Adhyaya 54

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमाभागे तृतीय उपोद्धातपादे सगरचरितेसागराविनाशो नाम त्रिपञ्चशत्तमो ऽध्यायः // ५३// जैमिनिरुवाच क्रोधाग्निमेनं विप्रेन्द्र सद्यः संहर्त्तुमर्हसि / नो चेदकाले लोको ऽयं सकलस्तेन दह्यते

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣରେ, ବାୟୁପ୍ରୋକ୍ତ ମଧ୍ୟମଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦରେ ସଗରଚରିତର ‘ସାଗରାବିନାଶ’ ନାମ ତ୍ରିପଞ୍ଚାଶତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ଜୈମିନି କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ଏହି କ୍ରୋଧାଗ୍ନିକୁ ତୁରନ୍ତ ସଂହାର କର; ନହେଲେ ଅକାଳେ ଏହି ସମଗ୍ର ଲୋକ ତାହାରେ ଦହିଯିବ।

Verse 2

दृष्टस्ते महिमानेन व्याप्तमासीच्चराचरम् / क्षमस्व संहर क्रोधं नमस्ते विप्रपुङ्गव

ଚରାଚର ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ଆପଣଙ୍କ ମହିମା ଆମେ ଦେଖିଛୁ। କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ; କ୍ରୋଧ ସଂହାର କରନ୍ତୁ। ହେ ବିପ୍ରପୁଙ୍ଗବ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 3

एवं संस्तूयमानस्तु भगवान्कपिलो मुनिः / तूर्णमेव क्षयं निन्ये क्रोधाग्निमतिभैरवम्

ଏଭଳି ସ୍ତୁତିତ ହେଉଥିବା ଭଗବାନ କପିଲ ମୁନି ସେଇ ଅତିଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧାଗ୍ନିକୁ ତୁରନ୍ତ ନିଶ୍ଶେଷ କରି ଶାନ୍ତ କଲେ।

Verse 4

ततः प्रशान्तमभवज्जगत्सर्वं चराचरम् / देवास्तपस्विनश्चैव बभूवुर्विगतज्वराः

ତେବେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ଶାନ୍ତ ହେଲା। ଦେବମାନେ ଓ ତପସ୍ବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଜ୍ୱରରହିତ ହେଲେ।

Verse 5

एतस्मिन्नेव काले तु भगवान्नारदो मुनिः / अयोध्या मगमद्राजन्देवलोकाद्यदृच्छया

ସେହି ସମୟରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଭଗବାନ୍ ମୁନି ନାରଦ ଦେବଲୋକରୁ ଯଦୃଚ୍ଛା ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଆସିଲେ।

Verse 6

तमागतमभिप्रेक्ष्य नारदं सगरस्तदा / अर्घ्यपाद्यादिभिः सम्यक्पूजयामास शास्त्रतः

ନାରଦଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି ସଗର ସେତେବେଳେ ଶାସ୍ତ୍ରବିଧିରେ ଅର୍ଘ୍ୟ, ପାଦ୍ୟ ଆଦି ଦେଇ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କଲେ।

Verse 7

परिगृह्य च तत्पूजामासीनः परमासने / नारदो राजशार्दूलमिदं वचनमब्रवीत्

ସେହି ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରି ପରମ ଆସନରେ ବସି ନାରଦ ରାଜଶାର୍ଦୂଳଙ୍କୁ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 8

नारद उवाच हयसंचारणार्थाय संप्रयातास्तवात्मजाः / ब्रह्मदण्डहताः सर्वे विनष्टा नृपसत्तम

ନାରଦ କହିଲେ—ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ! ହୟ ଖୋଜିବାକୁ ଯାଇଥିବା ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡରେ ହତ ହୋଇ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି।

Verse 9

संरक्ष्यमाणस्तैः सर्वैर्हयस्ते यज्ञियो नृप / केनाप्य लक्षितः क्वापि नीतो विधिवशाद्दिवि

ହେ ନୃପ! ସମସ୍ତେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ସେ ଯଜ୍ଞୀୟ ଅଶ୍ୱକୁ କେହି ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ବିଧିବଶେ କେଉଁଠି ଦିବ୍ୟଲୋକକୁ ନେଇଗଲା।

Verse 10

ततो विनष्टं तुरगं विचिन्वन्तो महीतले / प्रालभन्त न ते क्वापि तत्प्रवृत्तिं चिरान्नृप

ତାପରେ ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ହରାଇଥିବା ଘୋଡ଼ାକୁ ଖୋଜିଲେ; ହେ ନୃପ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେଉଁଠି ତାହାର ସନ୍ଧାନ ମିଳିଲା ନାହିଁ।

Verse 11

ततो ऽवनेरधस्ते ऽश्वं विचेतुं कृतनिश्चयाः / सागरास्ते समारभ्य प्रचख्नुर्वसुधातलम्

ତେବେ ସେମାନେ ଅଶ୍ୱକୁ ପୃଥିବୀର ତଳେ ଖୋଜିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ; ସଗରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଆରମ୍ଭ କରି ବସୁଧାତଳକୁ ଖୋଦିଲେ।

Verse 12

खनन्तो वसुधा मश्वं पाताले ददृशुर्नृप / समीपे तस्य योगीन्द्रं कपिलं चमहामुनिम्

ଖୋଦି ଖୋଦି, ହେ ନୃପ, ସେମାନେ ପାତାଳରେ ସେ ଅଶ୍ୱକୁ ଦେଖିଲେ; ତାହାର ସମୀପରେ ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ର ମହାମୁନି କପିଳଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।

Verse 13

तं दृष्ट्वा पापकर्माणस्ते सर्वे कालचोदिताः / कपिलं कोपयामासुरश्वहर्त्तायमित्यलम्

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପାପକର୍ମୀ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କାଳଚୋଦିତ ହୋଇ—“ଏହିଏ ଅଶ୍ୱହର୍ତା” ବୋଲି କହି କପିଳମୁନିଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 14

ततस्तत्क्रोधसंभूतनेत्राग्नेर्दहतो दिशः / इन्धनीभूतदेहास्ते पुत्राः संक्षयमागताः

ତାପରେ ତାହାର କ୍ରୋଧଜନିତ ନେତ୍ରାଗ୍ନି ଦିଗମାନଙ୍କୁ ଦହିଦେଲା; ଇନ୍ଧନସଦୃଶ ଦେହଧାରୀ ସେ ପୁତ୍ରମାନେ କ୍ଷୟ ପାଇଲେ।

Verse 15

क्रूराः पापसमाचाराः सर्वलोकोपरोधकाः / यतस्ते तेन राजेन्द्र न शोकं कर्तुमर्हसि

ସେମାନେ କ୍ରୂର, ପାପାଚାରୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଅବରୋଧ କରୁଥିଲେ; ତେଣୁ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 16

स त्वं धैर्यधनो भूत्वा भवित व्यतयात्मनः / नष्टं मृतमतीतं च नानुशोचन्ति पण्डिताः

ତୁମେ ଧୈର୍ୟକୁ ଧନ ଭାବି, ଯାହା ହେବା ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲା ତାହା ଗ୍ରହଣ କର; ନଷ୍ଟ, ମୃତ ଓ ଅତୀତ ପାଇଁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 17

तस्मात्पौत्रमिमं बालमंशुमन्तं महामतिम् / तुरगानयनार्थाय नियुङ्क्ष्व नृपसत्तम

ଏହେତୁ, ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ବାଳ ପୌତ୍ର ଅଂଶୁମନ୍ତ—ମହାମତି—କୁ ତୁରଗ ଆଣିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କର।

Verse 18

इत्यक्त्वा राजशार्दूलं सदस्यर्त्विक्समन्वितम् / क्षणेन पश्यतां तेषां नारदो ऽन्तर्दधे मुनिः

ଏହିପରି କହି, ସଦସ୍ୟ ଓ ଋତ୍ୱିକମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ସେ ରାଜଶାର୍ଦୂଳଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ସେମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ମୁନି ନାରଦ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 19

तच्छ्रत्वा वचन तस्य नारदस्य नृपोत्तमः / दुःखशोकपरातात्मा दध्यौ चिरमुदारधीः

ନାରଦଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଦୁଃଖ-ଶୋକରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ, ଉଦାର ବୁଦ୍ଧିରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ କଲେ।

Verse 20

तं ध्यानयुक्तं सदसि समासीनमवाङ्मुखम् / वसिष्ठः प्राह राजानं सांत्वयन्देशकालवित्

ସଭାରେ ଧ୍ୟାନଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ବସିଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେଶ-କାଳଜ୍ଞ ବଶିଷ୍ଠ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ।

Verse 21

किमिदं धैर्यसाराणामवकाशं भवदृशाम् / लभते हृदि चेच्छोकः प्राप्तं धीर तया फलम्

ହେ ଧୀର! ତୁମ ପରି ଧୈର୍ୟସାର ଲୋକଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଏହି ଶୋକ କିପରି ଅବକାଶ ପାଇଲା? କହ, ଏଥିରୁ କେଉଁ ଫଳ ମିଳିଲା?

Verse 22

दौर्मनस्यं शिथिलयन्सर्वं दिष्टवशानुगम् / मन्वानो ऽनन्तरं कृत्यं कर्तुमर्हस्यसंशयम्

ମନୋବିଷାଦକୁ ଶିଥିଳ କର; ସବୁକିଛି ଦିଷ୍ଟିବଶରେ ଘଟିଛି ବୋଲି ଭାବି, ଏବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ କର।

Verse 23

वसिष्ठेनैवमुक्तस्तु राजा कार्यार्थतत्त्ववित् / धृतिं सत्त्वं समालंब्य तथेति प्रत्यभाषत

ବଶିଷ୍ଠ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, କାର୍ଯ୍ୟ-ଅର୍ଥର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣୁଥିବା ରାଜା ଧୃତି ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ଧରି ‘ତଥେତି’ ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 24

अंशुमन्तं समाहूय पौत्रं विनयशालिनम् / ब्रह्मक्षत्त्रसभामध्ये शनैरिदमभाषत

ବିନୟଶୀଳ ପୌତ୍ର ଅଂଶୁମନ୍ତଙ୍କୁ ଡାକି, ବ୍ରାହ୍ମଣ-କ୍ଷତ୍ରିୟ ସଭାମଧ୍ୟରେ ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 25

ब्रह्मदण्डहताः सर्वे पितरस्तव पुत्रक / पतिताः पापकर्माणो निरये शाश्वतीः समाः

ହେ ପୁତ୍ର! ତୋର ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ ହୋଇ, ପାପକର୍ମରେ ପତିତ ହୋଇ, ନରକରେ ଶାଶ୍ୱତ ବର୍ଷ ଧରି ପଡ଼ିଛନ୍ତି।

Verse 26

त्वमेव संततिर्मह्यं राज्यस्यास्य च रक्षिता / त्वदायत्तमशेषं मे श्रेयो ऽमुत्र परत्र च

ତୁହିଁ ମୋର ସନ୍ତତି ଏବଂ ଏହି ରାଜ୍ୟର ରକ୍ଷକ; ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ମୋର ସମସ୍ତ ଶ୍ରେୟ ତୋ’ପରେ ନିର୍ଭର।

Verse 27

स त्वं गच्छ ममादेशात्पाताले कपिलान्तिकम् / तुरगानयनार्थाय यत्नेन महातान्वितः

ଏହେତୁ ମୋ ଆଦେଶରେ ପାତାଳକୁ କପିଳ ମୁନିଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ଯାଅ; ଘୋଡ଼ାକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ମହା ପ୍ରୟାସ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ସହ।

Verse 28

तं प्रार्थयित्वा विधिवत्प्रसाद्य च विशेषतः / आदाय तुरगं वत्स शीघ्रमागन्तुमर्हसि

ତାଙ୍କୁ ବିଧିମତେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଏବଂ ବିଶେଷଭାବେ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ହେ ବତ୍ସ, ଘୋଡ଼ାକୁ ନେଇ ଶୀଘ୍ର ଫେରିଆସ।

Verse 29

जैमिनिरुवाच एवमुक्तोंऽशुमांस्तेन प्रणम्य पितरं पितुः / तथेत्युक्त्वा महाबुद्धिः प्रययौ कपिलान्तिकम्

ଜୈମିନି କହିଲେ—ଏପରି କୁହାଯାଇ ଅଂଶୁମାନ ପିତାଙ୍କ ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲା। ପରେ ‘ତଥେ’ କହି ମହାବୁଦ୍ଧି କପିଳଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା।

Verse 30

तमुपागम्य विधिवन्नमस्कृत्य यथामति / प्रश्रयावनतो भूत्वा शनैरिदमुवाच ह

ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ବିଧିମତେ ନମସ୍କାର କଲା, ଯଥାମତି। ବିନୟରେ ନତ ହୋଇ ଧୀରେ ଏହିପରି କହିଲା।

Verse 31

प्रसीद विप्रशार्दूल त्वामहं शरणं गतः / कोपं च संहर क्षिप्रं लोकप्रक्षयकारकम्

ହେ ବିପ୍ରଶାର୍ଦୂଳ! ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ; ମୁଁ ତୁମ ଶରଣକୁ ଆସିଛି। ଲୋକପ୍ରକ୍ଷୟକାରୀ ଏହି କ୍ରୋଧକୁ ଶୀଘ୍ର ସଂହର।

Verse 32

त्वयि क्रुद्धे जगत्सर्वं प्रणाशमुपयास्यति / प्रशान्तिमुपयाह्याशुलोकाः संतु गतव्यथाः

ତୁମେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ସମଗ୍ର ଜଗତ ନାଶକୁ ଯିବ। ତେଣୁ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରଶାନ୍ତିକୁ ଆସ; ଲୋକମାନେ ବ୍ୟଥାମୁକ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 33

प्रसन्नो ऽस्मान्महाभाग पश्य सौम्येन चक्षुषा / ये त्वत्क्रोधाग्निनिर्दग्धास्तत्संततिमवेहि माम्

ହେ ମହାଭାଗ! ଆମପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସୌମ୍ୟ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖ। ଯେମାନେ ତୁମ କ୍ରୋଧାଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତତି ଭାବେ ମୋତେ ଜାଣ।

Verse 34

नाम्नांशुमन्तं नप्तारं सगरस्य महीपतेः / सो ऽहं तस्य नियोगेन त्वत्प्रसादाभिकाङ्क्षया

ମୁଁ ସଗର ମହୀପତିଙ୍କ ନାତି ଅଂଶୁମନ୍ତ; ତାଙ୍କ ନିୟୋଗରେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଆଶାରେ ଆସିଛି।

Verse 35

प्राप्तो दास्यसि चेद्ब्रह्मंस्तुरगानयनाय च / जैमिनिरुवाच इति तद्वचनं श्रुत्वा योगीन्द्रप्रवरो मुनिः

ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ମୁଁ ପହଞ୍ଚିଛି; ଯଦି ତୁମେ ତୁରଗକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଦେବ। ଜୈମିନି କହିଲେ—ସେଇ କଥା ଶୁଣି ଯୋଗୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି…

Verse 36

अंशुमन्तं समालोक्य प्रसन्न इदमब्रवीत् / स्वागतं भवतो वत्स दिष्ट्या च त्वमिहागतः

ଅଂଶୁମନ୍ତକୁ ଦେଖି ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ—ବତ୍ସ, ସ୍ୱାଗତ; ଦିଷ୍ଟିରେ ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ।

Verse 37

गच्छ शीघ्रं हयश्चायं नीयतां सगरान्तिकम् / अधिक्षिप्तो ऽस्य यज्ञो ऽपि प्रागतः संप्रवर्त्तताम्

ଶୀଘ୍ର ଯାଅ; ଏହି ହୟକୁ ସଗରଙ୍କ ନିକଟକୁ ନେଇଯାଅ। ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଅବରୋଧିତ ଥିଲା; ଏବେ ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଚାଲୁ ହେଉ।

Verse 38

व्रियतां च वरो मत्तस्त्वया यस्ते मनोगतः / दास्ये सुदुर्लभमपि त्वद्भक्तिपरितोषितः

ତୋ ମନରେ ଯେ ଵର ଅଛି, ମୋଠାରୁ ସେହି ଵର ଗ୍ରହଣ କର; ତୋ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମୁଁ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ମଧ୍ୟ ଦେବି।

Verse 39

एषां तु संप्रमाशं हि गत्वा वद पितामहम् / पापानां मरणं त्वेषां न च शोचितुमर्हसि

ଏମାନଙ୍କର ଅନ୍ତ ଦେଖି ପିତାମହଙ୍କୁ କୁହ; ଏମାନେ ପାପୀ, ଏମାନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ତୁମେ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 40

ततः प्रणाम्य चोगीन्द्रमंशुमानिदमब्रवीत् / वरं ददासि चेन्मह्यं वरये त्वां महामुने

ତାପରେ ଅଂଶୁମାନ ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ—ହେ ମହାମୁନେ, ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ବର ଦେବେ, ତେବେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ବର ମାଗୁଛି।

Verse 41

वरमर्हामि चेत्त्वत्तः प्रसन्नो दातुमर्हसि / त्वद्रोषपावकप्लुष्टाः पितरो ये ममाखिलाः

ଯଦି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ବର ପାଇବାକୁ ଅର୍ହ ଓ ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ କ୍ରୋଧାଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ମୋର ସମସ୍ତ ପିତୃଗଣ—

Verse 42

संप्रयास्यन्ति ते ब्रह्मन्निरयं शास्वतीः समाः / ब्रह्मदण्डहतानां तु न हि पिण्डोदकक्रियाः

ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ସେମାନେ ଶାଶ୍ୱତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକକୁ ଯିବେ; ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡରେ ହତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ-ଉଦକ କ୍ରିୟା ନାହିଁ।

Verse 43

पिण्डोदकविहीनानामिह लोके महामुने / विद्यते पितृसालोक्यं न खलु श्रुतिचोदितम्

ହେ ମହାମୁନେ, ଏହି ଲୋକରେ ପିଣ୍ଡ-ଉଦକ ବିହୀନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପିତୃଲୋକ-ସାଲୋକ୍ୟ ନାହିଁ; ଶ୍ରୁତି ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରେ ନାହିଁ।

Verse 44

अक्षयः स्वर्गवासो ऽस्तु तेषां तु त्वत्प्रसादतः / वरेणानेन भगवन्कृतकृत्यो भावाम्यहम्

ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ସେମାନଙ୍କର ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗବାସ ହେଉ। ହେ ଭଗବନ୍, ଏହି ବରରେ ମୁଁ କୃତକୃତ୍ୟ ହେଲି।

Verse 45

तत्प्रसीद त्वमेवैषां स्वर्गतेर्वद कारणम् / येनोद्धारणमेतेषां वह्नेः कोपस्य वै भवेत्

ଏହେତୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ; ଏମାନଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗଗତିର କାରଣ ତୁମେ ନିଜେ କହ, ଯେପରି ଅଗ୍ନିର କୋପରୁ ଏମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ହେବ।

Verse 46

ततस्तमाह योगीन्द्रःसुप्रसन्नेन चेतसा / निरयोद्धारणं तेषां त्वया वत्स न शक्यते

ତେବେ ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଚିତ୍ତରେ କହିଲେ—ବତ୍ସ, ସେମାନଙ୍କ ନରକୋଦ୍ଧାର ତୁମଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

Verse 47

तैश्चापि नरके तावद्वस्तव्यं पापकर्मभिः / कालः प्रतीक्ष्यतां तावद्यावत्त्वत्पौत्रसंभवः

ପାପକର୍ମ ହେତୁ ସେମାନେ ସେତେଦିନ ନରକରେ ରହିବାକୁ ପଡିବ। ସେତେଦିନ କାଳକୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କର, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମ ପୌତ୍ରର ଜନ୍ମ ହେବ।

Verse 48

कालान्ते भविता वत्स पौत्रस्तव महामतिः / राजा भगीरथो नाम सर्वधर्मार्थतत्त्ववित्

କାଳାନ୍ତେ, ବତ୍ସ, ତୁମ ମହାମତି ପୌତ୍ର ଜନ୍ମିବ—ଭଗୀରଥ ନାମକ ରାଜା, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଧର୍ମାର୍ଥ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିବ।

Verse 49

स तु यत्नेन महता पितृगौरवयन्त्रितः / आनेष्यति दिवो गङ्गां तपस्तप्त्वा महाद्ध्रुवम्

ସେ ମହା ପ୍ରୟାସରେ, ପିତୃଗୌରବରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ମହାଧ୍ରୁବ ତପ କରି ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗାକୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆଣିବ।

Verse 50

तदंभसा पावितेषु तेषां गात्रास्थिभस्मसु / प्राप्नुवन्ति गतिं स्वर्गे भवतः पितरो ऽखिलाः

ସେହି ଜଳରେ ତାଙ୍କର ଦେହ, ଅସ୍ଥି ଓ ଭସ୍ମ ପବିତ୍ର ହେଲେ, ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଗତି ପାଆନ୍ତି।

Verse 51

तथेति तस्या माहात्म्यं गङ्गाया नृपनन्दन / भागीरथीति लोके ऽस्मिन्सा विख्यातिमुपैष्यति

ତଥେତି; ହେ ନୃପନନ୍ଦନ, ଗଙ୍ଗାର ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ—ଏହି ଲୋକରେ ସେ ‘ଭାଗୀରଥୀ’ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ହେବ।

Verse 52

यत्तोयप्लावितेष्वस्थिभस्मलोमनखेष्वपि / निरयादपि संयाति देही स्वर्लोकमक्षयम्

ଯାହାର ଜଳରେ ଅସ୍ଥି, ଭସ୍ମ, ଲୋମ ଓ ନଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ଲାବିତ ହୁଏ, ସେ ଦେହୀ ନରକରୁ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଯାଏ।

Verse 53

तस्मात्त्वं गच्छ भद्रं ते नशोकं कर्त्तुमर्हसि / पितामहाय चैवैनमश्वं संप्रतिपादय

ତେଣୁ ତୁମେ ଯାଅ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଶୋକ କରିବା ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହି ଅଶ୍ୱଟିକୁ ପିତାମହଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ପଣ କର।

Verse 54

जैमिनिरुवाच ततः प्रणम्य तं भक्त्या तथेत्युक्त्वा महामतिः / ययौ तेनाभ्यनुज्ञातः साकेतनगरं प्रति

ଜୈମିନି କହିଲେ—ତାପରେ ସେ ମହାମତି ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ‘ତଥେତି’ କହି, ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ପାଇ ସାକେତନଗର ପ୍ରତି ଗଲା।

Verse 55

सगरं स समासाद्य तं प्रणम्य यथाक्रमम् / न्यवेदयच्च वृत्तान्तं मुनेस्तेषां तथान्मनः

ସେ ସଗରଙ୍କୁ ସମୀପେ ଯାଇ ଯଥାକ୍ରମେ ପ୍ରଣାମ କରି, ମୁନିଙ୍କ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଏବଂ ମନୋଭାବ ନିବେଦନ କଲା।

Verse 56

प्रददौतुरगं चापि समानीतं प्रयत्नतः / अतः परमनुष्ठेयमब्रवीत्किं मयेति च

ସେ ପ୍ରୟତ୍ନରେ ଆଣିଥିବା ତୁରଗକୁ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କଲା। ପରେ କହିଲା—ଏହାପରେ କେଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ? ମୁଁ କ’ଣ କରିବି?