Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 61
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
ददतश्चाक्षयं वित्तं शत्रुभिश्चाप्य धुष्यताम् / धर्मे रतिं च सततं स्वर्गे वासं तथाक्षयम्
Transliteration
dadataścākṣayaṃ vittaṃ śatrubhiścāpya dhuṣyatām / dharme ratiṃ ca satataṃ svarge vāsaṃ tathākṣayam
Translation
ଯେ ଦାନ କରେ, ତାହାର ଧନ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯଦି ଦୁଃଖ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ। ତାହାର ଧର୍ମରେ ସଦା ରତି ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅକ୍ଷୟ ବାସ ହୁଏ।
Word by Word
ददतःof the giver / of one who gives
ददतः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeVerb
Rootदा (धातु) → ददत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle, शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘ददतः’ = ‘of (one) giving’
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण
वित्तम्wealth
वित्तम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeNoun
Rootवित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
शत्रुभिःby enemies
शत्रुभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अपिalso/even
अपि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अर्थे ‘also/even’
धुष्यताम्may (they/you) be afflicted
धुष्यताम्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootधुष् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; आत्मनेपद/परस्मैपद-प्रयोगानुसार ‘धुष्यताम्’ = ‘(you all) be harmed/afflicted’ (passive/impersonal sense)
धर्मेin dharma / in righteousness
धर्मे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (location/sphere)
रतिम्delight/attachment
रतिम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeNoun
Rootरति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सततम्always
सततम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial usage), अर्थे ‘always/constantly’
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
वासम्dwelling/residence
वासम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeNoun
Rootवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), अर्थे ‘thus/likewise’
अक्षयम्imperishable (dwelling)
अक्षयम्:
कर्म (Karma/Direct object qualifier)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘वासम्’ इत्यस्य विशेषणम्