Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 34
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
विवर्णरसगन्धाश्च वर्ज्या अल्पाश्च सर्वशः / अपां योनिः समुद्रस्तु तस्मात्तं कामयन्ति ताः
Transliteration
vivarṇarasagandhāśca varjyā alpāśca sarvaśaḥ / apāṃ yoniḥ samudrastu tasmāttaṃ kāmayanti tāḥ
Translation
ଯାହାର ବର୍ଣ୍ଣ, ରସ ଓ ଗନ୍ଧ ବିକୃତ, ଏବଂ ଅତି ଅଳ୍ପ ଜଳ—ସବୁ ଦିଗରୁ ବର୍ଜ୍ୟ; ଜଳମାନଙ୍କର ଯୋନି ସମୁଦ୍ର, ତେଣୁ ସେମାନେ ତାହାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।
Word by Word
विवर्णdiscolored
विवर्ण:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविवर्ण (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; (समासाङ्गत्वेन) नपुंसक/पुं/स्त्री—प्रयोगानुसार; अत्र बहुवचन-विशेषणाङ्ग
रसtaste
रस:
समासाङ्ग (Compound member)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
गन्धाःsmells/odors
गन्धाः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
वर्ज्याःto be avoided
वर्ज्याः:
विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवर्ज्य (प्रातिपदिक; वर्ज्-धातोः यत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त)
Formकृदन्त-विशेषण; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; (लिङ्गं सन्दर्भानुसार)
अल्पाःfew/scanty
अल्पाः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअल्प (प्रातिपदिक)
Form(लिङ्गं सन्दर्भानुसार), प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
सर्वशःin every way
सर्वशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: in every way)
अपाम्of waters
अपाम्:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; नित्यबहुवचन
योनिःsource/womb
योनिः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
समुद्रःthe ocean
समुद्रः:
सम्बन्ध/अभेद (Apposition)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
हेतु (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; सर्वनाम
तम्him/that (ocean)
तम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
कामयन्तिdesire/seek
कामयन्ति:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; णिच्-प्रत्यय (causative/denominative sense: desire)
ताःthey (waters)
ताः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम