Shloka 99
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
प्रचण्डसिंहनादेन गजदैत्येन दुर्धिया / सप्ताक्षौहिणियुक्तेन युयुधे स गणेश्वरः
Transliteration
pracaṇḍasiṃhanādena gajadaityena durdhiyā / saptākṣauhiṇiyuktena yuyudhe sa gaṇeśvaraḥ
Translation
ପ୍ରଚଣ୍ଡ ସିଂହନାଦ କରୁଥିବା ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଗଜଦୈତ୍ୟ, ସପ୍ତ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାସହିତ; ତାହା ସହ ଗଣେଶ୍ୱର ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
Word by Word
प्रचण्ड-सिंह-नादेनwith a fierce lion-roar
प्रचण्ड-सिंह-नादेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रचण्ड (प्रातिपदिक) + सिंह (प्रातिपदिक) + नाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम्; तत्पुरुषः (प्रचण्डः सिंहनादः येन)
गज-दैत्येनwith the elephant-demon
गज-दैत्येन:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम्; तत्पुरुषः (गज-रूपः दैत्यः)
दुर्धियाof evil intellect
दुर्धिया:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeAdjective
Rootदुर्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम्; विशेषणम् (गजदैत्यस्य)
सप्त-अक्षौहिणि-युक्तेनequipped with seven akṣauhiṇīs
सप्त-अक्षौहिणि-युक्तेन:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक) + अक्षौहिणी (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त, √युज् धातु)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम्; कृदन्तः—क्त ‘युक्त’; द्विगु-समासः (सप्त अक्षौहिण्यः यस्य/येन युक्तः)
युयुधेfought
युयुधे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√युध् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्) आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd) एकवचनम्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचनम्; सर्वनाम
गणेश्वरःGaṇeśvara (Lord of the Gaṇas)
गणेश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगणेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचनम्