Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 64
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
असमञ्जसत्वं नगरे चक्रे सो ऽपि नृशंसवत् / बालांश्च यूनः स्थविरान्योषितश्च सदा खलः
Transliteration
asamañjasatvaṃ nagare cakre so 'pi nṛśaṃsavat / bālāṃśca yūnaḥ sthavirānyoṣitaśca sadā khalaḥ
Translation
ସେ ନଗରରେ ନୃଶଂସ ପରି ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ସେହି ଦୁଷ୍ଟ ସର୍ବଦା ବାଳକ, ଯୁବକ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିଲା।
Word by Word
असमञ्जसत्वम्confusion/disorder
असमञ्जसत्वम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअ-समञ्जस (प्रातिपदिक) + त्व (प्रत्यय)
Formभाववाचक नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; abstract noun in accusative singular
नगरेin the city
नगरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; Locative singular
चक्रेdid/made
चक्रे:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 3rd sg perfect
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
अपिalso
अपि:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
नृशंसवत्cruelly
नृशंसवत्:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootनृशंस (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formवत्-प्रत्ययान्त रूप, क्रियाविशेषणवत् प्रयोग (adverbial: ‘like a cruel one’)
बालान्children
बालान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; Accusative plural
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
यूनःyoung men
यूनः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (युवन्-शब्दस्य अनियमित रूप); Accusative plural ‘young men’
स्थविरान्old men
स्थविरान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootस्थविर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; Accusative plural
योषितःwomen
योषितः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; Accusative plural
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
सदाalways
सदा:
कालाधिकरण (Time)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय, नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
खलःa wicked man
खलः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootखल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; Nominative singular