देशविहारः कर्मश्रममवधार्थमल्पं भक्षयति भक्षयित्वा च भूयः कर्मसु योगं गच्छति राजविहारस्तु स्वयं वल्लभैश्च स्वयं ग्राहप्रणयपण्यागारकार्योपग्रहैः पीडयतीति ॥ कZ_०८.४.२३ ॥
deśavihāraḥ karmaśramam avadhārtham alpaṃ bhakṣayati; bhakṣayitvā ca bhūyaḥ karmasu yogaṃ gacchati; rājavihāras tu svayaṃ vallabhaiś ca svayaṃ grāha-praṇaya-paṇyāgāra-kāryopagrahaiḥ pīḍayatīti
ଦେଶ-ବିହାର କର୍ମଶ୍ରମ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଅଳ୍ପ ଭୋଗ କରେ; ଭୋଗ କରି ସେ ପୁଣି କାମରେ ଲାଗେ। କିନ୍ତୁ ରାଜ-ବିହାର ପୀଡା କରେ—ରାଜା ସ୍ୱୟଂ ଓ ତାଙ୍କ ବଲ୍ଲଭମାନେ—ଜପ୍ତି, ‘କୃପାଜନ୍ୟ ଦାବି’, ଗୋଦାମ/ବଜାର ଉପରେ ଚାପ, ଏବଂ କାମ-ସେବା ପାଇଁ ବଳପୂର୍ବକ ଉପଗ୍ରହ (ବେଗାର/ବଳବସୁଳି) ଦ୍ୱାରା।
Deśavihāra is framed as limited consumption for recuperation that preserves productivity; rājavihāra is framed as extractive behavior that enables seizures and rent-seeking by the ruler and his entourage.