Shloka 48
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
तत्र श्रीललितादेव्याः पञ्चब्रह्ममये महत् / जागर्ति मञ्चरत्नं तु प्रपञ्चत्रयमूलकम्
Transliteration
tatra śrīlalitādevyāḥ pañcabrahmamaye mahat / jāgarti mañcaratnaṃ tu prapañcatrayamūlakam
Translation
ସେଠାରେ ଶ୍ରୀଲଲିତାଦେବୀଙ୍କ ପଞ୍ଚବ୍ରହ୍ମମୟ ମହତ୍ ମଞ୍ଚରତ୍ନ ଜାଗ୍ରତ ରହେ; ତାହା ତ୍ରିପ୍ରପଞ୍ଚର ମୂଳ।
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
श्री-ललिता-देव्याःof Śrī Lalitā Devī
श्री-ललिता-देव्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + ललिता (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; कर्मधारय/नामसमास (श्रीललिता-देवी)
पञ्च-ब्रह्म-मयेin/within that which consists of the five Brahmas
पञ्च-ब्रह्म-मये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष-समास (पञ्चब्रह्मभिः मयः = consisting of five Brahmas)
महत्great
महत्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (agreeing with मञ्चरत्नम्)
जागर्तिis awake / shines forth
जागर्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजागृ (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मञ्च-रत्नम्the jewel-like couch/throne
मञ्च-रत्नम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमञ्च (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (मञ्चस्य रत्नम्)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात (but/indeed)
प्रपञ्च-त्रय-मूलकम्having the threefold universe as its root
प्रपञ्च-त्रय-मूलकम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रपञ्च (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक) + मूलक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष-समास (प्रपञ्चत्रयस्य मूलकम्)