Sutra 6
Devanagari script
कारुशिल्पिकुशीलवतपस्विनां क्षुद्रकद्रव्यापहारे शत्यो दण्डः स्थूलकद्रव्यापहारे द्विशतः कृषिद्रव्यापहारे च ॥ कZ_०४.१०.०६ ॥
Transliteration
kāruśilpikuśīlavatapasvināṃ kṣudrakadravyāpahāre śatyo daṇḍaḥ sthūlakadravyāpahāre dviśataḥ kṛṣidravyāpahāre ca
Translation
କାରୁ, ଶିଳ୍ପୀ, କୁଶୀଳବ/ନଟ କିମ୍ବା ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଛୋଟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଚୋରି କଲେ ୧୦୦ ପଣ ଦଣ୍ଡ; ବଡ଼ ଦ୍ରବ୍ୟ ଚୋରି କଲେ ୨୦୦ ପଣ; ଏବଂ କୃଷିଦ୍ରବ୍ୟ ଚୋରି କଲେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଦଣ୍ଡ।
Word by Word
कारु-शिल्पिक-कुशीलव-तपस्विनाम्of artisans, craftsmen, performers, and ascetics
कारु-शिल्पिक-कुशीलव-तपस्विनाम्:
TypeNoun
Rootकारु/शिल्पिक/कुशीलव/तपस्विन्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (gen. pl.); समाहार-द्वन्द्वः; ‘तपस्विन्’ इति इन्-प्रत्ययान्तः
क्षुद्रक-द्रव्य-अपहारेin the theft of petty property
क्षुद्रक-द्रव्य-अपहारे:
TypeNoun
Rootक्षुद्रक/द्रव्य/अपहार
Formसप्तमी-एकवचनम् (loc. sg.) ‘अपहार’ (m.) ; ‘क्षुद्रकद्रव्य’ = क्षुद्रकं द्रव्यम्
शत्यम्one hundred
शत्यम्:
TypeNumeral/Adjective
Rootशत
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; दण्डस्य विशेषणम् (amount = 100)
दण्डःthe fine/penalty
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
स्थूलक-द्रव्य-अपहारेin the theft of substantial property
स्थूलक-द्रव्य-अपहारे:
TypeNoun
Rootस्थूलक/द्रव्य/अपहार
Formसप्तमी-एकवचनम् (loc. sg.)
द्विशतःtwo hundred
द्विशतः:
TypeNumeral/Adjective
Rootद्वि-शत
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; दण्डः (सम्बध्यते) = 200
कृषि-द्रव्य-अपहारेin the theft of agricultural property
कृषि-द्रव्य-अपहारे:
TypeNoun
Rootकृषि/द्रव्य/अपहार
Formसप्तमी-एकवचनम् (loc. sg.)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
Entities Mentioned
K
kāru (artisan)Ś
śilpin (craftsman)K
kuśīlava (performer)T
tapasvin (ascetic)K
kṛṣi (agriculture)FAQs
They represent livelihood-dependent or socially protected categories and the agrarian revenue base; stronger protection stabilizes production, taxation, and social order.