Mantra 7

Sukta 50

Sanskrit (Devanagari)

गोभिष्टरेमामतिं दुरेवां यवेन वा क्षुधं पुरुहूत विश्वे । वयं राजसु प्रथमा धनान्यरिष्टासो वृजनीभिर्जयेम

IAST Transliteration

góbhiṣ ṭaremā́matiṁ durévāṁ yávena vā́ kṣúdhaṁ puruhūta víśve | vayáṁ rā́jasu prathamā́ dhánāny áriṣṭāso vr̥janī́bhir jayema

English Translation (Griffith/Whitney)

With kine may we pass beyond the evil-minded plot, with barley too—or hunger itself—O Much-invoked, all ye Powers. Among kings may we be first; may we win the riches, unhurt, conquering with our bands.

Translation

ଗୋମାନଙ୍କ ସହ ଆମେ ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧିର କୁଯୋଜନାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଉ; ଯବ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ—କିମ୍ବା ଭୁଖକୁ ମଧ୍ୟ—ହେ ପୁରୁହୂତ, ହେ ସର୍ବ ଦେବଶକ୍ତିମାନେ। ରାଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ପ୍ରଥମ ହେବା; ଅକ୍ଷତ ରହି, ଆମ ଦଳମାନଙ୍କ ସହ ବିଜୟ କରି, ଧନସମ୍ପଦ ଜିତିବା।

Word by Word

• गोभिः: with cows / by means of cattle
• गोभिः: करण
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• तरेम: may we cross over / overcome
• तरेम: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तॄ (धातु)

• आम्: this
• आम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मतिम्: thought, intention; (here) affliction/evil-mindedness
• मतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)

• दुरेवाम्: ill-disposed, harmful
• दुरेवाम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: दुरेवा (प्रातिपदिक; दुर्- + एवा)

• यवेन: with barley
• यवेन: करण
• Type: Noun
• Root: यव (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: (सम्बन्ध/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा

• क्षुधम्: hunger
• क्षुधम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: क्षुध्/क्षुधा (प्रातिपदिक)

• पुरुहूत: O much-invoked one (Indra)
• पुरुहूत: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: पुरुहूत (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)

• विश्वे: O all(-powerful)/universal one
• विश्वे: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• राजसु: among kings / in royal contests
• राजसु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• प्रथमा: first, foremost
• प्रथमा: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• धनानि: wealths, treasures
• धनानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)

• अरिष्टासः: unharmed, uninjured
• अरिष्टासः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: अरिष्ट (प्रातिपदिक)

• वृजनीभिः: with (battle-)hosts / with troops
• वृजनीभिः: करण
• Type: Noun
• Root: वृजनी (प्रातिपदिक)

• जयेम: may we win / conquer
• जयेम: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जि (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution for this victory/prosperity section; varies by ancillary lists)

Devata: Indra (puruhūta) with ‘All’ (viśve) as supporting powers

Chandas: Triṣṭubh-like cadence (as transmitted in this section)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From threat-awareness (plots/hunger) to confident collective triumph and safety.","listener_experience":"Courage with grounded pragmatism; readiness to act together.","intensity":6}