Sutra 7
Devanagari script
द्वितीये मौलभृतानां स्थानमश्वरथानां सेनापतेश्च ॥ कZ_१०.१.०७ ॥
Transliteration
dvitīye maulabhṛtānāṃ sthānamaśvarathānāṃ senāpateśca
Translation
ଦ୍ୱିତୀୟ ଘେରାଉରେ ମୌଲଭୃତ (ବଂଶାନୁଗତ/ମୂଳ) ସେନାଙ୍କ ଠିଆଣ, ସହିତ ଅଶ୍ୱ ଓ ରଥଦଳ, ଏବଂ ସେନାପତିଙ୍କ ସ୍ଥାନ ରହିବ।
Word by Word
द्वितीयेin the second (section/position)
द्वितीये:
TypeNoun (ordinal adjective used substantively)
Rootद्वितीय
Formसप्तमी एकवचनम् (नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे—अधिकरणे); ‘द्वितीये (स्थाने/वर्गे)’ इति
मौलभृतानाम्of the maulabhṛtas (the king’s native/established retainers)
मौलभृतानाम्:
TypeNoun
Rootमौलभृत्
Formषष्ठी बहुवचनम्; ‘मौल + भृत्’ (मौलान् भृत्यत्वेन धारयन्ति/मौलभृतः) — जन/वर्ग-नाम
स्थानम्the position/place (is assigned)
स्थानम्:
TypeNoun
Rootस्थान
Formप्रथमा/द्वितीया एकवचनम् नपुंसकलिङ्गम्; अत्र विधेय-रूपेण ‘स्थानम् (भवति)’
अश्व-रथानाम्of horses and chariots (cavalry and chariots)
अश्व-रथानाम्:
TypeNoun
Rootअश्व, रथ
Formषष्ठी बहुवचनम्; ‘अश्वाश्च रथाश्च’ → अश्वरथाः; तेषाम्
सेनापतेःof the commander of the army
सेनापतेः:
TypeNoun
Rootसेनापति
Formषष्ठी एकवचनम् पुंलिङ्गम्; ‘सेनायाः पतिः’
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्ययम्
Entities Mentioned
C
core troops (maulabhṛta)C
cavalryC
chariotsS
senāpatiFAQs
Core troops are the most trusted for regime security; their proximity deters coups, protects the king, and ensures disciplined response to sudden threats.