Adhyaya 21

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने किरिचक्ररथदेवताप्रकाशनं नाम विंशो ऽध्यायः आकर्ण्य ललितादेव्या यात्रानिगमनिस्वनम् / महान्तं क्षोभमायाता भण्डासुरपुरालयाः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଭାଗରେ, ହୟଗ୍ରୀବ-ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସମ୍ବାଦର ଲଲିତୋପାଖ୍ୟାନରେ ‘କିରିଚକ୍ର-ରଥ-ଦେବତା-ପ୍ରକାଶନ’ ନାମକ ବିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ଲଲିତାଦେବୀଙ୍କ ଯାତ୍ରା-ପ୍ରସ୍ଥାନର ନିନାଦ ଶୁଣି ଭଣ୍ଡାସୁରପୁରର ନିବାସୀମାନେ ମହା କ୍ଷୋଭକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 2

यत्र चास्ति दुराशस्य भण्डदैत्यस्य दुर्धियः / महेन्द्रपर्वतोपान्ते महार्णवतटे पुरम्

ଯେଉଁଠାରେ ଦୁରାଶାପରାୟଣ, ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଭଣ୍ଡ ଦୈତ୍ୟର ପୁର ଅଛି—ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତର ନିକଟେ, ମହାସମୁଦ୍ର ତଟରେ।

Verse 3

तत्तु शून्यकनाम्नैव विख्यातं भुवनत्रये / विषङ्गाग्रजदैत्यस्य सदावासः किलाभवत्

ସେହି ପୁର ‘ଶୂନ୍ୟକ’ ନାମରେ ତ୍ରିଭୁବନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା; ଏବଂ ବିଷଙ୍ଗର ଅଗ୍ରଜ ଦୈତ୍ୟର ସଦାବାସ ଥିଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 4

तस्मिन्नेव पुरे तस्य शतयोजनविस्तरे / वित्रेसुर सुराः सर्वे श्रीदेव्यागमसंभ्रमात्

ସେହି ତାହାର ନଗରରେ, ଯାହା ଶତଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ, ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ଆଗମନର ସମ୍ଭ୍ରମରୁ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହେଲେ।

Verse 5

शतयोजनविस्तीर्णं तत्सर्वं पुरमासुरम् / धूमैरिवावृतमभूदुत्पातजनितैर्मुहुः

ଶତଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ସେ ସମଗ୍ର ଆସୁର ନଗର ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ଉତ୍ପାତଜନିତ ଧୂମରେ ଆବୃତ ହେଲା।

Verse 6

अकाल एव निर्भिन्ना भित्तयो दैत्यपत्तने / धूर्णमाना पतन्ति स्म महोल्का गगनस्थलात्

ଅକାଳେ ଦୈତ୍ୟପଟ୍ଟଣର ଭିତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ଗଗନସ୍ଥଳରୁ ଘୂର୍ଣ୍ଣମାନ ମହାଉଲ୍କାମାନେ ପତିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 7

उत्पातानां प्राथमिको भूकंपः पर्यवर्तत / मही जज्वाल सकला तत्र शून्यकपत्तने

ଉତ୍ପାତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ଭୂକମ୍ପ ଘଟିଲା; ସେହି ଶୂନ୍ୟ ନଗରରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଜ୍ୱଳିଉଠିଲା।

Verse 8

अकाल एव हृत्कंपं भेजुर्दैत्यपुरौकसः / ध्वजाग्रवर्तिनः कङ्कगृध्राश्चैव बकाः खगाः

ଅକାଳେ ଦୈତ୍ୟନଗରବାସୀମାନେ ହୃଦୟକମ୍ପରେ ପଡ଼ିଲେ; ଧ୍ୱଜାଗ୍ରରେ କଙ୍କ, ଗୃଧ୍ର ଓ ବକ ପକ୍ଷୀମାନେ ବସିଲେ।

Verse 9

आदित्यमण्डले दृष्ट्वादृष्ट्वा चक्रन्दुरुच्चकैः / क्रव्यादा बहवस्तत्र लोचनैर्नावलोकिताः

ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଦେଖି ସେମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ କ୍ରନ୍ଦନ କଲେ। ସେଠାରେ ଅନେକ କ୍ରବ୍ୟାଦ (ମାଂସଭକ୍ଷୀ) ଚକ୍ଷୁରେ ମଧ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ନାହିଁ।

Verse 10

मुहुराकाशवाणीभिः परुषाभिर्बभाषिरे / सर्वतो दिक्षुदृश्यन्ते केतवस्तु मलीमसाः

ବାରମ୍ବାର କଠୋର ଆକାଶବାଣୀ ଶୁଣାଗଲା। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମଳିନ କେତୁ (ଧୂମକେତୁ) ଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।

Verse 11

धूमायमानाः प्रक्षोभजनका दैत्यरक्षसाम् / दैत्यस्त्रीणां च विभ्रष्टा अकाले भूषणस्रजः

ଧୂମାୟମାନ, ଦୈତ୍ୟ-ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ କ୍ଷୋଭିତ କରୁଥିବା ଅପଶକୁନ ଦେଖାଦେଲା। ଏବଂ ଦୈତ୍ୟସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଭୂଷଣମାଳା ଅକାଳେ ଖସିପଡ଼ିଲା।

Verse 12

हाहेति दूरं क्रन्दन्त्यः पर्यश्रु समरोदिषुः / दपणानां वर्मणां च ध्वजानां खड्गसंपदाम्

‘ହାହା!’ ବୋଲି ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରନ୍ଦନ କରି ସେମାନେ ଅଶ୍ରୁଭରା ହୋଇ ବିଲାପ କଲେ। ଦର୍ପଣ, ବର୍ମ, ଧ୍ୱଜ ଓ ଖଡ୍ଗସମ୍ପଦାର ମଧ୍ୟ ଅବନତି ହେଲା।

Verse 13

मणीनामंबराणां च मालिन्यमभवन्मुहुः / सौधेषु चन्द्रशालासु केलिवेश्मसु सर्वतः

ମଣି ଓ ବସ୍ତ୍ରରେ ବାରମ୍ବାର ମଳିନତା ଆସିଗଲା। ସୌଧ, ଚନ୍ଦ୍ରଶାଳା ଓ କେଳିବେଶ୍ମରେ ସର୍ବତ୍ର ଏହି ଦଶା ଥିଲା।

Verse 14

अट्टालकेषु गोष्ठेषु विपणेषु सभासु च / चतुष्किकास्वलिङ्गेषु प्रग्रीवेषु वलेषु च

ଅଟ୍ଟାଳକ, ଗୋଷ୍ଠ, ବିପଣି ଓ ସଭାସ୍ଥଳରେ; ଚତୁଷ୍କ, ଲିଙ୍ଗସ୍ଥାନ, ପ୍ରଗ୍ରୀବ ଓ ଗଲିମାନେରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 15

सर्वतोभद्रवासेषु नन्द्यावर्तेषु वेश्मसु / विच्छन्दकेषु संक्षुब्धेष्ववरोधनपालिषु / स्वस्तिकेषु च सर्वेषु गर्भागारपुटेषु च

ସର୍ବତୋଭଦ୍ର ନିବାସରେ, ନନ୍ଦ୍ୟାବର୍ତ୍ତ ଆକୃତିର ଗୃହରେ; ବିଚ୍ଛନ୍ଦକ ଓ ସଂକ୍ଷୁବ୍ଧ ଅବରୋଧ-ପ୍ରାଚୀରରେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ସ୍ୱସ୍ତିକ ରଚନା ଓ ଗର୍ଭଗୃହ କୋଠରୀରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 16

गोपुरेषु कपाटेषु वलभीनां च सीमसु / वातायनेषु कक्ष्यासु धिष्ण्येषु च खलेषु च

ଗୋପୁର, ଦ୍ୱାରକପାଟ ଓ ବଲଭୀ ଭବନର ସୀମାରେ; ବାତାୟନ, କକ୍ଷ, ଧିଷ୍ଣ୍ୟ ଓ ଖଲରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 17

सर्वत्र दैत्य नगरवासिभिर्जनमण्डलैः / अश्रूयन्त महाघोषाः परुषा भूतभाषिताः

ଦୈତ୍ୟ-ନଗରବାସୀ ଜନମଣ୍ଡଳୀ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବତ୍ର କଠୋର, ଭୂତଭାଷିତ ମହାଘୋଷ ଶୁଣାଯିବାକୁ ଲାଗିଲା।

Verse 18

शिथिली सवतो जाता घोरपर्णा भयानका / करटैः कटुकालापैर्वलोकि दिवाकरः / आराविषु करोटीनां कोटयश्चापतन्भुवि

ଭୟାନକ ଘୋରପର୍ଣ୍ଣା ସର୍ବତ୍ର ଶିଥିଳ ହୋଇଗଲା; କରଟମାନଙ୍କ କଟୁକାଳାପରେ ଦିବାକର ମଧ୍ୟ ବିକଳ ଦିଶିଲେ; ଆରାବ ମଧ୍ୟରେ କରୋଟୀର କୋଟିକୋଟି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।

Verse 19

अपतन्वेदिमध्येषु बिन्दवः शोणितांभसाम् / केशौघकाश्च निष्पेतुः सर्वतो धूमधूसराः

ବେଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ରକ୍ତମିଶ୍ରିତ ଜଳବିନ୍ଦୁ ପଡ଼ିଲା; ଧୂମରେ ଧୂସର କେଶଗୁଚ୍ଛ ସବୁଦିଗକୁ ଛିଟିଗଲା।

Verse 20

भौमान्तरिक्षदिव्यानामुत्पातानामिति व्रजम् / अवलोक्य भृशं त्रस्ताः सर्वे नगरवासिनः / निवेदयामासुरमी भण्डाय प्रथितौजसे

ଭୂମି, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଓ ଦିବ୍ୟଲୋକର ଏପରି ଉତ୍ପାତମାଳା ଦେଖି ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ଭୟାକୁଳ ହେଲେ ଏବଂ ପ୍ରଥିତ ତେଜସ୍ବୀ ଭଣ୍ଡଙ୍କୁ ନିବେଦନ କଲେ।

Verse 21

स च भण्डः प्रचण्डोत्थैस्तैरुत्पातकदंबकैः / असंजातधृतिभ्रंशो मन्त्र स्थानमुपागमत्

ସେଇ ଭଣ୍ଡ ଭୟଙ୍କର ଉତ୍ପାତମାଳା ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହାରିଲେ ନାହିଁ; ସେ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।

Verse 22

मेरोरिव वपुर्भेदं बहुरत्नविचित्रितम् / अध्यासामास दैत्येन्द्रः सिंहासनमनुत्तमम्

ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ବହୁରତ୍ନରେ ବିଚିତ୍ରିତ ସେଇ ଅନୁତ୍ତମ ସିଂହାସନରେ ଆସୀନ ହେଲେ।

Verse 23

स्फुरन्मुकुटलग्नानां रत्नानां किरणैर्घनैः / दीपयन्नखिलाशान्तानद्युतद्दानवेश्वरः

ମୁକୁଟରେ ଲଗା ରତ୍ନମାନଙ୍କ ଘନ କିରଣରେ ସେ ଦାନବେଶ୍ୱର ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ନିଜ ଜ୍ୟୋତିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କଲେ।

Verse 24

एकयोजनविस्तारे महत्यास्थानमण्डपे / तुङ्गसिंहासनस्थं तं सिषेवाते तदानुजै

ଏକ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ମହା ସଭାମଣ୍ଡପରେ, ଉଚ୍ଚ ସିଂହାସନାସୀନ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅନୁଜମାନେ ସେବା କଲେ।

Verse 25

विशुक्रश्च विषङ्गश्च महाबलपराक्रमौ / त्रैलोक्यकण्टकीभूतभुजदण्डभयङ्करौ

ବିଶୁକ୍ର ଓ ବିଷଙ୍ଗ—ମହାବଳ ଓ ପରାକ୍ରମୀ—ତାଙ୍କର ଭୁଜଦଣ୍ଡର ଭୟରେ ତ୍ରିଲୋକ ପାଇଁ କଣ୍ଟକ ସ୍ୱରୂପ ହୋଇଥିଲେ।

Verse 26

अग्रजस्य सदैवाज्ञामविलङ्घ्य मुहुर्मुहुः / त्रैलोक्यविजये लब्धं वर्धयन्तौ महद्यशः

ଅଗ୍ରଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ କେବେ ଉଲ୍ଲଂଘନ ନକରି, ତ୍ରିଲୋକବିଜୟରେ ଲବ୍ଧ ମହାଯଶକୁ ସେମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ବଢ଼ାଇଲେ।

Verse 27

न तेन शिरसा तस्य मृदूनन्तौ पादपीठिकाम् / कृतां जरिप्रणामौ च समुपाविशता भुवि

ସେମାନେ ଶିରସା ତାଙ୍କର ମୃଦୁ ପାଦପୀଠିକାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ନାହିଁ; ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ପରି ପ୍ରଣାମ କରି ଭୂମିରେ ନିକଟେ ବସିଲେ।

Verse 28

अथास्थाने स्थिते तस्मिन्नमरद्वेषिणां वरे / सर्वे सामन्तदैत्येन्द्रास्तं द्रष्टुं समुपागताः

ତାପରେ, ଅମରଦ୍ୱେଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ନିଜ ଆସନରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ସାମନ୍ତ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।

Verse 29

तेषामे कैकसैन्यानां गणना न हि विद्यते / स्वंस्वं नाम समुच्चार्य प्रणेमुर्भण्डकेश्वरम्

ସେଇ କୈକସେନ୍ୟମାନଙ୍କର ଗଣନା ନାହିଁ। ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ନାମ ଉଚ୍ଚାରି ଭାଣ୍ଡକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 30

म च तानसुरान्सर्वानतिधीरकनीनकैः / संभावयन्समालोकैः कियन्तं चित्क्षणं स्थितः

ସେ ଅତିଧୀର ନୟନରେ ସେଇ ସମସ୍ତ ଅସୁରଙ୍କୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି କିଛି କ୍ଷଣ ନିଷ୍ଠିର ରହିଲେ।

Verse 31

अवोचत विशुक्रस्तमग्रजं दानवेश्वरम् / मथ्यमानमहासिंधुसमानार्गलनिस्वनः

ମଥ୍ୟମାନ ମହାସିନ୍ଧୁ ପରି ଗମ୍ଭୀର ନିନାଦରେ ସେ ଦାନବେଶ୍ୱର ଅଗ୍ରଜ ବିଶୁକ୍ରସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 32

देवत्वदीयदोर्द्दण्डविध्वस्तबलविक्रमाः / पापिनः पामराचारा दुरात्मानः सुराधमाः

ହେ ଦେବ! ତୁମ ଭୁଜଦଣ୍ଡର ପ୍ରହାରେ ସେମାନଙ୍କର ବଳ-ପରାକ୍ରମ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଛି—ସେମାନେ ପାପୀ, ପାମର ଆଚାରୀ, ଦୁରାତ୍ମା, ସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ।

Verse 33

शरण्यमन्यतः क्वापि नाप्नुवन्तो विषादिनः / ज्वलज्ज्वालाकुले वह्नौ पतित्वा नाशमागताः

ସେମାନେ ବିଷାଦଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଶରଣ ନ ପାଇ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଜ୍ୱାଳାଭରା ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ି ନାଶ ପାଇଲେ।

Verse 34

तस्माद्देवात्समुत्पन्ना काचित्स्त्री बलगर्विता / स्वयमेव किलास्राक्षुस्तां देवा वासवादयः

ସେହି ଦେବତାଠାରୁ ବଳଗର୍ବିତା ଏକ ସ୍ତ୍ରୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବମାନେ ତାକୁ ସ୍ୱୟଂ ଦେଖିଲେ।

Verse 35

तैः पुनः प्रबलोत्साहैः प्रोत्साहितपराक्रमाः / बहुस्त्रीपरिवाराश्च विविधायुधमण्डिताः

ପୁନଃ ସେହି ପ୍ରବଳ ଉତ୍ସାହୀମାନେ ତାଙ୍କର ପରାକ୍ରମକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କଲେ; ସେମାନେ ବହୁ ସ୍ତ୍ରୀ-ପରିବାରରେ ଘେରା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସୁଶୋଭିତ ଥିଲେ।

Verse 36

अस्माञ्जेतुं किलायान्ति हा कष्टं विधिवैशसम् / अबलानां समूहस्छेद्बलिनो ऽस्मान्विजेष्यते

ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମକୁ ଜିତିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି—ହାୟ, ବିଧିର କେତେ କଠିନ ବିପତ୍ତି! ଯଦି ଅବଳମାନଙ୍କ ଦଳ ହିଁ ବଳବାନ ହୋଇ ଆମକୁ ଜିତିବ।

Verse 37

तर्हि पल्लवभङ्गेन पाषाणस्य विदारणम् / ऊह्यमानमिदं हन्तुं परिहासाय कल्प्यते

ତେବେ ଏହା କୋମଳ ପଲ୍ଲବ ଭାଙ୍ଗି ପାଷାଣ ଭେଦିବା ପରି; ଆମକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଏହି ଉହା କେବଳ ପରିହାସ ପାଇଁ ହିଁ ଗଢ଼ା।

Verse 38

विडंबना न किमसौ लज्जाकरमिदं न किम् / अस्मत्सैनिकनासीरभटेभ्यो ऽपि भवेद्भयम्

ଏହା ବିଡମ୍ବନା ନୁହେଁ କି, ଏହା ଲଜ୍ଜାକର ନୁହେଁ କି? ଆମ ସୈନିକ ଓ ଅଗ୍ରଭାଗ ଭଟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ ହେବ।

Verse 39

कातरत्वं समापन्नाः शक्राद्यास्त्रिदिवौकसः / ब्रह्मादयश्च निर्विण्णविग्रहा मद्बलायुधैः

ଶକ୍ରାଦି ତ୍ରିଦିବବାସୀ ଦେବମାନେ ଭୟରେ କାତର ହେଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଦିମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ବଳ-ଆୟୁଧରେ ନିରୁତ୍ସାହ ହେଲେ।

Verse 40

विष्णोश्च का कथैवास्ते वित्रस्तः स महेश्वरः / अन्येषामिह का वार्ता दिक्पालास्ते पलायिताः

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କଥା କ’ଣ—ମହେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଭୀତ ହେଲେ; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ କଥା କ’ଣ, ଦିକ୍ପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ପଳାଇଗଲେ।

Verse 41

अस्माकमिषुभिस्तीक्ष्णैरदृश्यैरङ्गपातिभिः / सर्वत्र विद्धवर्माणो दुर्मदा विबुधाः कृताः

ଆମର ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଙ୍ଗଭେଦୀ ଶରଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସର୍ବତ୍ର ବିଦ୍ଧ ହେଲେ; କବଚ ଛିଦ୍ର ହେଲା ଓ ଦୁର୍ମଦ ଦେବମାନେ ଦମିତ ହେଲେ।

Verse 42

तादृशानामपि महापराक्रमभुजोष्मणाम् / अस्माकंविजयायाद्य स्त्री काचिदभिधावति

ଏପରି ମହାପରାକ୍ରମୀ, ଭୁଜବଳର ଉଷ୍ମାରେ ଦୀପ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆଜି ଆମ ବିଜୟ ପାଇଁ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ଧାଇଆସୁଛି।

Verse 43

यद्यपि स्त्री तथाप्येषा नावमान्या कदाचन / अल्पो ऽपि रिपुरात्मज्ञैर्नावमान्यो जिगीषुभिः

ଯଦିଓ ସେ ସ୍ତ୍ରୀ, ତଥାପି ତାକୁ କେବେ ଅବମାନ କରନି; ଆତ୍ମଜ୍ଞ ଓ ବିଜୟକାମୀମାନେ ଅଳ୍ପ ଶତ୍ରୁକୁ ମଧ୍ୟ ତୁଚ୍ଛ ମାନନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 44

तस्मात्तदुत्सारणार्थं प्रेषणीयास्तु किङ्कराः / सकचग्रहमाकृष्य सानेतव्या मदोद्धता

ଏହେତୁ ତାକୁ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଦାସମାନଙ୍କୁ ପଠାଅ। ସେଇ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ଦୁଷ୍ଟାକୁ କେଶ ଧରି ଟାଣି ଏଠାକୁ ଆଣ।

Verse 45

देव त्वदीय शुद्धान्तर्वर्तिनीनां मृगीदृशाम् / चिरेण चेटिकाभावं सा दुष्टा संश्रयिष्यति

ହେ ଦେବ! ତୁମ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ବସୁଥିବା ମୃଗୀଦୃଶୀ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଦୁଷ୍ଟା ଦୀର୍ଘେ ଦାସୀଭାବକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବ।

Verse 46

एकैकस्माद्भटादस्मात्सैन्येषु परिपन्थिनः / शङ्कते खलु वित्रस्तं त्रैलोक्यं सचराचरम्

ଏହି ସେନାରେ ଏକେକ ଯୋଦ୍ଧାକୁ ଦେଖି ମାର୍ଗରୋଧକ ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟ କରନ୍ତି; ସଚରାଚର ତ୍ରିଲୋକ ମଧ୍ୟ ଭୀତ ହୋଇ ଶଙ୍କିତ ହୁଏ।

Verse 47

अन्यद्देवस्य चित्तं तु प्रमाणमिति दानव / निवेद्य भण्डदैत्यस्य क्रोधं तस्य व्यवीवृधत्

ହେ ଦାନବ! ‘ଦେବଙ୍କ ଚିତ୍ତ ହିଁ ପ୍ରମାଣ’ ବୋଲି କହି ଭଣ୍ଡଦୈତ୍ୟକୁ ନିବେଦନ କରାଗଲା; ତାହାରେ ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଅଧିକ ବଢ଼ିଗଲା।

Verse 48

विषङ्गस्तु महासत्त्वो विचारज्ञो विचक्षणः / इदमाह महादैत्यमग्रजन्मानमुद्धतम्

ତେବେ ମହାସତ୍ତ୍ୱ, ବିଚାରଜ୍ଞ ଓ ବିଚକ୍ଷଣ ବିଷଙ୍ଗ ସେଇ ଉଦ୍ଧତ ଅଗ୍ରଜନ୍ମା ମହାଦୈତ୍ୟକୁ ଏହି କଥା କହିଲା।

Verse 49

देव त्वमेव जानासि सर्वं कार्यमरिन्दम / न तु ते क्वापि वक्तव्यं नीतिवर्त्मनि वर्तते

ହେ ଦେବ, ଅରିନ୍ଦମ! ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ ଏକା ଜାଣ। ଯାହା ନୀତିପଥରେ ନୁହେଁ, ତାହା କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 50

सर्वं विचार्य कर्तव्यं विचारः परमा गतिः / अविचारेण चेत्कर्म समूलमवकृन्तति

ସବୁ କାମ ବିଚାର କରି କରିବା ଉଚିତ; ବିଚାର ହିଁ ପରମ ଗତି। ଅବିଚାରରେ କରା କର୍ମ ମୂଳସହ ନାଶ କରେ।

Verse 51

परस्य कटके चाराः प्रेषणीयाः प्रयत्नतः / तेषां बलाबलं ज्ञेयं जयसंसिद्धिमिच्छता

ଶତ୍ରୁର ସେନାଶିବିରକୁ ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ଚର ପଠାଇବା ଉଚିତ। ଜୟସିଦ୍ଧି ଇଚ୍ଛୁକ ଲୋକ ତାଙ୍କର ବଳାବଳ ଜାଣିବା ଦରକାର।

Verse 52

चारचक्षुर्दृढप्रज्ञः सदाशङ्कितमानसः / अशङ्किताकारवांश्च गुप्तमन्त्रः स्वमन्त्रिषु

ଚରମାନଙ୍କୁ ଚକ୍ଷୁ ଭାବେ ଧରି, ଦୃଢ ପ୍ରଜ୍ଞା ଥାଇ ମନରେ ସଦା ସନ୍ଦେହ-ସତର୍କତା ରଖିବା ଉଚିତ। ବାହାରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବ ଦେଖାଇ, ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ।

Verse 53

षडुपायान्प्रयुञ्जानः सर्वत्रा भ्यर्हिते पदे / विजयं लभते राजा जाल्मो मक्षु विनश्यति

ଯେ ରାଜା ସର୍ବତ୍ର ଯଥୋଚିତ ସ୍ଥାନରେ ଷଡୁପାୟ ପ୍ରୟୋଗ କରେ, ସେ ବିଜୟ ଲଭେ; କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟ ଶୀଘ୍ର ନଶିଯାଏ।

Verse 54

अविमृश्यैव यः कश्चिदारम्भः स विनाशकृत् / विमृश्य तु कृतं कर्म विशेषाज्जयदायकम्

ଅବିଚାରେ ଯେ କୌଣସି ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ, ସେ ନାଶକାରୀ; କିନ୍ତୁ ବିଚାର କରି କରା କର୍ମ ବିଶେଷରେ ଜୟଦାୟକ।

Verse 55

तिर्यगित्यपि नारीति क्षुद्रा चेत्यपि राजभिः / नावज्ञा वैरिणां कार्या शक्तेः सर्वत्र सम्भवः

‘ଏ ତିର୍ୟକ’, ‘ଏ ନାରୀ’, ‘ଏ ଖୁଦ୍ର’ ବୋଲି ରାଜାମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଅବଜ୍ଞା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଶକ୍ତି ସର୍ବତ୍ର ସମ୍ଭବ।

Verse 56

स्तंभोत्पन्नेन केनापि नरतिर्यग्वपुर्भृता / भूतेन सर्वभूतानां हिरण्यकशिपुर्हतः

ସ୍ତମ୍ଭରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ନର-ତିର୍ୟକ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା କୌଣସି ଭୂତ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ହତ ହେଲା।

Verse 57

पुरा हि चण्डिका नाम नारी मयाविजृंभिणी / निशुम्भशुंभौ महिषं व्यापादितवती रणे

ପୁରା କାଳେ ମାୟାଶକ୍ତିରେ ବିସ୍ତୃତ ଚଣ୍ଡିକା ନାମକ ଦେବୀ ରଣରେ ନିଶୁମ୍ଭ-ଶୁମ୍ଭ ଓ ମହିଷାସୁରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ।

Verse 58

तत्प्रसंगेन बहवस्तया दैत्या विनाशिताः / अतो वदामिनावज्ञा स्त्रीमात्रे क्रियतां क्वचित्

ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଦୈତ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହେଲେ; ତେଣୁ ମୁଁ କହୁଛି—କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ‘ସ୍ତ୍ରୀ ମାତ୍ର’ ବୋଲି ଅବଜ୍ଞା କରନି।

Verse 59

शक्तिरेव हि सर्वत्र कारणं विजयश्रियः / शक्तेराधारतां प्रप्तैः स्त्रीपुंलिङ्गैर्न नो भयम्

ବିଜୟଶ୍ରୀର କାରଣ ସର୍ବତ୍ର କେବଳ ଶକ୍ତି ହିଁ। ଶକ୍ତିର ଆଶ୍ରୟ ପାଇଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଆମର ଭୟ ନାହିଁ।

Verse 60

शक्तिस्तु सर्वतो भाति संसारस्य स्वभावतः / तर्हि तस्या दुराशायाः प्रवृत्तिर्ज्ञायतां त्वया

ସଂସାରର ସ୍ୱଭାବରୁ ଶକ୍ତି ସର୍ବତ୍ର ଦୀପ୍ତିମାନ। ତେଣୁ ସେଇ ଦୁରାଶାବତୀର ପ୍ରବୃତ୍ତି ତୁମେ ଜାଣ।

Verse 61

केयं कस्मात्समुत्पन्ना किमाचारा किमाश्रया / किंबला किंसहाया वा देव तत्प्रविचार्यताम्

ଏହା କିଏ, କାହାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏହାର ଆଚାର କ’ଣ, ଆଶ୍ରୟ କ’ଣ? ଏହାର ବଳ କ’ଣ, ସହାୟ କିଏ—ହେ ଦେବ, ଏହା ବିଚାର କରନ୍ତୁ।

Verse 62

इत्युक्तः स विषङ्गेण को विचारो महौजसाम् / अस्मद्बले महासत्त्वा अक्षौहिण्यधिपाः शतम्

ବିଷଙ୍ଗ ଏପରି କହିଲେ ସେ କହିଲା—ମହାଓଜସୀମାନଙ୍କୁ କ’ଣ ଚିନ୍ତା? ଆମ ପକ୍ଷରେ ଶତ ଅକ୍ଷୌହିଣୀର ଅଧିପତି ମହାସତ୍ତ୍ୱ ବୀର ଅଛନ୍ତି।

Verse 63

पातुं क्षमास्ते जलधीनलं दग्धुं त्रिविष्टपम् / अरे पापसमाचार किंवृथा शङ्कसे स्त्रियः

ସେମାନେ ସମୁଦ୍ର ପିଇବାକୁ ଓ ଅଗ୍ନିଦ୍ୱାରା ତ୍ରିବିଷ୍ଟପକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ। ଅରେ ପାପାଚାରୀ, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ ତୁ ଅକାରଣେ କାହିଁକି ଶଙ୍କା କରୁଛୁ?

Verse 64

तत्सर्वं हि मया पूर्वं चारद्वारावलोकितम् / अग्रे समुदिता काचिल्ललितानामधारिणी

ସେ ସମସ୍ତକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଚାରି ଦ୍ୱାରରୁ ଦେଖିଥିଲି; ପରେ ସମ୍ମୁଖେ ଲଲିତାମାନଙ୍କର ଆଧାର ଧାରଣକାରିଣୀ ଜଣେ ଉଦିତ ହେଲେ।

Verse 65

यथार्थनामवत्येषा पुष्पवत्पेशलाकृतिः / न स्त्त्वं न च वीर्यं वा न संग्रामेषु वा गतिः

ଏହାର ନାମ ଯଥାର୍ଥ, ଆକୃତି ପୁଷ୍ପ ପରି କୋମଳ; କିନ୍ତୁ ସତ୍ତ୍ୱ ନାହିଁ, ବୀର୍ୟ ନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଗତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

Verse 66

सा चाविचारनिवहा किन्तु मायापरायणा / तत्सत्त्वेनाविद्यमानं स्त्रीकदम्बकमात्मनः

ସେ ବିଚାରହୀନ ପ୍ରବାହ ପରି, କିନ୍ତୁ ମାୟାରେ ପରାୟଣ; ନିଜ ସତ୍ତ୍ୱ ବିନା ନାରୀମାନଙ୍କ ଏକ ଝୁଣ୍ଡ ସେ ଉତ୍ପାଦନ କଲା।

Verse 67

उत्पादितवती किं ते न चैवं तु विचेष्टते / अथ वा भव दुक्तेन न्यायेनास्तु महद्बलम्

ତୁମେ ଉତ୍ପାଦନ କରିଛ କି, କିନ୍ତୁ ସେ ଏଭଳି ଆଚରଣ କରୁନାହିଁ; ଅଥବା ତୁମ କଥିତ ନ୍ୟାୟ ଅନୁସାରେ ଏହାକୁ ମହାବଳ ବୋଲି ଧରାଯାଉ।

Verse 68

त्रैलोक्योल्लङ्घिमहिमा भण्डः केन विजीयते

ତ୍ରିଲୋକକୁ ଲଙ୍ଘିବା ମହିମା ଥିବା ସେ ଭଣ୍ଡ କାହା ଦ୍ୱାରା ବିଜିତ ହେବ?

Verse 69

इदानीमपि मद्बाहुबलसंमर्दमूर्च्छिताः / श्वसितुं चापि पटवो न कदाचन नाकिनः

ଏବେ ମଧ୍ୟ ମୋ ବାହୁବଳର ସଂମର୍ଦ୍ଦରେ ମୂର୍ଛିତ ଦେବମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ୱାସ ନେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହନ୍ତି।

Verse 70

केचित्पातालगर्भेषु केचिदम्बुधिवारिषु / केचिद्दिगन्तकोणेषु केचित्कुञ्जेषुभूभृताम्

କେହି ପାତାଳର ଗର୍ଭରେ, କେହି ସମୁଦ୍ରଜଳରେ, କେହି ଦିଗନ୍ତର କୋଣେ, ଆଉ କେହି ପର୍ବତମାନଙ୍କ କୁଞ୍ଜରେ ଲୁଚିଲେ।

Verse 71

विलीना भृशवित्रस्तास्त्यक्तदारसुतश्रियः / भ्रष्टाधिकाराः पशवश्छन्नवेषाश्चरन्ति ते

ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟରେ ଲୀନ ହେଲେ; ଦାରା-ସୁତ-ଶ୍ରୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଅଧିକାରଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇ, ପଶୁମାନଙ୍କ ପରି ଛନ୍ନବେଷରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି।

Verse 72

एतादृशं न जानाति मम बाहुपराक्रमम् / अबला न चिरोत्पन्ना तेनैषा दर्पमश्नुते

ଏହା ମୋ ବାହୁପରାକ୍ରମକୁ ଏପରି ଜାଣେ ନାହିଁ; ଏହା ଅବଳା ଓ ନବୋତ୍ପନ୍ନ, ତେଣୁ ଦର୍ପ ଭୋଗୁଛି।

Verse 73

न जानन्ति स्त्रियो मूढा वृथा कल्पितसाहसाः / विनाशमनुधावन्ति कार्याकार्यविमोहिताः

ମୂଢ଼ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ବୃଥା ସାହସ କଳ୍ପନା କରନ୍ତି; କାର୍ଯ୍ୟାକାର୍ଯ୍ୟରେ ମୋହିତ ହୋଇ ସେମାନେ ବିନାଶ ପଛେ ଧାଉଛନ୍ତି।

Verse 74

अथ वा तां पुरस्कृत्य यद्यागच्छन्ति नाकिनः / यथा महोरगाः सिद्धाः साध्या वा युद्धदुर्मदाः

ଅଥବା ତାଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଯଦି ଦେବଗଣ ଆସନ୍ତି, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧୋନ୍ମତ୍ତ ମହୋରଗ, ସିଦ୍ଧ ଓ ସାଧ୍ୟମାନେ ଆସନ୍ତି।

Verse 75

ब्रह्मा वा पद्मनाभो वा रुद्रो वापि सुराधिपः / अन्ये वा हरितां नाथास्तान्संपेष्टुमहं पटुः

ବ୍ରହ୍ମା ହେଉନ୍ତୁ କି ପଦ୍ମନାଭ ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ହେଉନ୍ତୁ କି ଦେବାଧିପତି; କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦିକ୍ପାଳ—ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ।

Verse 76

अथ वा मम सेनासु सेनान्यो रणदुर्मदाः / पक्वकर्करिकापेषमवपेक्ष्यति वैरिणः

ଅଥବା ମୋ ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧୋନ୍ମତ୍ତ ସେନାନାୟକମାନେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପକ୍କ କର୍କରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ପରି ତୁଚ୍ଛ ଭାବିବେ।

Verse 77

कुटिलाक्षः कुरण्डश्च करङ्कः कालवाशितः / वज्रदन्तो वज्रमुखो वज्रलोमा बलाहकः

କୁଟିଲାକ୍ଷ, କୁରଣ୍ଡ, କରଙ୍କ, କାଳବାଶିତ; ବଜ୍ରଦନ୍ତ, ବଜ୍ରମୁଖ, ବଜ୍ରଲୋମା, ବଲାହକ।

Verse 78

सूचीमुखः फलमुखो विकटो विकटाननः / करालाक्षः कर्कटको मदनो दीर्घजिह्वकः

ସୂଚୀମୁଖ, ଫଳମୁଖ, ବିକଟ, ବିକଟାନନ; କରାଳାକ୍ଷ, କର୍କଟକ, ମଦନ, ଦୀର୍ଘଜିହ୍ୱକ।

Verse 79

हुंबको हलमुल्लुञ्चः कर्कशः कल्किवाहनः / पुल्कसः पुण्ड३केतुश्च चण्डबाहुश्च कुक्कुरः

ହୁମ୍ବକ, ହଲମୁଲ୍ଲୁଞ୍ଚ, କର୍କଶ, କଲ୍କିବାହନ; ପୁଲ୍କସ, ପୁଣ୍ଡକେତୁ, ଚଣ୍ଡବାହୁ ଓ କୁକ୍କୁର—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ।

Verse 80

जंबुकाक्षो जृंभणश्च तीक्ष्मशृङ्गस्त्रिकण्टक / चतुर्गुप्तश्चतुर्बाहुश्चकाराक्षश्चतुःशिराः

ଜମ୍ବୁକାକ୍ଷ, ଜୃମ୍ଭଣ, ତୀକ୍ଷ୍ଣଶୃଙ୍ଗ, ତ୍ରିକଣ୍ଟକ; ଚତୁର୍ଗୁପ୍ତ, ଚତୁର୍ବାହୁ, ଚକାରାକ୍ଷ ଓ ଚତୁଃଶିରା—ଏହି ନାମ।

Verse 81

वज्रघोषश्चोर्ध्वकेशो महामायामहाहनुः / मखशत्रुर्मखास्कन्दी सिंहघोषः शिरालकः

ବଜ୍ରଘୋଷ, ଊର୍ଧ୍ୱକେଶ, ମହାମାୟା, ମହାହନୁ; ମଖଶତ୍ରୁ, ମଖାସ୍କନ୍ଦୀ, ସିଂହଘୋଷ ଓ ଶିରାଲକ—ଏହି ନାମ।

Verse 82

अन्धकः सिंधुनेत्रश्च कूपकः कूपलोचनः / गुहाक्षो गण्डगल्लश्च चण्डधर्मो यमान्तकः

ଅନ୍ଧକ, ସିନ୍ଧୁନେତ୍ର, କୂପକ, କୂପଲୋଚନ; ଗୁହାକ୍ଷ, ଗଣ୍ଡଗଲ୍ଲ, ଚଣ୍ଡଧର୍ମ ଓ ଯମାନ୍ତକ—ଏହି ନାମ।

Verse 83

लडुनः पट्टसेनश्च पुरजित्पूर्वमारकः / स्वर्गशत्रुः स्वर्गबलो दुर्गाख्यः स्वर्गकण्टकः

ଲଡୁନ, ପଟ୍ଟସେନ, ପୁରଜିତ୍, ପୂର୍ବମାରକ; ସ୍ୱର୍ଗଶତ୍ରୁ, ସ୍ୱର୍ଗବଳ, ଦୁର୍ଗାଖ୍ୟ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକଣ୍ଟକ—ଏହି ନାମ।

Verse 84

अतिमायो बृहन्माय उपमाय उलूकजित् / पुरुषेणो विषेणश्च कुन्तिषेणः परूषकः

ଅତିମାୟ, ବୃହନ୍ମାୟ, ଉପମାୟ, ଉଲୂକଜିତ୍; ପୁରୁଷେଣ, ବିଷେଣ, କୁନ୍ତିଷେଣ ଓ ପରୂଷକ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ।

Verse 85

मलकश्च कशूरश्च मङ्गलो द्रघणस्तथा / कोल्लाटः कुजिलाश्वश्च दासेरो बभ्रुवाहनः

ମଲକ, କଶୂର, ମଙ୍ଗଳ, ଦ୍ରଘଣ; କୋଲ୍ଲାଟ, କୁଜିଲାଶ୍ୱ, ଦାସେର ଓ ବଭ୍ରୁବାହନ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ।

Verse 86

दृष्टहासो दृष्टकेतुः परिक्षेप्तापकञ्चुकः / महामहो महादंष्ट्रो दुर्गतिः स्वर्गमेजयः

ଦୃଷ୍ଟହାସ, ଦୃଷ୍ଟକେତୁ, ପରିକ୍ଷେପ୍ତାପକଞ୍ଚୁକ; ମହାମହ, ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ର, ଦୁର୍ଗତି, ସ୍ୱର୍ଗମେଜୟ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ।

Verse 87

षट्केतुः षड्वसुश्चैव षड्दन्त षट्प्रियस्तथा / दुःशठो दुर्विनीतश्च छिन्नकर्णश्च मूषकः

ଷଟ୍କେତୁ, ଷଡ୍ବସୁ, ଷଡ୍ଦନ୍ତ, ଷଟ୍ପ୍ରିୟ; ଦୁଃଶଠ, ଦୁର୍ବିନୀତ, ଛିନ୍ନକର୍ଣ୍ଣ, ମୂଷକ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ।

Verse 88

अदृहासी महाशी च महाशीर्षो मदोत्कटः / कुम्भोत्कचः कुम्भनासः कुम्भग्रीवो घटोदरः

ଅଦୃହାସୀ, ମହାଶୀ, ମହାଶୀର୍ଷ, ମଦୋତ୍କଟ; କୁମ୍ଭୋତ୍କଚ, କୁମ୍ଭନାସ, କୁମ୍ଭଗ୍ରୀବ, ଘଟୋଦର—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ।

Verse 89

अश्वमेढ्रो महाण्डश्च कुम्भाण्डः पूतिनासिकः / पूतिदन्तः पूतिचक्षुः पूत्यास्यः पूतिमेहनः

ଅଶ୍ୱମେଢ୍ର, ମହାଣ୍ଡ ଓ କୁମ୍ଭାଣ୍ଡ—ଏମାନେ ପୂତିନାସିକ; ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ, ଚକ୍ଷୁ, ମୁଖ ଓ ମୂତ୍ରେନ୍ଦ୍ରିୟ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଗନ୍ଧମୟ।

Verse 90

इत्येवमादयः शूरा हिरण्यकशिपोः समाः / हिरण्याक्ष समाश्चैव मम पुत्रा महाबलाः

ଏହିପରି ଆଦି ଶୂରମାନେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ସମାନ, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ସମାନ ମଧ୍ୟ; ଏମାନେ ମୋର ମହାବଳୀ ପୁତ୍ର।

Verse 91

एकैकस्य सुतास्तेषु जाताः शुराः परःशतम् / सेनान्यो मे मदोदुवृत्ता मम पुत्रैरनुद्रुताः

ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କର ଶତାଧିକ ଶୂର ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; ମୋର ସେନାନାୟକମାନେ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ, ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଧାଇଯାନ୍ତି।

Verse 92

नाशयिष्यन्ति समरे प्रोद्धतानमराधमान् / ये केचित्कुपिता युद्धे सहस्राक्षौहिणी वराः / भस्मशेषा भवेयुस्तै हा हन्त किमुताबला

ସେମାନେ ସମରେ ପ୍ରୋଦ୍ଧତ ହୋଇ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରିବେ; ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସହସ୍ର ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେନା ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କ ହାତେ ଭସ୍ମଶେଷ ହେବ—ହା ହନ୍ତ! ତେବେ ଦୁର୍ବଳଙ୍କ କଥା କ’ଣ।

Verse 93

मायाविलासाः सर्वे ऽपि तस्याः समरसीमनि / महामायाविनोदाश्च कुप्युस्ते भस्मसाद्बलम्

ସମରସୀମାରେ ତାହାର ସମସ୍ତ ମାୟାବିଲାସ ଓ ମହାମାୟାର ବିନୋଦ ପ୍ରକଟ ହେବ; ସେମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେନାବଳକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବେ।

Verse 94

तद्वृथा शङ्कया खिन्नं मा ते भवतु मानसम् / इत्यक्त्वा भण्डदैत्येन्द्रः समुत्थाय नृपासनात्

ବ୍ୟର୍ଥ ଶଙ୍କାରେ ତୁମ ମନ ଖିନ୍ନ ହେଉ ନାହିଁ। ଏହିପରି କହି ଭଣ୍ଡ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ରାଜାସନରୁ ଉଠିଲା।

Verse 95

उवाच निजसेनान्यं कुटिलाक्षं महाबलम् / उत्तिष्ठ रे बलं सर्वं संनाहय समन्ततः

ସେ ନିଜ ମହାବଳୀ କୁଟିଲାକ୍ଷ ନାମକ ସେନାନାୟକଙ୍କୁ କହିଲା—“ଉଠ! ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ସବୁଦିଗରୁ ସନ୍ନଦ୍ଧ କର।”

Verse 96

शून्यकस्य समन्ताच्च द्वारेषु बलमर्पय / दुर्गाणि संगृहाण त्वं कुरुक्षेपणिकाशतम्

ଶୂନ୍ୟକର ଚାରିପାଖେ ଓ ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକରେ ସେନା ନିଯୁକ୍ତ କର। ଦୁର୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକାର କରି ଶତ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ-ଯନ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।

Verse 97

दुष्टाभिचाराः कर्तव्या मेत्रिभिश्च पुरोहितैः / सज्जीकुरु त्वं शस्त्राणि युद्धमेतदुपस्थितम्

ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ଅଭିଚାର କରୁନ୍ତୁ। ତୁମେ ଶସ୍ତ୍ର ସଜାଅ; ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଉପସ୍ଥିତ।

Verse 98

सेनापतिषु यं केचिदग्रे प्रस्थापयाधुना / अनेकबलसंघातसहितं घोरदर्शनम्

ସେନାପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯାହାକୁ ଚାହ, ଏବେ ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ପଠାଅ—ଯେ ଅନେକ ବଳସଂଘାତ ସହିତ ଘୋର ଦର୍ଶନ।

Verse 99

तेन संग्रामसमये सन्निपत्य विनिर्जितम् / केशेष्वाकृष्य तां मूढां देवसत्त्वे न दर्पिताम्

ସେ ଯୁଦ୍ଧସମୟରେ ସମ୍ମୁଖେ ଆସି ସଂଘର୍ଷ କରି ତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜିତିଲା; ଦେବସତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ମୁଖେ ଦର୍ପ ନ ଧରୁଥିବା ସେଇ ମୂଢାକୁ କେଶ ଧରି ଟାଣିଲା।

Verse 100

इत्याभाष्य चमूनाथं सहस्रत्रितयाधिपम् / कुटिलाक्षं महासत्त्वं स्वयं चान्तः पुरं ययौ

ଏହିପରି କହି ସେ ଚମୂନାଥଙ୍କୁ—ତିନି ସହସ୍ରର ଅଧିପତି, କୁଟିଲାକ୍ଷ ମହାସତ୍ତ୍ୱକୁ—ସମ୍ବୋଧନ କଲା; ତାପରେ ସେ ନିଜେ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଗଲା।

Verse 101

अथापतन्त्याः श्रीदेव्या यात्रानिः साणनिःस्वनाः / अश्रूयन्त च दैत्येन्द्रैरतिकर्णज्वरावहाः

ତାପରେ ଶ୍ରୀଦେବୀ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବାବେଳେ ଯାତ୍ରାର ଶଙ୍ଖନାଦ ଓ ଯୁଦ୍ଧବାଦ୍ୟର ପ୍ରତିନିସ୍ୱନ ଶୁଣାଗଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ କାନରେ ଜ୍ୱର ଉପଜାଉଥିବା ପରି ତୀବ୍ର ଥିଲା।