Mantra 20

Sukta 7

Sanskrit (Devanagari)

शर्कराः सिकता अश्मान ओषधयो वीरुधस्तृणा । अभ्राणि विद्युतो वर्षमुच्छिष्टे संश्रिता श्रिता

IAST Transliteration

śárkarāḥ síkatā́ áśmāna óṣadhayo vīrúdhas tṛ́ṇā | abhrā́ṇi vidyúto várṣam ucchíṣṭe saṃśritā́ śritā́

English Translation (Griffith/Whitney)

Gravels, sands, and stones; the healing herbs, the creeping plants, the grasses; the clouds, the lightnings, the rain—on Ucchiṣṭa are they stayed, on it established.

Translation

କଙ୍କର, ବାଲି ଓ ପଥର; ଓଷଧି, ବୀରୁଧ (ଲତା-ବେଳ) ଓ ତୃଣ (ଘାସ); ମେଘ, ବିଦ୍ୟୁତ (ବିଜୁଳି) ଓ ବର୍ଷା (ବର୍ଷଣ)—ଏ ସମସ୍ତେ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଆଶ୍ରିତ, ତାହାରେ ହିଁ ସ୍ଥିର ଓ ସ୍ଥାପିତ।

Word by Word

• शर्कराः: pebbles, gravel
• शर्कराः: कर्तृ (सूची/समुच्चय-कर्तृभाव)
• Type: Noun
• Root: शर्करा (प्रातिपदिक)

• सिकताः: sand-grains
• सिकताः: कर्तृ (समुच्चय)
• Type: Noun
• Root: सिकता (प्रातिपदिक)

• अश्मानः: stones
• अश्मानः: कर्तृ (समुच्चय)
• Type: Noun
• Root: अश्मन् (प्रातिपदिक)

• ओषधयः: medicinal herbs
• ओषधयः: कर्तृ (समुच्चय)
• Type: Noun
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• वीरुधः: creepers, plants
• वीरुधः: कर्तृ (समुच्चय)
• Type: Noun
• Root: वीरुध् (प्रातिपदिक)

• तृणाः: grasses
• तृणाः: कर्तृ (समुच्चय)
• Type: Noun
• Root: तृण (प्रातिपदिक)

• अभ्राणि: clouds
• अभ्राणि: कर्तृ (समुच्चय)
• Type: Noun
• Root: अभ्र (प्रातिपदिक)

• विद्युतः: lightnings
• विद्युतः: कर्तृ (समुच्चय)
• Type: Noun
• Root: विद्युत् (प्रातिपदिक)

• वर्षम्: rain
• वर्षम्: कर्तृ (समुच्चय)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)

• उच्छिष्टे: in/when (something is) left over; in the remainder
• उच्छिष्टे: अधिकरण
• Type: Adjective (used substantively) / Kṛdanta
• Root: उद्-शिष् (धातु) → उच्छिष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक, भूतकृत/निष्पन्नार्थ) अथवा उच्छिष्ट (विशेषण-प्रातिपदिक)

• संश्रिताः: having resorted to; attached/leaning together
• संश्रिताः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle (past passive) / Adjective
• Root: सम्-श्रि (धातु) → संश्रित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)

• श्रिताः: resting on; supported; adhered
• श्रिताः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle (past passive) / Adjective
• Root: श्रि (धातु) → श्रित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (Ucchiṣṭa-hymn complex).

Devata: Ucchiṣṭa (as support of earth/plant/weather orders).

Chandas: Catalog-verse with Anuṣṭubh-like segmentation (exact chandas uncertain).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From dense material enumeration → calm certainty of underlying support.","listener_experience":"Sense of being held by a deeper ground; trust that remedies and nourishment are anchored.","intensity":5}