Shloka 42
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
कस्मै श्राद्धानि देयानि किं च दत्ते महाफलम् / केषु चाप्यक्षयं श्राद्धं तीर्थेषु च नदीषु च
Transliteration
kasmai śrāddhāni deyāni kiṃ ca datte mahāphalam / keṣu cāpyakṣayaṃ śrāddhaṃ tīrtheṣu ca nadīṣu ca
Translation
ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାହାକୁ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ କ’ଣ ଦାନ କଲେ ମହାଫଳ ମିଳେ? କେଉଁ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ—ତୀର୍ଥ ଓ ନଦୀରେ—ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅକ୍ଷୟ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ?
Word by Word
कस्मैto whom
कस्मै:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
श्राद्धानिśrāddha rites
श्राद्धानि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
देयानिto be given
देयानि:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेय (कृदन्त; √दा दाने)
Formभाव्य/विधेय विशेषण (gerundive/future passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘देय’ = ‘to be given’
किम्what
किम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (प्रश्नार्थक)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
दत्तेis given / gives
दत्ते:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (दाने)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; अर्थे ‘दत्ते’ = ‘is given’/‘one gives’ (प्रश्नवाक्ये)
महाफलम्great fruit (great result)
महाफलम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहाफल (प्रातिपदिक; महा + फल)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महৎ फलम्)
केषुin which (places/persons)
केषु:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक अव्यय (particle: also/even)
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘अक्षय’ = ‘imperishable’
श्राद्धम्śrāddha (rite)
श्राद्धम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तीर्थेषुat sacred fords/pilgrimage places
तीर्थेषु:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
नदीषुin rivers
नदीषु:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)