Shloka 85
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
मुद्राश्च सर्ववश्याख्यास्तच्चक्रे रक्षिका मताः / कोटिशः शक्तयस्तत्र तासां किङ्कर्य्य उद्धृताः
Transliteration
mudrāśca sarvavaśyākhyāstaccakre rakṣikā matāḥ / koṭiśaḥ śaktayastatra tāsāṃ kiṅkaryya uddhṛtāḥ
Translation
‘ସର୍ବବଶ୍ୟ’ ନାମକ ମୁଦ୍ରାମାନେ ସେଇ ଚକ୍ରର ରକ୍ଷିକା ବୋଲି ମନାଯାନ୍ତି। ସେଠାରେ କୋଟିକୋଟି ଶକ୍ତି; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏହି କିଙ୍କରୀମାନେ ଉଦ୍ଧୃତ।
Word by Word
मुद्राःseals/gestures (mudrās)
मुद्राः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमुद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (fem. nom. pl.)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात
सर्ववश्याख्याःcalled ‘Sarvavaśya’
सर्ववश्याख्याः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्ववश्य + आख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
तत्in that
तत्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (neut. loc. sg.)
चक्रेin the chakra (circle)
चक्रे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (neut. loc. sg.)
रक्षिकाःguardians
रक्षिकाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootरक्षिका (प्रातिपदिक; √रक्ष् (धातु))
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
मताःconsidered (to be)
मताः:
विधेय-विशेषण (Predicative qualifier)
TypeAdjective
Rootमत (प्रातिपदिक; √मन् (धातु) क्त-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; ‘considered/held to be’
कोटिशःby crores; in millions
कोटिशः:
परिमाण (Measure)
TypeIndeclinable
Rootकोटि + शस् (अव्ययीभाव/तद्धित)
Formअव्यय; परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb: 'by crores/in millions')
शक्तयःpowers
शक्तयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
तासाम्of them
तासाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन (fem. gen. pl.)
किङ्कर्यःservants/attendants
किङ्कर्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकिङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; पाठभेदे ‘किङ्कर्य्यः’ (orthographic gemination)
उद्धृताःhave been set forth/mentioned
उद्धृताः:
विधेय (Predicate; passive)
TypeVerb
Rootउद् + √हृ (धातु) क्त-प्रत्यय (उद्धृत)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मणि-भावः ‘have been mentioned/raised’