Anuvaka 13
ଶୁଭ ଋତ/ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ—ପାପ ଓ ଅମଙ୍ଗଳକୁ ଢିଲା କରି ମୁକ୍ତ କରିବା, ସମ୍ମତି ଓ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା, ଏବଂ ଅଭିଷେକ-ସଦୃଶ ଦୀକ୍ଷା ଓ ରକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାମାଜିକ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ସଶକ୍ତ କରିବା। ଉପବିଷୟ: ବରୁଣଙ୍କ ପାଶ-ମୋଚନ ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ; ଦୁଷ୍ସ୍ୱପ୍ନ ନିବାରଣ। ଦାନ–ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଓ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ଅଭିଷେକ-ଧରଣର ଦୀକ୍ଷା। ସୌମନସ୍ୟ (ଏକମତ) ଓ ସଭା-ସମନ୍ୱୟ। କାଳ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର-ଆଧାରିତ ଶୁଭତା (ଭଦ୍ରାହମ୍)। ପୌଷ୍ଟିକ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଭାଗ (ଭଗ)। ଭୈଷଜ୍ୟ ଭାବେ ଅପଶକୁନ/ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଓ ରୋଗାଦିର ନିଷ୍କାସନ।
Suktas in Anuvaka 13
Sukta 121
ଏହି ଚାରି-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ସୂକ୍ତଟି ମୋଚନ ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତର ପ୍ରାର୍ଥନା। ଏଥିରେ ବରୁଣଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ ଯେ ସେ ଅପରାଧବୋଧ, ଶପଥଭଙ୍ଗ ଓ ବାଧା-ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ନ୍ୟାୟିକ ପାଶ (ବନ୍ଧନ) ଢିଲା କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ସ୍ୱପ୍ନ (ଅଶୁଭ ସ୍ୱପ୍ନ) ଓ ଦୁରିତ (ଅମଙ୍ଗଳ/ବିପତ୍ତି) କୁ ଦୂରେ ହଟାନ୍ତୁ। ଅଶୁଭ ବନ୍ଧନ ହଟି ଧର୍ମସମ୍ମତ ଶୃଙ୍ଖଳା ପୁନଃସ୍ଥାପିତ ହେଲେ, ଏହା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଜୀବନର “ପଥ” ମାଧ୍ୟମରେ ନିର୍ବାଧ ଗତି, ଏବଂ ସୁକୃତ-ଲୋକ (ପୁଣ୍ୟରେ ପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକ) ପ୍ରତି ସୁରକ୍ଷିତ ଗମନକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ।
Sukta 122
ଏହି ସୂକ୍ତ ଦାନ (ଉପହାର)ର ନୀତି, ପୂର୍ବଜ-ପୁଣ୍ୟର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ ‘ସୂତ୍ର’, ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ସ୍ୱର୍ଗମୁଖୀ ଗତିକୁ ଏକାତ୍ମ କରି, ଶେଷରେ ଅଭିଷେକ-ଶୈଳୀର ଦୀକ୍ଷା/ଅଭିଷେକରେ ପରିଣତ ହୁଏ—ଯେଉଁଠାରେ ମରୁତ୍-ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। ଏହାର ଶକ୍ତି ହେଉଛି ସାମାଜିକ-ଧାର୍ମିକ କ୍ରିୟା (ଦାନ, ପୁରୋହିତୀୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା, ଯଜ୍ଞ)କୁ ଏକ ଅଭିଷେକୀୟ କ୍ରିୟା (ଛିଟା/ଛିଞ୍ଚନ) ସହ ସମନ୍ୱୟ କରି, ସମୃଦ୍ଧି, ସୁରକ୍ଷା ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାକୁ ‘ମୁଦ୍ରାଙ୍କିତ’ କରିଦେବା। ତେଣୁ ଏହି ସୂକ୍ତ ପୌଷ୍ଟିକ-ସଂସ୍କାର ମନ୍ତ୍ରରୂପେ କାମ କରେ—ଏଠାରେ ସଫଳତା ଓ ପରଲୋକରେ ସୁରକ୍ଷିତ ପଥକୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀୟ ରିତୁଆଲ ରକ୍ଷାଧୀନତାରେ, ଅଧିକୃତ କରେ।
Sukta 123
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂକ୍ତଟି “ଏକ ଆସନର ସହଚର” (ସଧସ୍ଥଃ) ବୋଲି ସମ୍ବୋଧିତ ସମବେତ ଜନସମୂହ ମଧ୍ୟରେ ସୌମନସ—ସାଧାରଣ ସଦ୍ଭାବ, ଏକମତତା ଓ ପ୍ରସନ୍ନ-ମନର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ—କୁ ବଣ୍ଟନ କରି ସ୍ଥିର କରେ। ଅଗ୍ନି ଜାତବେଦସଙ୍କୁ ସେହି ସାମଞ୍ଜସ୍ୟର “ଧନ” ଆଣିଦେବା ଦିବ୍ୟ ବାହକ ଭାବେ କଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି; ଦେବତାମାନେ ଓ ପିତୃମାନେ ଆହ୍ୱାନିତ ହୋଇ ପରିଚୟର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ଓ ସାମାଜିକ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ଦୃଢ଼ କରନ୍ତି। ଶେଷ ଭାଗରେ ଉଚ୍ଚ ଲୋକରୁ “ରାଜସ” (ରାଜନ) ଅନୁମୋଦନ ଚାହାଯାଇ, ସମୁଦାୟ ପ୍ରତି କୃପା ଓ ସେମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟକର ଦାନ (ପୂର୍ତ) ପ୍ରତି ସ୍ୱୀକୃତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ।
Sukta 124
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଥର୍ବଣିକ ମନ୍ତ୍ର ନିରୃତି—ଅମଙ୍ଗଳ, କ୍ଷୟ ଓ ମୃତ୍ୟୁସଦୃଶ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା—କୁ ପବିତ୍ରକାରୀ ଜଳ, ଅଗ୍ନି-ସହାୟ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ-ଭିତ୍ତିକ ଯଜ୍ଞବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିହତ କରେ। ଅଶୁଭ ‘ସଂସ୍ପର୍ଶ’ (ପଡ଼ିଥିବା ଫଳ କିମ୍ବା ଆକାଶୀୟ ସ୍ପର୍ଶ) କୁ ହଟାଯୋଗ୍ୟ ଦୋଷ ଭାବେ ଧରି, ଶରୀର ଓ ବସ୍ତ୍ରରୁ ତାହାକୁ ଧୋଇ ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଏ; ପରେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସମୃଦ୍ଧି, ତେଜ ଓ ସନ୍ତାନଦାୟି ଶୁଭତାରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଏ।
Sukta 125
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ-ସମୃଦ୍ଧି ସୂକ୍ତରେ ଯୋଦ୍ଧାର ରଥକୁ ଅଭିଷେକ/ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଏ—ବନସ୍ପତି (କାଠ/ବୃକ୍ଷର ଦିବ୍ୟ ଅଧିପତି)ଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଏବଂ ରଥକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରସଦୃଶ ଶକ୍ତି ସହ ଏକାତ୍ମ କରି। ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କାଠ, ଗୋଶକ୍ତି, ଜଳଜୀବନ-ବଳ ଓ ଦିବ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ-ପ୍ରଭାବକୁ ଏକତ୍ର ବାନ୍ଧି ଦିଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ରଥାରୋହୀ ଯୋଦ୍ଧା ବିଜୟ ଓ ‘ଲାଭ’ (ଲୁଟ/ଅର୍ଜନ) ପାଏ, ଏବଂ ଯାନଟି ଦୃଢ଼, ସୁରକ୍ଷିତ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ରହେ।
Sukta 126
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଯୁଦ୍ଧମୟ ସୂକ୍ତରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି (ଯୁଦ୍ଧ-ଢୋଳ) କୁ ଜୀବନ୍ତ, ଶ୍ୱାସ-ସଦୃଶ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରାଯାଇଛି; ତାହାର ଗର୍ଜନ ବିଶ୍ୱକୁ ସ୍ପନ୍ଦିତ କରେ ଏବଂ ଦୂରରୁ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତାରେ ଏହି ଢୋଳ ଅପତ୍ରାପକ ଅସ୍ତ୍ର ହୋଇଯାଏ—ଦୁରିତ (ଅଶୁଭ/ଅପଶକୁନ) କୁ ଦୂର କରେ, ନିଜ ସେନାକୁ ସଂଗଠିତ କରେ, ଏବଂ ରଥଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଜୟକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରେ।
Sukta 127
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଥର୍ବଣିକ ଚିକିତ୍ସା-ସୂକ୍ତଟି ଏକ ସିଧାସଳଖ ଔଷଧୀୟ ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ଯକ୍ଷ୍ମା (କ୍ଷୟରୋଗ) ଓ ସହଯୋଗୀ ଦୋଷଗୁଡ଼ିକ—ବିଦ୍ରଧ (ଫୋଡ଼ା/ଅବସେସ୍), ବଲାସ (କଫ), “ଲାଲ” ଶୋଥ/ଦାହ, ଏବଂ ବିସଲ୍ପକ (ଛଡ଼ାଯାଉଥିବା ଚର୍ମ-ଫୁଟା)—କୁ ଅବଶେଷ ବିନା ସମୂଳେ ନାଶ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଏ। ସୂକ୍ତଟି ଔଷଧୀ/ବନସ୍ପତିକୁ ଏବଂ ‘ଚୀପୁଦ୍ରୁ’ ନାମକ ଔଷଧକୁ ଶକ୍ତି ଦେଇ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶରୀର-ସ୍ଥାନରୁ ରୋଗକୁ “ଛିଣ୍ଡି ବାହାର କରିବା” ଓ ଗୁପ୍ତ (ଅଜ୍ଞାତ) ଯକ୍ଷ୍ମାକୁ ତଳକୁ ଏବଂ ଦୂରେ ହଂକାଇ ଦେବାକୁ କହେ।
Sukta 128
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ନକ୍ଷତ୍ର-ରାଜା ଶାକଧୂମ ଏବଂ ସମୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି—ଦିନ/ରାତି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ/ଚନ୍ଦ୍ର—ଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ “ଭଦ୍ରାହମ୍” ଅର୍ଥାତ୍ ଶୁଭ ଓ ସଫଳତାଦାୟକ ଦିନରେ ପରିଣତ କରନ୍ତୁ। ଏହା ରିତୁଆଲ ଭାବେ ମାନବ କାର୍ଯ୍ୟ (ବିଶେଷକରି ରାଜକୀୟ/ସାର୍ବଜନୀନ କାର୍ଯ୍ୟ) କୁ ବିଶ୍ୱ-ନିୟମ ସହ ସମନ୍ୱୟ କରି, ଅଶୁଭ ସମୟ-ଲକ୍ଷଣକୁ ଶାନ୍ତ କରେ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଦିନ-ରାତି ଚକ୍ର ଜୁଡ଼ି ଦୃଢ଼ ସୌଭାଗ୍ୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।
Sukta 129
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୌଷ୍ଟିକ ସୂକ୍ତରେ ଭାଗ—ନିଜର ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ “ଅଂଶ/ଭାଗ୍ୟ”—କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉଦାର ଶକ୍ତି ସହ ଆହ୍ୱାନ କରି ସମୃଦ୍ଧି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ ଏବଂ ପାଠକକୁ “ଭାଗୀନ” (ଭାଗ୍ୟବାନ) କରାଯାଏ। ଏହା ବନସ୍ପତି ଲୋକରୁ—ବିଶେଷକରି ଶାଂଶପ ଗଛରୁ—ସମୃଦ୍ଧିକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ, ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ଲାଭକୁ ବାଧା ଦେଇଥିବା ଅରାତିମାନଙ୍କୁ (ଦୁର୍ଭାବନାକାରୀ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ, ଅବରୋଧକ) ଅପସାରଣ କରେ। ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ହେଉଛି ସାଧକକୁ ଭାଗଙ୍କ ପୁନରାବୃତ୍ତ, କେବେ କେବେ ଗୁପ୍ତ ଥିବା ଅଂଶ ସହ ସମନ୍ୱୟ କରାଇ, ଅପୋତ୍ରୋପାୟିକ ନିଷ୍କାସନ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ମୁଦ୍ରିତ କରିଦେବା।
Sukta 130
AV 6.130 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅଥର୍ବଣିକ ପ୍ରେମ-ମନ୍ତ୍ର, ଯେଉଁଥିରେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ମର (କାମ) କୁ “ପଠାଇ” ଇଚ୍ଛିତ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ପ୍ରେମରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ, ଅଶାନ୍ତ ଓ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଦଗ୍ଧ କରାଯାଏ—କର୍ତ୍ତା ପ୍ରତି ତୀବ୍ର ଆକର୍ଷଣ ସହ। ଏହି ସୂକ୍ତରେ ବଶୀକରଣ ସହ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ-ବର୍ଜନ ମିଶିଛି—ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଆଦେଶ ଦିଆଯାଏ ଯେ ସେ କେବଳ କର୍ତ୍ତାକୁ ମନେ ରଖୁ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୁଲିଯାଉ। ଏହାର ଶକ୍ତିକୁ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରେରଣା ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି: ଦେବତାମାନେ ସ୍ମରକୁ ଆଗେଇ ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ମରୁତ ଓ ଅଗ୍ନି ଲକ୍ଷ୍ୟର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଉନ୍ମାଦକୁ ଅଧିକ ତୀବ୍ର କରନ୍ତି।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.