Shloka 21
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
स च भण्डः प्रचण्डोत्थैस्तैरुत्पातकदंबकैः / असंजातधृतिभ्रंशो मन्त्र स्थानमुपागमत्
Transliteration
sa ca bhaṇḍaḥ pracaṇḍotthaistairutpātakadaṃbakaiḥ / asaṃjātadhṛtibhraṃśo mantra sthānamupāgamat
Translation
ସେଇ ଭଣ୍ଡ ଭୟଙ୍କର ଉତ୍ପାତମାଳା ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହାରିଲେ ନାହିଁ; ସେ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
भण्डःBhaṇḍa
भण्डः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रचण्ड-उत्थैःarisen from violent (causes)
प्रचण्ड-उत्थैः:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeAdjective
Rootप्रचण्ड (प्रातिपदिक) + उत्थ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन; तत्पुरुषः (प्रचण्डात् उत्थाः)
तैःby those
तैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, बहुवचन; सर्वनाम
उत्पात-कदंबकैःby clusters of portents
उत्पात-कदंबकैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootउत्पात (प्रातिपदिक) + कदंबक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (उत्पातानां कदंबकाः = समूहाः)
अ-संजात-धृति-भ्रंशःwhose loss of composure had not arisen (undaunted)
अ-संजात-धृति-भ्रंशः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + संजात (कृदन्त) + धृति (प्रातिपदिक) + भ्रंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (धृतेः भ्रंशः यस्य न संजातः)
मन्त्रof counsel/ मंत्र
मन्त्र:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th) एकवचन (समासपूर्वपद-भावः)
स्थानम्place/chamber
स्थानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उपागमत्went to/approached
उपागमत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + गम् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गः ‘उप’