Mantra 14

Sukta 57

Sanskrit (Devanagari)

वयं घ त्वा सुतावन्त आपो न वृक्तबर्हिषः । पवित्रस्य प्रस्रवणेषु वृत्रहन् परि स्तोतार आसते

IAST Transliteration

váyaṃ ghá tvā sutā́vanta ā́po ná vṛktábarhiṣaḥ | pavítrasya prasrávaṇeṣu vṛtrahan pári stotā́ra āsate ||

English Translation (Griffith/Whitney)

We verily, furnished with the pressed Soma, like waters—having strewn the sacred grass—at the outflowings of the strainer, O Vṛtra-slayer, the praisers sit around thee.

Translation

ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ, ସୁତ (ନିଚୋଡ଼ା) ସୋମରେ ଯୁକ୍ତ, ଜଳମାନଙ୍କ ପରି—ବର୍ହିସ୍ (ପବିତ୍ର ଘାସ) ପଥାଇ—ପବିତ୍ର (ଛାଣଣୀ)ର ପ୍ରସ୍ରବଣ-ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ନିକଟେ, ହେ ବୃତ୍ରହନ୍, ସ୍ତୋତାମାନେ ତୁମ ଚାରିପାଖରେ ବସନ୍ତି।

Word by Word

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• घ: indeed / surely
• घ: —
• Type: Indeclinable
• Root: घ (निपात)

• त्वा: you (as object)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुतावन्तः: having pressed (Soma), soma-pressers
• सुतावन्तः: कर्तृ (वयम्-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुतावन्त् (प्रातिपदिक; सुत + वन्त्)

• आपः: waters
• आपः: उपमान (न-उपमा)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• न: like / as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• वृक्तबर्हिषः: with the sacrificial grass strewn/spread
• वृक्तबर्हिषः: कर्तृ (वयम्-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृक्तबर्हिस् (प्रातिपदिक; वृक्त + बर्हिस्)

• पवित्रस्य: of the filter/strainer (pavitra)
• पवित्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)

• प्रस्रवणेषु: in the outflowing streams / in the pourings
• प्रस्रवणेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: प्रस्रवण (प्रातिपदिक)

• वृत्रहन्: O Vṛtra-slayer
• वृत्रहन्: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: वृत्रहन् (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण)

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• स्तोतारः: praisers
• स्तोतारः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: स्तोतृ (प्रातिपदिक)

• आसते: sit / are seated
• आसते: —
• Type: Verb
• Root: आस् (धातु)

Attribution

Rishi: Kāṇva tradition (Rigvedic provenance; adopted into AV 20)

Devata: Indra (Vṛtrahan)

Chandas: Triṣṭubh (Rigvedic-style stanzaic cadence)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From prepared expectancy to settled communion around the deity.","listener_experience":"Calm assurance of correct ritual flow; sense of being part of a supportive circle.","intensity":4}