Shloka 40
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
विष्णोश्च का कथैवास्ते वित्रस्तः स महेश्वरः / अन्येषामिह का वार्ता दिक्पालास्ते पलायिताः
Transliteration
viṣṇośca kā kathaivāste vitrastaḥ sa maheśvaraḥ / anyeṣāmiha kā vārtā dikpālāste palāyitāḥ
Translation
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କଥା କ’ଣ—ମହେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଭୀତ ହେଲେ; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ କଥା କ’ଣ, ଦିକ୍ପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ପଳାଇଗଲେ।
Word by Word
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
काwhat? (what [need/point]?)
का:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; interrogative pronoun
कथाtalk, mention
कथा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
एवindeed, even
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
आस्तेremains, is (there)
आस्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√आस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
वित्रस्तःterrified
वित्रस्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-√त्रस् (धातु) + त्रस्त (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; agrees with महेश्वरः
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; demonstrative pronoun
महेश्वरःMaheśvara (Śiva)
महेश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; महा+ईश्वर (great lord)
अन्येषाम्of others
अन्येषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
काwhat?
का:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; interrogative
वार्ताnews, matter, talk
वार्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवार्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
दिक्-पालाःthe guardians of the quarters
दिक्-पालाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘दिशां पालाः’ (guardians of directions)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; demonstrative pronoun
पलायिताःhave fled
पलायिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपलाय (प्रातिपदिक) / √पलाय् (धातु) + इत (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; agrees with दिक्पालाः/ते