Shloka 111
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
नगराद्योजनं खेटं खेटाद्गामोर्द्धयोजनम् / द्विक्रोशः परमा सीमा क्षेत्रसीमा चतुर्द्धनुः
Transliteration
nagarādyojanaṃ kheṭaṃ kheṭādgāmorddhayojanam / dvikrośaḥ paramā sīmā kṣetrasīmā caturddhanuḥ
Translation
ନଗରରୁ ଏକ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ‘ଖେଟ’; ଖେଟରୁ ଅର୍ଧ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ‘ଗ୍ରାମ’। ଦୁଇ କ୍ରୋଶ ହେଉଛି ପରମ ସୀମା, ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରସୀମା ଚାରି ଧନୁ।
Word by Word
nagarātfrom the city
nagarāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootnagara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; अपादान—‘from the city’
yojanamone yojana
yojanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyojana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; परिमाणवाचक
kheṭama kheṭa (hamlet)
kheṭam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkheṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
kheṭātfrom the hamlet
kheṭāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootkheṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; अपादान—‘from the kheṭa’
gāmaḥa village
gāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘village’
arddha-yojanamhalf a yojana
arddha-yojanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootarddha + yojana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुष—‘half’ + ‘yojana’
dvi-krośaḥtwo krośas
dvi-krośaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdvi + krośa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; द्विगु—‘two krośas’
paramāsupreme/ultimate
paramā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण
sīmāboundary/limit
sīmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsīmā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘boundary/limit’
kṣetra-sīmāfield boundary
kṣetra-sīmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣetra + sīmā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुष—‘field-boundary’
catur-dhanuḥfour dhanus
catur-dhanuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcatur + dhanuṣ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; द्विगु—‘four dhanus (bows as measure)’