Shloka 49
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
अधस्तान्नोपदध्याच्च न चैनमतिलङ्घयेत् / नैनं पशुपतिर्देव एवं युक्तं हिनस्ति वै
Transliteration
adhastānnopadadhyācca na cainamatilaṅghayet / nainaṃ paśupatirdeva evaṃ yuktaṃ hinasti vai
Translation
ଏହାର ତଳେ କିଛି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହାକୁ ଲଂଘନ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏଭଳି ନିୟମରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ ଦେବ ପଶୁପତି ତାହାକୁ ହିନସ୍ତି ନାହାନ୍ତି।
Word by Word
अधस्तात्below; underneath
अधस्तात्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअधस्तात् (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
नnot
न:
Negator (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
उपदध्यात्should place; should put
उपदध्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + धा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
नnot
न:
Negator (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
एनम्this (him/it)
एनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; anaphoric pronoun
अति-लङ्घयेत्should step over; should transgress
अति-लङ्घयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअति + लङ्घ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नnot
न:
Negator (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
एनम्this (him/it)
एनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पशु-पतिःPaśupati
पशु-पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
देवO god
देव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
एवम्thus; in this way
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb of manner)
युक्तम्properly done; duly observed
युक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘properly arranged/observed’
हिनस्तिharms; injures
हिनस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वैindeed
वै:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)