Mantra 2

Sukta 132

Sanskrit (Devanagari)

यं विश्वे देवाः स्मरमसिञ्चन्नप्स्व१न्तः शोशुचानं सहाध्या। तं ते तपामि वरुणस्य धर्मणा

IAST Transliteration

yáṃ víśve devā́ḥ smaráṃ ásiñcann apsv àntáḥ śóśucānam sahā́dhyā | táṃ te tapāmi váruṇasya dhármaṇā ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Whom all the Gods poured in as Smara, within the waters, burning therewithin, together and over all—him I scorch for thee by Varuṇa’s ordinance.

Translation

ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ‘ସ୍ମର’ ଭାବେ ଜଳମଧ୍ୟରେ ଢାଳିଲେ—ଭିତରେ ଜ୍ୱଳୁଥିବା, ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ, ସହାଧ୍ୟ (ଆସନ/ଆଧାର) ସହିତ—ତାହାକୁ ମୁଁ ତୋ ପାଇଁ ବରୁଣଙ୍କ ଧର୍ମ (ବିଧି-ଆଜ୍ଞା) ଅନୁସାରେ ତପାଇ ଦହାଏ।

Word by Word

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वे: all
• विश्वे: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively) / Noun-qualifier
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• स्म: indeed / just
• स्म: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्म (निपात)

• अरम्: properly / sufficiently
• अरम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: अरम् (अव्यय)

• असिञ्चन्: they poured / they sprinkled
• असिञ्चन्: —
• Type: Verb
• Root: सिच् (धातु)

• अप्सु: in the waters
• अप्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक; ‘जल’)

• अन्तः: within
• अन्तः: —
• Type: Indeclinable (adverbial) / Preverb-like
• Root: अन्तर् (अव्यय/उपसर्गवत्)

• शोशुचानम्: burning, blazing, glowing
• शोशुचानम्: कर्म (यम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Verbal adjective (present participle) used adjectivally
• Root: शुच् (धातु) → शोशुच् (द्विरुक्त-प्रत्यययुक्त वर्तमान/तीव्रार्थ) + शानच्

• सह: together with
• सह: —
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय/उपसर्गार्थ)

• आध्या: with distress/affliction (ādhī)
• आध्या: सह-सम्बन्ध (सह-योगे तृतीया)
• Type: Noun
• Root: आधि/आध्य (प्रातिपदिक)

• तम्: that (one), him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तपामि: I heat, I burn, I torment
• तपामि: —
• Type: Verb
• Root: तप् (धातु)

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun (proper)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• धर्मणा: by (his) law/ordinance, by sacred order
• धर्मणा: करण
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (unspecified in excerpt)

Devata: Smara; Varuṇa; All Gods; Waters

Chandas: Mixed/irregular (not securely determinable from excerpt alone)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"shringara","emotional_arc":"From total divine endorsement → internal burning → coercive sealing.","listener_experience":"A sense of being surrounded by authority; desire as fate.","intensity":8}