Shloka 50
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
तदंभसा पावितेषु तेषां गात्रास्थिभस्मसु / प्राप्नुवन्ति गतिं स्वर्गे भवतः पितरो ऽखिलाः
Transliteration
tadaṃbhasā pāviteṣu teṣāṃ gātrāsthibhasmasu / prāpnuvanti gatiṃ svarge bhavataḥ pitaro 'khilāḥ
Translation
ସେହି ଜଳରେ ତାଙ୍କର ଦେହ, ଅସ୍ଥି ଓ ଭସ୍ମ ପବିତ୍ର ହେଲେ, ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଗତି ପାଆନ୍ତି।
Word by Word
तत्-अम्भसाby that water
तत्-अम्भसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (तत्), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष-समास (तेन अम्भसा = by that water)
पावितेषुin (those) purified
पावितेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपू (धातु) → पावित (कृदन्त)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) ‘purified’; विशेषण (qualifying) गात्रास्थिभस्मसु
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
गात्र-अस्थि-भस्मसुin (their) bodies, bones, and ashes
गात्र-अस्थि-भस्मसु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक) + अस्थि (प्रातिपदिक) + भस्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (in the bodies, bones, and ashes)
प्राप्नुवन्तिattain
प्राप्नुवन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु) उपसर्ग: प्र
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
गतिम्state/goal
गतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
भवतःof you/your
भवतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक/भवद्)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; आदरार्थ-प्रयोग (honorific ‘your’)
पितरःancestors/fathers
पितरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
अखिलाःall
अखिलाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (qualifying) पितरः