चरकपांसुधावकाः सारत्रिभागं द्वौ राजा रत्नं च ॥ कZ_०४.१.४९ ॥
carakapāṃsudhāvakāḥ sāratribhāgaṃ dvau rājā ratnaṃ ca
ଭ୍ରମଣଶୀଳ ଖୋଜିବାଳା ଓ ଧୂଳି/ମାଟି ଧୋଇବାଳାମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତୋଳିତ ‘ସାର’ର ତିନି ଭାଗରୁ ଦୁଇ ଭାଗ ଦିଆଯିବ; ଶେଷ ଭାଗ ରାଜା ନେବେ, ଏବଂ ରତ୍ନ (ମୂଳ ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତୁ) ରାଜସ୍ୱ ସମ୍ପତ୍ତି ଭାବେ ଧରାହେବ।
The state asserts regalian rights over ‘ratna’ while using revenue-sharing to incentivize discovery and reporting rather than concealment.
To align private incentives with state revenue: high rewards reduce black-market concealment and improve reporting compliance.