି ଦ୍ୱୟ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଦୀପ୍ତ ଅଙ୍କୁଶ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

Verse 13

धनुर्द्वयं च विन्ध्यारे नव पुण्ड्रेषु कल्पितम् / पाशद्वयं च दीप्ताभं चत्वार्यस्त्राणि कुम्भज

ହେ କୁମ୍ଭଜ! ବିନ୍ଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ନବ ପୁଣ୍ଡ୍ରରେ ଦୁଇଟି ଧନୁ କଳ୍ପିତ; ଏବଂ ଦୀପ୍ତ ଦୁଇଟି ପାଶ—ଏହିପରି ଚାରି ଅସ୍ତ୍ର ଅଛି।

Verse 14

कामेश्वर्यास्तु चत्वारि चत्वारि श्रीमहेशितुः / आहत्याष्टायुधानीति प्रज्वलन्ति विभान्ति च

କାମେଶ୍ୱରୀଙ୍କର ଚାରି ଓ ଶ୍ରୀମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଚାରି—ମୋଟ ଆଠ ଆୟୁଧ; ସେଗୁଡ଼ିକ ଜ୍ୱଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ।

Verse 15

भण्डासुरमहायुद्धे दुष्टदानवशोणितैः / पीतैरतीव तृप्तानिदिव्यास्त्राण्यति जाग्रति

ଭଣ୍ଡାସୁର ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବମାନଙ୍କ ରକ୍ତ ପାନ କରି ସେହି ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଅତି ଜାଗ୍ରତ ରହେ।

Verse 16

एतेषामायुधानां तु परिवारायुधान्यलम् / वर्तन्ते ऽस्त्रान्तरे तत्र तेषां संख्या तु कोटिशः

ଏହି ଆୟୁଧମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ପରିବାର-ଆୟୁଧମାନେ ମଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ; ସେହି ଅସ୍ତ୍ରାନ୍ତରେ ତାଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା କୋଟିକୋଟି।

Verse 17

वज्रशक्तिः शतघ्नी च भुशुण्डी मुसलं तथा / कृपाणः पट्टिशं चैव मुद्गरं भिन्दिपालकम्

ବଜ୍ରଶକ୍ତି, ଶତଘ୍ନୀ, ଭୁଶୁଣ୍ଡୀ ଓ ମୁସଳ; ଏବଂ କୃପାଣ, ପଟ୍ଟିଶ, ମୁଦ୍ଗର, ଭିନ୍ଦିପାଳକ—ଏହି ସବୁ।

Verse 18

एवमादीनि शस्त्राणि सहस्राणां सहस्रशः / अष्टायुधमहाशक्तीः सेवन्ते मदविह्वलाः

ଏପରି ଆଦି ଶସ୍ତ୍ରମାନେ ହଜାରେ ହଜାରେ ଅଛନ୍ତି; ମଦରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ସେମାନେ ଅଷ୍ଟାୟୁଧ ମହାଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସେବନ କରନ୍ତି।

Verse 19

अथ शस्त्रान्तरालस्योपरि वातापितापन / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / धिष्ण्यं तु समयेशीनां स्थानं च तिसृणां मतम्

ତାପରେ ସେହି ଶସ୍ତ୍ରାନ୍ତରାଳର ଉପରେ ‘ବାତାପିତାପନ’ ନାମକ ଧିଷ୍ଣ୍ୟ ଥିଲା—ବିଶ ହସ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଓ ଚାରି ନଲ୍ୱ ପ୍ରସ୍ତାର; ସେହିଟି ସମୟେଶୀମାନଙ୍କ ଧାମ ଏବଂ ତିନି ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ଥାନ ବୋଲି ମତ।

Verse 20

कामेशाद्यास्तत्र देव्यस्तिस्रो ऽन्या तु चतुर्थिका / सैव निःशेषविश्वानां सवित्री ललितेश्वरी

ସେଠାରେ କାମେଶ୍ୱରୀ ଆଦି ତିନି ଦେବୀ ଥିଲେ, ଆଉ ଅନ୍ୟ ଏକ ଚତୁର୍ଥୀ ମଧ୍ୟ; ସେଇ ନିଃଶେଷ ବିଶ୍ୱମାନଙ୍କର ସାବିତ୍ରୀ—ଲଲିତେଶ୍ୱରୀ।

Verse 21

तिसृणां शृणु नामानि कामेशी प्रथमा मता / वज्रेशी भगमाला च ताः सेवन्ते सहस्रशः

ସେଇ ତିନି ଦେବୀଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ—କାମେଶୀ ପ୍ରଥମା ବୋଲି ମତ; ବଜ୍ରେଶୀ ଓ ଭଗମାଳା ମଧ୍ୟ—ତାଙ୍କୁ ସହସ୍ର ଭାବେ ସେବା କରନ୍ତି।

Verse 22

सर्वेषां दर्शनानां च या देव्यो विविधाः स्मृताः / ताः सर्वास्तत्र सेवन्ते कामेशादिमहोदयाः

ସମସ୍ତ ଦର୍ଶନରେ ଯେଉଁ ବିଭିନ୍ନ ଦେବୀମାନେ ସ୍ମୃତ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେଠାରେ କାମେଶୀ ଆଦି ମହୋଦୟାଙ୍କୁ ସେବନ କରନ୍ତି।

Verse 23

एतासांच प्रसंगेषु नित्यानां च प्रसञ्जने / चक्रिणीनां योगिनीनां श्रीदेवी पूरणात्मिका

ଏମାନଙ୍କ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଓ ନିତ୍ୟାଦେବୀମାନଙ୍କ ସଂଯୋଗରେ, ଚକ୍ରିଣୀ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀଦେବୀ ହିଁ ପୂରଣାତ୍ମିକା।

Verse 24

या कामेश्वरदेवाङ्कशायिनी ललितांबिका / कामेश्यादिचतुर्थी सा नित्यानां षोडशी मता

ଯିଏ କାମେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କ ଅଙ୍କରେ ଶୟନ କରନ୍ତି ସେଇ ଲଲିତାମ୍ବିକା—ନିତ୍ୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାମେଶୀ ଆଦିର ଚତୁର୍ଥୀ, ଏବଂ ଷୋଡଶୀ ବୋଲି ମତ।

Verse 25

योगिनी चक्रदेवीनां नवमी परिकीर्तिता / समयेश्यन्तरालस्योपरिष्टादिल्वलान्तक

ଯୋଗିନୀ-ଚକ୍ରଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ନବମୀ ବୋଲି ପରିକୀର୍ତିତ; ଏବଂ ସମୟେଶୀର ଅନ୍ତରାଳର ଉପରଭାଗରେ ‘ଇଲ୍ୱଲାନ୍ତକ’ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 26

नाथान्तरमिति प्रोक्तं हस्तविंशतिरुन्नतम् / चतुर्नल्वप्रविस्तारं प्राग्वत्सोपानमण्डितम्

ଏହାକୁ “ନାଥାନ୍ତର” ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ବିଶ ହସ୍ତ, ପ୍ରସ୍ତାର ଚାରି ନଲ୍ୱ, ଏବଂ ପୂର୍ବଦିଗରେ ସୋପାନରେ ଶୋଭିତ।

Verse 27

तत्र नाथामहादेव्या योगशास्त्रप्रवर्त्तकाः / सर्वेषां मन्त्रगुरवः सर्वविद्यामहार्णवाः

ସେଠାରେ ନାଥା-ମହାଦେବୀଙ୍କ ଯୋଗଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକମାନେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରଗୁରୁ, ଏବଂ ସର୍ବବିଦ୍ୟାର ମହାର୍ଣ୍ଣବ ସ୍ୱରୂପ ଅଛନ୍ତି।

Verse 28

चत्वारो यागनाथाश्च लोकानामिह गुप्तये / सृष्टाः कामंशदेवेन तेषां नामानि मे शृणु

ଲୋକମାନଙ୍କ ଗୁପ୍ତ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏଠାରେ ଚାରି ଯାଗନାଥ କାମଂଶଦେବ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ; ସେମାନଙ୍କ ନାମ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।

Verse 29

मित्री च शोडिशश्चैव चर्याख्यः कुम्भसम्भव / तैः सृष्टा बहवो लोकारक्षार्थं पादुकात्मकाः

ମିତ୍ରୀ, ଶୋଡିଶ, ଚର୍ୟାଖ୍ୟ, କୁମ୍ଭସମ୍ଭବ—ଏମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲୋକରକ୍ଷା ପାଇଁ ପାଦୁକା-ସ୍ୱରୂପ ଅନେକ ରକ୍ଷକ ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ।

Verse 30

दिव्यविद्या मानवौघसिद्धौघाः सुरतापसाः / प्राप्तसालोक्यसारूप्यसायुज्यादिकसिद्धयः

ସେମାନେ ଦିବ୍ୟବିଦ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ, ମାନବଘ ଓ ସିଦ୍ଧଘ ସ୍ୱରୂପ, ଦେବତୁଲ୍ୟ ତପସ୍ବୀ; ସାଲୋକ୍ୟ, ସାରୂପ୍ୟ, ସାୟୁଜ୍ୟ ଆଦି ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

Verse 31

महान्तो गुरवस्तांस्तु सेवन्ते प्रचुरा गुरून् / अथ नाथान्तरालस्योपरिष्टाद्धिष्ण्यमुत्तमम्

ସେହି ମହାନ୍ ଗୁରୁମାନେ ବହୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସେବନ କରନ୍ତି। ତଦନନ୍ତରେ ନାଥଙ୍କ ଅନ୍ତରାଳର ଉପରେ ପରମୋତ୍ତମ ଧାମ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 32

हस्तविंशतिरुन्नमं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / नित्यान्तरमिति प्रोक्तं नित्याः पञ्चदशात्र वै

ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ବିଶ ହସ୍ତ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତାର ଚାରି ନଲ୍ୱ ବୋଲି କହାଯାଇଛି। ଏହାକୁ ‘ନିତ୍ୟାନ୍ତର’ କୁହନ୍ତି; ଏଠାରେ ନିତ୍ୟା ପନ୍ଦର।

Verse 33

अथ कामेश्वरी नित्या नित्या च भगमालिनी / नित्यक्लिन्ना अपि तथा भेरुण्डा वह्निवासिनी

ତଦନନ୍ତରେ କାମେଶ୍ୱରୀ ନିତ୍ୟା, ଏବଂ ଭଗମାଲିନୀ ନିତ୍ୟା; ତଥା ନିତ୍ୟକ୍ଲିନ୍ନା, ଭେରୁଣ୍ଡା, ଵହ୍ନିବାସିନୀ।

Verse 34

महावज्रेश्वरी दूती त्वरिता कुलसुन्दरी / नित्या नीलपताका च विजया सर्वमङ्गला

ମହାବଜ୍ରେଶ୍ୱରୀ, ଦୂତୀ, ତ୍ୱରିତା, କୁଲସୁନ୍ଦରୀ; ଏବଂ ନିତ୍ୟା ନୀଳପତାକା, ବିଜୟା, ସର୍ବମଙ୍ଗଳା।

Verse 35

ज्वालामालिनिका चित्रेत्येताः पञ्चदशोदिताः / एता देवीस्वरूपाः स्युर्महाबलपराक्रमाः

ଜ୍ୱାଲାମାଲିନିକା ଓ ଚିତ୍ରା—ଏଭଳି ଏହି ପନ୍ଦର ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଛି। ଏମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ, ମହାବଳ ଓ ପରାକ୍ରମଶାଳୀ।

Verse 36

प्रथमा मुख्यतिथितां प्राप्ता व्याप्य जगत्त्रयाः / कालत्रितयरूपाश्च कालग्रासविचक्षणाः

ସେ ‘ପ୍ରଥମା’ ନିତ୍ୟା; ମୁଖ୍ୟ ତିଥିର ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ତ୍ରିଲୋକକୁ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି; କାଳତ୍ରୟରୂପା ଓ କାଳଗ୍ରାସରେ ବିଚକ୍ଷଣା।

Verse 37

ब्रह्मादीनामशेषाणां चिरकालमुपेयुषाम् / तत्तत्कालशतायुष्यरूपा देव्याज्ञया स्थिताः

ବ୍ରହ୍ମାଦି ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୀର୍ଘକାଳ ଅବସ୍ଥାନ ପାଇଁ, ଦେବୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନେ ସେ-ସେ କାଳର ଶତାୟୁଷ୍ୟରୂପ ହୋଇ ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।

Verse 38

नित्योद्यता निरान्तकाः श्रीपराङ्गसमुद्भवाः / सेवन्ते जगतामृद्ध्यै ललितां चित्स्वरूपिणीम्

ସେମାନେ ନିତ୍ୟ ଉଦ୍ୟତ, ନିରନ୍ତକ, ଶ୍ରୀ-ପରାଙ୍ଗରୁ ଉଦ୍ଭୂତ; ଜଗତର ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଚିତ୍ସ୍ୱରୂପିଣୀ ଲଲିତାଙ୍କୁ ସେବନ କରନ୍ତି।

Verse 39

तासां भवनतां प्राप्ता दीप्ताः पञ्चदशेश्वराः / विसृष्टिबिन्दुचक्रे तु षोडश्या भवनं मतम्

ସେମାନଙ୍କ ଭବନତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ପନ୍ଦର ଦୀପ୍ତ ଈଶ୍ୱର ଅଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ବିସୃଷ୍ଟି-ବିନ୍ଦୁ-ଚକ୍ରରେ ଷୋଡଶୀଙ୍କ ଭବନ ମନାଯାଏ।

Verse 40

अथ नित्यान्तरालस्योपरिष्टात्कुम्भसम्भव / अङ्गदेव्यन्तरं प्रोक्तं हस्तविंशातिरुन्नतम्

ହେ କୁମ୍ଭସମ୍ଭବ! ଏବେ ନିତ୍ୟାନ୍ତରାଳର ଉପରେ ଅଙ୍ଗଦେବୀଙ୍କ ଏକ ଅନ୍ତର (ସ୍ଥାନ) କୁହାଯାଇଛି; ତାହା ବିଶ ହସ୍ତ ଉଚ୍ଚ।

Verse 41

चतुर्नल्वप्रविस्तारं प्राग्वत्सोपानमन्दिरम् / तस्मिन्हृदयदेव्याद्याः शक्तयः संति वै मुने

ହେ ମୁନେ! ପୂର୍ବମୁଖ ସୋପାନଯୁକ୍ତ, ଚତୁର୍ନଲ୍ୱ ପ୍ରସ୍ତାର ଥିବା ସେଇ ମନ୍ଦିରରେ ହୃଦୟଦେବୀ ଆଦି ଶକ୍ତିମାନେ ବିରାଜନ୍ତି।

Verse 42

हृद्देवी च शिरोदेवी शिखादेवी तथैव च / वर्मदेवी दृष्टिदेवी शस्त्रदेवी षडीरिताः

ହୃଦ୍ଦେବୀ, ଶିରୋଦେବୀ, ଶିଖାଦେବୀ, ବର୍ମଦେବୀ, ଦୃଷ୍ଟିଦେବୀ ଓ ଶସ୍ତ୍ରଦେବୀ—ଏହି ଛଅ ଦେବୀ ଉଚ୍ଚାରିତ।

Verse 43

अत्यन्तसन्निकृष्टास्ताः श्रीकामेश्वरसुभ्रुवः / नवलावण्यपूर्णाङ्ग्यः सावधाना धृतायुधाः

ଶ୍ରୀକାମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସୁଭ୍ରୂ ଦେବୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ନିକଟରେ ଅଛନ୍ତି; ନବଲାବଣ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗୀ, ସାବଧାନ ଓ ଆୟୁଧଧାରିଣୀ।

Verse 44

परितो बिन्दुपीठे च भ्राम्यन्तो दृप्तमूर्तयः / ललिताज्ञाप्रवर्तिन्यो वशीनां पीठवर्तिकाः

ସେମାନେ ଦୃପ୍ତମୂର୍ତ୍ତି ହୋଇ ବିନ୍ଦୁପୀଠର ଚାରିପାଖେ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି; ଲଲିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ, ବଶିନୀଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ପୀଠରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 45

अथाङ्गदेव्यन्तरस्योपरिष्टान्मण्डलाकृति / बिन्दुनाद महापीठं दशहस्तसमुन्नतम्

ତାପରେ ଅଙ୍ଗଦେବୀମାନଙ୍କ ଅନ୍ତରଭାଗର ଉପରେ ମଣ୍ଡଳାକୃତି ବିନ୍ଦୁନାଦ ମହାପୀଠ ଅଛି; ଯାହା ଦଶହସ୍ତ ଉଚ୍ଚତାରେ ଉନ୍ନତ।

Verse 46

नल्वाष्टकप्रविस्तारमुद्यदादित्यसंनिभम् / बिन्दुपीठमिदं ज्ञेयं श्रीपीठमपि चेष्यते

ଏହା ନଲ୍ୱାଷ୍ଟକ-ବିସ୍ତାରଯୁକ୍ତ, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଏହାକୁ ବିନ୍ଦୁପୀଠ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଏହିଟି ଶ୍ରୀପୀଠ ମଧ୍ୟ ମନ୍ୟ।

Verse 47

महापीठमिति ज्ञेयं विद्यापीठमपीष्यते / आनन्दपीठमपि च पञ्चाशत्पीठरूपधृक्

ଏହାକୁ ମହାପୀଠ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଏହା ବିଦ୍ୟାପୀଠ ମଧ୍ୟ ମନ୍ୟ। ଏହା ଆନନ୍ଦପୀଠ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ପଞ୍ଚାଶତ୍ ପୀଠର ରୂପ ଧାରଣ କରେ।

Verse 48

तत्र श्रीललितादेव्याः पञ्चब्रह्ममये महत् / जागर्ति मञ्चरत्नं तु प्रपञ्चत्रयमूलकम्

ସେଠାରେ ଶ୍ରୀଲଲିତାଦେବୀଙ୍କ ପଞ୍ଚବ୍ରହ୍ମମୟ ମହତ୍ ମଞ୍ଚରତ୍ନ ଜାଗ୍ରତ ରହେ; ତାହା ତ୍ରିପ୍ରପଞ୍ଚର ମୂଳ।

Verse 49

तस्य मञ्चस्य पादास्तु चत्वारः परिकीर्तिताः / दशहस्तसमुन्नम्रा हस्तत्रितयविष्ठिताः

ସେହି ମଞ୍ଚର ପାଦ ଚାରିଟି ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ସେଗୁଡ଼ିକ ଦଶ ହସ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ତିନି ହସ୍ତର ଆଧାରରେ ସ୍ଥିତ।

Verse 50

ब्रह्मविष्णुमहेशानेश्वररूपत्वमागताः / शक्तिभावमनुप्राप्ताः सदा श्रीध्यानयोगतः

ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ ଓ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ରୂପତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସଦା ଶ୍ରୀ-ଧ୍ୟାନଯୋଗରେ ଶକ୍ତିଭାବକୁ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି।

Verse 51

एकस्तु पञ्चपादः स्याज्जपाकुसुमसन्निभः / ब्रह्मात्मकः स विज्ञेयो वह्निदिग्भागमाश्रितः

ଏକ ପାଦ ପଞ୍ଚପାଦଯୁକ୍ତ, ଜପାକୁସୁମ ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣବାନ। ସେ ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମକ ବୋଲି ଜ୍ଞେୟ, ଅଗ୍ନିଦିଗ୍‌ଭାଗରେ ଆଶ୍ରିତ।

Verse 52

चतुर्थो मञ्चपादस्तु कर्णिकारकसाररुक् / ईश्वरात्मा स विज्ञेय ईशदिग्भागमाश्रितः

ଚତୁର୍ଥ ମଞ୍ଚପାଦ କର୍ଣ୍ଣିକାର ସାର ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେ ଈଶ୍ୱରାତ୍ମକ ବୋଲି ଜ୍ଞେୟ, ଈଶଦିଗ୍‌ଭାଗରେ ଆଶ୍ରିତ।

Verse 53

एते सर्वे सायुधाश्च सर्वालङ्कारभूषिताः / उपर्यधःस्तंभरूपा मध्ये पुरुषरूपिणः

ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଆୟୁଧଧାରୀ ଓ ସର୍ବ ଅଲଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ। ଉପରେ ଓ ତଳେ ସ୍ତମ୍ଭରୂପ, ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷରୂପଧାରୀ।

Verse 54

श्रीध्यानमीलिताक्षाश्च श्रीध्यानान्निश्चलाङ्गकाः / तेषामुपरि मञ्चस्य फलकस्तु सदाशिवः

ସେମାନେ ଶ୍ରୀଧ୍ୟାନରେ ନୟନ ନିମୀଳିତ, ଶ୍ରୀଧ୍ୟାନରୁ ଅଙ୍ଗ ନିଶ୍ଚଳ। ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ମଞ୍ଚର ଫଳକ ସ୍ୱୟଂ ସଦାଶିବ।

Verse 55

विकासिदाडिमच्छायश्चतुर्नल्वप्रविस्तरः / नल्वषट्कायामवांश्च सदाभास्वरमूर्तिमान्

ସେ ବିକଶିତ ଡାଳିମ୍ବ ଛାୟା ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣବାନ, ଚାରି ନଲ୍ୱ ପ୍ରମାଣରେ ବିସ୍ତୃତ। ନଲ୍ୱ-ଷଟ୍କ ଆୟାମଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସଦା ଭାସ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତିମାନ।

Verse 56

अङ्गदेव्यन्तरारंभान्मञ्चस्य फलकावधि / चिन्तामणिमयाङ्गानि तत्त्वरूपाणि तापस

ହେ ତାପସ! ଅଙ୍ଗଦେବୀର ଅନ୍ତରାରମ୍ଭରୁ ମଞ୍ଚର ଫଳକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଚିନ୍ତାମଣିମୟ ଓ ତତ୍ତ୍ୱରୂପ।

Verse 57

सोपानानि विभासंते षट्त्रिंशद्वै निवेशनैः / आरोहस्य क्रमेणैव सोपानान्यभिदध्महे

ଛତ୍ତିଶଟି ନିବେଶନ-ଭେଦରେ ସେହି ସୋପାନଗୁଡ଼ିକ ଦୀପ୍ତିମାନ; ଆରୋହଣର କ୍ରମାନୁସାରେ ଆମେ ସେ ସୋପାନମାନଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛୁ।

Verse 58

भूमिरापो ऽनलो वायुराकाशो गन्ध एव च / रसो रूपं स्पर्शसंब्दोपस्थपायुपदानि च

ଭୂମି, ଆପଃ(ଜଳ), ଅନଳ(ଅଗ୍ନି), ବାୟୁ, ଆକାଶ; ଏବଂ ଗନ୍ଧ, ରସ, ରୂପ, ସ୍ପର୍ଶ, ଶବ୍ଦ; ତଥା ଉପସ୍ଥ, ପାୟୁ ଓ ପାଦମାନେ ମଧ୍ୟ।

Verse 59

पाणिवाग्घ्राणजिह्वाश्चत्वक् चक्षुः श्रोत्रमेव च / अहङ्कारश्च बुद्धिश्च मनः प्रकृतिपूरुषौ

ପାଣି(ହାତ), ବାକ୍, ଘ୍ରାଣ, ଜିହ୍ୱା; ତ୍ୱକ୍, ଚକ୍ଷୁ ଓ ଶ୍ରୋତ୍ର; ଏବଂ ଅହଙ୍କାର, ବୁଦ୍ଧି, ମନ, ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ।

Verse 60

नियतिः कालरागौ च कला विद्ये च मायया / शुद्धाविद्येश्वरसदाशिवशक्तिः शिवा इति

ନିୟତି, କାଳ ଓ ରାଗ; ତଥା କଳା, ବିଦ୍ୟା ଓ ମାୟା; ପରେ ଶୁଦ୍ଧାବିଦ୍ୟା, ଈଶ୍ୱର, ସଦାଶିବ, ଶକ୍ତି—ଏବଂ ‘ଶିବ’—ଏହିପରି କୁହାଯାଏ।

Verse 61

एताः षट्त्रिंशदाख्यातास्तत्त्वसोपानपङ्क्तयः / पूषा सोपानपङ्क्तिश्च मञ्चपूर्वदिशंश्रिताः

ଏହି ଛତ୍ତିଶଟି ତତ୍ତ୍ୱରୂପ ସୋପାନ-ପଙ୍କ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି; ଏବଂ ‘ପୂଷା’ ନାମକ ସୋପାନ-ପଙ୍କ୍ତି ମଞ୍ଚର ପୂର୍ବଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା।

Verse 62

अथ मञ्चस्योपरिष्टाद्धंसतूलिकतल्पकः / हस्तमात्रं समुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

ତାପରେ ମଞ୍ଚର ଉପରେ ହଂସ-ତୂଳିକାର ଶୟ୍ୟା-ତଲ୍ପ ସ୍ଥାପିତ ଥିଲା; ସେ ଏକ ହସ୍ତମାତ୍ର ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଚାରି ନଲ୍ୱ ପରିମାଣରେ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା।

Verse 63

पादोपधानमूर्धोपधान दन्द्वविराजितम् / गड्डकानां चतुः षष्टिशोभितं पाटलत्विषा

ତାହା ପାଦୋପଧାନ ଓ ମୂର୍ଧୋପଧାନର ଯୁଗଳରେ ଦୀପ୍ତ ଥିଲା; ପାଟଳ ଆଭାରେ ଚମକୁଥିବା ଚଉଷଠି ଗଡ୍ଡକରେ ସୁଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।

Verse 64

तस्योपरिष्टात्कौसुंभवसनेनोत्तरच्छदः / शुचिना मृदुना कॢप्तः पद्मरागमणित्विषा

ତାହାର ଉପରେ କୌସୁମ୍ଭ ବସନର ଉତ୍ତରୀୟ ଆଛାଦନ ଥିଲା; ସେ ଶୁଚି, ମୃଦୁ ଏବଂ ପଦ୍ମରାଗ ମଣିର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ଥିଲା।

Verse 65

तस्योपरि वसन्पूर्वदिङ्मुखो दययान्वितः / शृङ्गारवेषरुचिरस्सदा षोडशवार्षिकः

ତାହାର ଉପରେ ସେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁଖ କରି, ଦୟାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ବିରାଜିତ ଥିଲେ; ଶୃଙ୍ଗାର ବେଷରେ ରମଣୀୟ, ସଦା ଷୋଳ ବର୍ଷର ଯୁବକ ପରି ଦିଶୁଥିଲେ।

Verse 66

उद्यद्भास्करबिंबाभश्चतुर्हस्तस्त्रिलोचनः / हारकेयूरमुकुटकटकाद्यैरलङ्कृतः

ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟବିମ୍ବ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ସେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଓ ତ୍ରିଲୋଚନ। ହାର, କେୟୂର, ମୁକୁଟ, କଟକ ଆଦି ଆଭୂଷଣରେ ଅଲଙ୍କୃତ॥

Verse 67

कमनीयस्मितज्योत्स्नामरिपूर्णकपोलभूः / जागर्ति भगवानादिदेवः कामेश्वरः शिवः

ମନୋହର ସ୍ମିତର ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାରେ ଯାହାଙ୍କ କପୋଳ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେଇ ଭଗବାନ ଆଦିଦେବ କାମେଶ୍ୱର ଶିବ ଜାଗ୍ରତ ଅଛନ୍ତି॥

Verse 68

तस्योत्संगे समासीना तरुणादित्यपाटला / सदा षोडशवर्षा च नवयौवनदर्पिता

ତାଙ୍କ ଉତ୍ସଙ୍ଗରେ ସମାସୀନା, ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପାଟଳ ଅରୁଣିମାବତୀ; ସଦା ଷୋଡଶବର୍ଷା, ନବଯୌବନ ଦର୍ପରେ ଦୀପ୍ତ॥

Verse 69

अमृष्टपद्मरागाभा चन्दनाब्जनखच्छटा / यावकश्रीर्निर्व्यपेक्षा पादलौहित्यवाहिनी

ଅମୃଷ୍ଟ ପଦ୍ମରାଗ ସଦୃଶ ଆଭା, ଚନ୍ଦନଲେପିତ ନଖର ଛଟା; ଯାବକଶ୍ରୀର ଆଶ୍ରୟ ନ ନେଇ, ପାଦର ଲୋହିତ୍ୟକୁ ନିଜେ ବହନ କରୁଥିବା॥

Verse 70

कलनिस्वानमञ्जीरपतत्कङ्कणमोहना / अनङ्गवरतूणीरदर्पोन्मथनजङ्घिका

ମଧୁର ନିସ୍ୱାନ କରୁଥିବା ମଞ୍ଜୀର ଓ ଝଣଝଣା କଙ୍କଣରେ ମୋହନୀ; ଅନଙ୍ଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୂଣୀରର ଦର୍ପକୁ ମଧ୍ୟ ମଥିଦେଇଥିବା ଜଂଘାବତୀ॥

Verse 71

करिशुण्डदोः कदलिकाकान्तितुल्योरुशोभिनी / अरुणेन दुकूलेन सुस्पर्शेन तनीयसा / अलङ्कृतनितंबाढ्या जघनाभोगभासुरा

ହାତୀର ଶୁଣ୍ଡ ସଦୃଶ ଭୁଜାଯୁକ୍ତା, କଦଳୀକାଣ୍ଡ ସମ କାନ୍ତିର ଉରୁଶୋଭାରେ ଭାସୁଥିଲା। ଅରୁଣବର୍ଣ୍ଣ, ସୁସ୍ପର୍ଶୀ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୁକୂଳରେ ଆବୃତ; ଅଲଙ୍କୃତ ନିତମ୍ବସମୃଦ୍ଧା, ଜଘନବୈଭବରେ ଦୀପ୍ତିମତୀ।

Verse 72

अर्धोरुकग्रन्थिमती रत्नकाञ्चीविराजिता / नतनाभिमहावर्तत्रि वल्यूर्मिप्रभासरित्

ଅର୍ଧଊରୁରେ ଗ୍ରନ୍ଥିବନ୍ଧନ ଥିବା, ରତ୍ନକାଞ୍ଚୀରେ ବିରାଜିତା। ନତ ନାଭିର ମହାଆବର୍ତ୍ତ ଓ ତ୍ରିବଳୀର ଊର୍ମି-ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ।

Verse 73

स्तनकुड्मलहिन्दोलमुक्तादामशतावृता / अतिपीवरवक्षोजभारभङ्गुरमध्यभूः

ସ୍ତନକୁଡ୍ମଳର ହିଣ୍ଡୋଳ ପରି ଝୁଲୁଥିବା ମୁକ୍ତାଦାମର ଶତଶତ ମାଳାରେ ଆବୃତ। ଅତିପୀବର ବକ୍ଷୋଜଭାରରେ ମଧ୍ୟଭାଗ ସୁକୁମାର ଭାବେ ନମିଥିଲା।

Verse 74

शिरीषदाममृदुलच्छदाभांश्चतुरो भुजान्

ଶିରୀଷମାଳା ପରି ମୃଦୁ, କୋମଳ ପଲ୍ଲବ ସଦୃଶ ଆଭାଯୁକ୍ତ ତାହାର ଚାରି ଭୁଜା ଥିଲା।

Verse 75

केयूरकङ्कणश्रेणीमण्डितान्सोर्मिकाङ्गुलीन् / वहन्ती पतिसंसृष्टशङ्खसुन्दरकन्धरा

କେୟୂର ଓ କଙ୍କଣ-ଶ୍ରେଣୀରେ ମଣ୍ଡିତ, ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ଅଙ୍ଗୁଠି ଧାରଣ କରୁଥିଲା। ପତି-ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଶୋଭିତ, ଶଙ୍ଖ ସଦୃଶ ସୁନ୍ଦର କନ୍ଧରାଯୁକ୍ତା ସେ ବିରାଜିତା।

Verse 76

मुखदर्पण वृत्ताभचिबुका पाटलाधरा / शुचिभिः पङ्क्तिशुद्धैस्च विद्यारूपैर्विभास्वरैः / कुन्दकुड्मललक्ष्मीकैर्दन्तैर्दर्शितचन्द्रिका

ତାଙ୍କ ଠୋଡ଼ ମୁଖଦର୍ପଣ ପରି ଗୋଳ ଓ ଦୀପ୍ତ, ଅଧର ପାଟଳ-ଲାଲ। ପଙ୍କ୍ତିବଦ୍ଧ ଅତିଶୁଚି, ବିଦ୍ୟାରୂପ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁନ୍ଦକୁଡ଼୍ମଳ-ଶୋଭା ଦନ୍ତରୁ ଚନ୍ଦ୍ରିକା ସମ କାନ୍ତି ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା।

Verse 77

स्थूलमौक्तिकसनद्धनानाभरणभासुरा / केतकान्तर्दलश्रोणी दीर्घदीर्घविलोचना

ସ୍ଥୂଳ ମୋତିରେ ଗଠିତ ନାନା ଆଭୂଷଣରେ ସେ ଭାସ୍ୱର ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶ୍ରୋଣୀ କେତକୀର ଅନ୍ତର୍ଦଳ ପରି କୋମଳ, ଏବଂ ନୟନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ-ଦୀର୍ଘ ଥିଲା।

Verse 78

अर्धेन्दुललिते भाले सम्यक्कॢप्तालकच्छटा / पालीवतं समाणिक्यकुण्डलामण्डितश्रुतिः

ତାଙ୍କ ଭାଳରେ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ସମ ଲଲିତ ଶୋଭା, ଏବଂ ଅଳକ-ଛଟା ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା। ତାଙ୍କ କର୍ଣ୍ଣ ପାଳୀବତ୍ ଶୋଭିତ, ମାଣିକ୍ୟ କୁଣ୍ଡଳରେ ମଣ୍ଡିତ ଥିଲା।

Verse 79

नवकर्पूरकस्तूरीसदामोदितवीटिका / शरच्चञ्चन्निशानाथमण्डलीमधुरानना

ନବ କର୍ପୂର ଓ କସ୍ତୂରୀର ସୁଗନ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ବୀଟିକା (ତାମ୍ବୂଳ) ସଦା ମୋଦିତ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ମଧୁର ମୁଖ ଶରତ୍କାଳର ଚଞ୍ଚଳ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳ ପରି ମନୋହର ଥିଲା।

Verse 80

चिन्तामणीनां सारेण कॢप्तचारुकिरीटिका / स्फुरत्तिलकरत्नाभभालनेत्रविराजिता

ଚିନ୍ତାମଣିର ସାରରେ ତାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର କିରୀଟ ଗଢ଼ାଯାଇଥିଲା। ସ୍ଫୁରତ୍ ତିଳକ-ରତ୍ନ ସମ ତାଙ୍କ ଭାଳ-ନେତ୍ର (ଲଲାଟ-ନେତ୍ର) ଶୋଭିତ ଥିଲା।

Verse 81

गाढान्धकारनिबिडक्षामकुन्तलसंहतिः / सीमन्तरेशाविन्यस्तकिन्दूरश्रेणिभासुरा

ତାଙ୍କର କେଶସଂହତି ଗାଢ଼ ଅନ୍ଧକାର ପରି କଳା ଓ ଘନ; ଏବଂ ସୀମନ୍ତରେ ବିନ୍ୟସ୍ତ ସିନ୍ଦୁରର ରେଖାମାଳା ଦିବ୍ୟ ଦୀପ୍ତିରେ ଭାସୁଛି।

Verse 82

स्फुरच्चन्द्रकलोत्तंसमदलोलविलोचना / सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणभूषिता

ମସ୍ତକରେ ସ୍ଫୁରିତ ଚନ୍ଦ୍ରକଳାକୁ ଶିରୋଭୂଷଣ ଭାବେ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କର ନୟନ ମଧୁର ମଦରେ ଚଞ୍ଚଳ; ସେ ସମସ୍ତ ଶୃଙ୍ଗାର-ବେଷରେ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ସମସ୍ତ ଆଭରଣରେ ଭୂଷିତ।

Verse 83

समस्तलोकमाता च सदानन्दविवर्धिनी / ब्रह्मविष्णुगिरीशेशसदाशिवनिदानभूः

ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ମାତା, ଯିଏ ସଦା ଆନନ୍ଦକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି; ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଗିରୀଶ-ଈଶ ଓ ସଦାଶିବ—ଏ ସମସ୍ତଙ୍କର କାରଣଭୂତା ସେଇ।

Verse 84

अपाङ्गरिङ्खत्करुणानिर्झरीतर्पिताखिला / भासते सा भगवती पापघ्नी ललितांबिका

ତାଙ୍କର ଅପାଙ୍ଗ କଟାକ୍ଷରୁ ବହୁଥିବା କରୁଣା-ନିର୍ଝରୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତର୍ପିତ କରେ; ସେଇ ଭଗବତୀ ଲଲିତାମ୍ବିକା ପାପଘ୍ନୀ ଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ।

Verse 85

अन्यदैवतपूजानां यस्याः पूजाफलं विदुः / यस्याः पूजाफलं प्राहुयस्या एव हि पूजनम्

ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାର ଫଳ ଯାହା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ସେ ତାଙ୍କର ପୂଜାଫଳ ହିଁ; ଏବଂ ଯାହାକୁ ତାଙ୍କର ପୂଜାଫଳ କୁହାଯାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ତାଙ୍କର ହିଁ ପୂଜନ।

Verse 86

तस्याश्च ललितादेव्या वर्णयामि कथं पुनः / वर्षकोटिसहस्रेणाप्येकांशो वर्ण्यते न हि

ସେଇ ଶ୍ରୀଲଲିତାଦେବୀଙ୍କ ମହିମାକୁ ମୁଁ ପୁଣି କିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି? କୋଟି-ସହସ୍ର ବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଏକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ନୁହେଁ।

Verse 87

वर्ण्यमाना ह्यवाग्रूपा वाचस्तस्यां कुतो गतिः / यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह

ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ବାକ୍‌ର ଅତୀତ; ସେଠାରେ ବାକ୍‌ର ଗତି କେଉଁଠି? ଯେଉଁଠାରୁ ମନ ସହିତ ବାକ୍‌ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନ ପାଇ ଫେରିଯାଏ।

Verse 88

बहुना किमिहोक्तेन तत्त्वभूतमिदं शृणु / न पक्षपातान्न स्नेहान्न मोहाद्वा मयोच्यते

ଏଠାରେ ବହୁତ କହି କ’ଣ ଲାଭ? ଏହି ତତ୍ତ୍ୱସ୍ୱରୂପ ସତ୍ୟକୁ ଶୁଣ; ମୁଁ ଏହାକୁ ନ ପକ୍ଷପାତରୁ, ନ ସ୍ନେହରୁ, ନ ମୋହରୁ କହୁଛି।

Verse 89

संतु कल्पतरोः शाखा लेखिन्यस्तपसां निधे / मषीपात्राणि सर्वे ऽपि सप्त संतु महार्णवाः

ହେ ତପୋନିଧି! କଳ୍ପତରୁର ଶାଖାମାନେ ଲେଖନୀ ହେଉନ୍ତୁ, ଏବଂ ସପ୍ତ ମହାର୍ଣ୍ଣବ ସମସ୍ତେ ମସିପାତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 90

पञ्चाशत्कोटिविस्तीर्णा भूमिः पत्रत्वमृच्छतु / तस्य लेखनकालो ऽस्तु परार्ध्याधिकवत्सरैः

ପଞ୍ଚାଶ କୋଟି ବିସ୍ତୃତ ଏହି ପୃଥିବୀ ପତ୍ର ହେଉ; ତାହା ଲେଖିବାର କାଳ ପରାର୍ଧଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ବର୍ଷ ହେଉ।

Verse 91

लिखन्तु सर्वे लोकाश्च प्रत्येकं कोटिबाहवः / सर्वे बृहस्पतिसमा वक्तारो यदि कुंभज

ହେ କୁମ୍ଭଜ! ଯଦି ସମସ୍ତ ଲୋକର ସମସ୍ତେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ କୋଟି ବାହୁଧାରୀ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତେ ବୃହସ୍ପତି-ସମ ବକ୍ତା ହୁଅନ୍ତି, ତଥାପି (ତାଙ୍କ ମହିମା) ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ନାହିଁ।

Verse 92

अथापि तस्याः श्रीदेव्याः पादाब्जैकाङ्गुलिद्युतेः / सहस्रांशेष्वेकैकांशवर्णना न हि जायते / अथ वा वृत्तिरखिला निष्फला तद्गुणस्तुतौ

ତଥାପି ସେଇ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମର ଏକ ଆଙ୍ଗୁଳିର ଦ୍ୟୁତିକୁ ମଧ୍ୟ ସହସ୍ରାଂଶର ଏକ ଅଂଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୁଏ ନାହିଁ; ଅଥବା ତାଙ୍କ ଗୁଣସ୍ତୁତିରେ ସମଗ୍ର ବାଣୀ-ପ୍ରବୃତ୍ତି ନିଷ୍ଫଳ ହୋଇଯାଏ।

Verse 93

बिन्दुपीठस्य परितश्चतुरस्रवया स्थिता / महामायाजवनिका लंबते मेचकप्रभा

ବିନ୍ଦୁପୀଠର ଚାରିପାଖେ ଚତୁରସ୍ର ଭାବେ ସ୍ଥିତ ମହାମାୟାର ସେଇ ଜବନିକା ମେଚକ (ମେଘଶ୍ୟାମ) ପ୍ରଭାରେ ଲମ୍ବିତ ଅଛି।

Verse 94

देव्या उपरि हस्तानां विंशतिद्वितयोर्ध्वतः / इन्द्रगोपवितानं तु बद्धं त्रैलोक्यदुर्लभम्

ଦେବୀଙ୍କ ଉପରେ, ହସ୍ତମାପରେ ବିଂଶତିଦ୍ୱୟ (ଚାଳିଶ) ଉଚ୍ଚତାରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ-ସଦୃଶ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ବିତାନ ବନ୍ଧାଯାଇଛି; ଯାହା ତ୍ରିଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 95

तत्रालङ्कारजालं तु वर्तमानं सुदुर्लभम् / मद्वाणी वर्णयिष्यन्ती कण्ठ एव ह्रिया हता

ସେଠାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଲଙ୍କାରଜାଲ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ; ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ମୋ ବାଣୀ ଲଜ୍ଜାରେ କଣ୍ଠରେ ହିଁ ନିହତ ହୋଇଯାଏ।

Verse 96

सैव जानाति तत्सर्वं तत्रत्यमखिलं गुणम् / मनसो ऽपि हि दूरे तत्सौभाग्यं केनवर्ण्यते

ସେଇ ଦେବୀ ତତ୍ରସ୍ଥ ସମସ୍ତ ଗୁଣକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣନ୍ତି। ସେ ସୌଭାଗ୍ୟ ମନରୁ ମଧ୍ୟ ଦୂର; ତାହାକୁ କିଏ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବ?

Verse 97

इत्थं भण्डमहादैत्यवधाय ललितांबिका / प्रादुर्भुता चिदनलाद्दग्धनिःशेषदानवा

ଏହିପରି ଭଣ୍ଡ ମହାଦୈତ୍ୟଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ଲଲିତାମ୍ବିକା ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ; ଚିତ୍-ଅନଳରେ ସମସ୍ତ ଦାନବ ନିଃଶେଷ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ।

Verse 98

दिव्यशिल्पिजनैः कॢप्तं षोडशक्षेत्रवेशनम् / अधिष्ठाय श्रीनगरं सदा रक्षति विष्टपम्

ଦିବ୍ୟ ଶିଳ୍ପିଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ଷୋଡଶ କ୍ଷେତ୍ରସହିତ ସେଇ ନିବାସକୁ ଅଧିଷ୍ଠାନ କରି, ଶ୍ରୀନଗରେ ବିରାଜିତ ହୋଇ ସେ ସଦା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Verse 99

इत्थमेव प्रकारेण श्रीपुराण्यन्यकान्यपि / न भेदको ऽपि विन्यासो नाममात्रं पुरां भिदा

ଏହିପରି ଭାବରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶ୍ରୀପୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ବିନ୍ୟାସରେ କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ, ପୁରମାନଙ୍କ ଭିନ୍ନତା କେବଳ ନାମମାତ୍ର।

Verse 100

नानावृक्षमहोद्यानमारभ्येतिक्रमेण ये / वदन्ति श्रीपुरकथां ते यान्ति परमां गतिम्

ନାନାବୃକ୍ଷସମୃଦ୍ଧ ମହୋଦ୍ୟାନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କ୍ରମେ ଶ୍ରୀପୁରକଥା କହୁଥିବାମାନେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 101

आकर्णयन्ति पृच्छन्ति विचिन्वन्ति च ये नराः / ये पुस्तके धारयन्ति ते यान्ति परमां गतिम्

ଯେ ନରମାନେ ଶୁଣନ୍ତି, ପଚାରନ୍ତି ଓ ବିଚାର କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେ ପୁସ୍ତକରେ ଏହାକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି—ସେମାନେ ପରମ ଗତିକୁ ପାଆନ୍ତି।

Verse 102

ये श्रीपुरप्रकारेण तत्तत्स्थानविभेदतः / कृत्वा शिल्पिजनैः सर्वं श्रीदेव्यायतनं महत् / संपादयन्ति ये भक्तास्ते यान्ति परमां गतिम्

ଶ୍ରୀପୁର ପ୍ରକାରେ, ସ୍ଥାନଭେଦ ଅନୁସାରେ ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ମହା ଆୟତନ (ମନ୍ଦିର) ସମ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ—ପରମ ଗତିକୁ ପାଆନ୍ତି।