Mantra 4

Sukta 26

Sanskrit (Devanagari)

प्रैषा यज्ञे निविदः स्वाहा शिष्टाः पत्नीभिर्वहतेह युक्ताः

IAST Transliteration

praiṣā́ yajñé nivídaḥ svā́hā śiṣṭā́ḥ patnī́bhir vahatehá yuktā́ḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

The ritual impulsions in the sacrifice, the nivid-formulas—Svāhā—duly ordered, with the Wives, bear (them) hither, yoked for the work.

Translation

ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରେରଣାମାନେ, ନିବିଦ୍-ସୂତ୍ରମାନେ—ସ୍ୱାହା—ବିଧିପୂର୍ବକ ନିୟତ; ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହ, କର୍ମ ପାଇଁ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ତାହାକୁ ଏଠାକୁ ବହି ଆଣନ୍ତି।

Word by Word

• प्रैषा: the summons/command; the sending forth
• प्रैषा: कर्तृ (वाक्ये विषय/उद्देश्य-रूपेण) अथवा कर्म (वहते इत्यस्य वह्यमान-वस्तु)
• Type: Noun
• Root: प्रैषा- (प्रैष्/प्रेष्-प्रातिपदिकम्; ‘प्रेषण/आह्वान/आदेश’)

• यज्ञे: in the sacrifice
• यज्ञे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: यज्ञ- (प्रातिपदिकम्)

• निविदः: the invitatory formulas (nivid-s)
• निविदः: कर्तृ (शिष्टाः इत्यस्य विशेष्याः) अथवा कर्म (वहते इत्यस्य वह्यमानाः)
• Type: Noun
• Root: निविद्- (प्रातिपदिकम्; ‘निविद्’ = यज्ञे देवतानाम् आह्वान-स्तुति/निवेदनम्)

• स्वाहा: svāhā (oblation-call)
• स्वाहा: — (उद्गार/मन्त्राङ्गम्)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वाहा (निपात/उद्गार-शब्दः)

• शिष्टाः: prescribed/ordained; instructed
• शिष्टाः: — (विशेषणम्)
• Type: Adjective/Participle
• Root: शिष् (धातुः) → शिष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिकम्; क्त-प्रत्ययः)

• पत्नीभिः: with the wives
• पत्नीभिः: करण (सहकारि/सहचर-भावे ‘with/by the wives’)
• Type: Noun
• Root: पत्नी- (प्रातिपदिकम्)

• वहते: the two carry/bring
• वहते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वह् (धातुः)

• इह: here
• इह: अधिकरण (देश-निर्देशः)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्ययम्)

• युक्ताः: yoked/appointed; joined (in due order)
• युक्ताः: — (विशेषणम्)
• Type: Adjective/Participle
• Root: युज् (धातुः) → युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिकम्; क्त-प्रत्ययः)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (anonymous/collective)

Devata: Yajñāṅgas personified (praiṣa, nivid) / sacrificial order

Chandas: Anuṣṭubh-like (ritual formula cadence)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From directive gathering to calm completion (sealed by svāhā).","listener_experience":"Sense of order, preparedness, and ritual confidence.","intensity":4}