Sutra 26
Devanagari script
सुवर्णकाराणामशुचिहस्ताद् रूप्यं सुवर्णमनाख्याय सरूपं क्रीणतां द्वादशपणो दण्डः विरूपं चतुर्विंशतिपणः चोरहस्तादष्टचत्वारिंशत्पणः ॥ कZ_०४.१.२६ ॥
Transliteration
suvarṇakārāṇām aśucihastād rūpyaṃ suvarṇam anākhyāya sarūpaṃ krīṇatāṃ dvādaśapaṇo daṇḍaḥ virūpaṃ caturviṃśatipaṇaḥ corahastād aṣṭacatvāriṃśatpaṇaḥ
Translation
ସୁବର୍ଣ୍ଣକାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ: ‘ଅଶୁଚି/ସନ୍ଦେହାସ୍ପଦ ହାତ’ ଠାରୁ ରୂପା କିମ୍ବା ସୁନା ଘୋଷଣା ନକରି କିଣିଲେ—ଧାତୁ ସାଧାରଣ/ମାନକ ରୂପରେ ଥିଲେ ୧୨ ପଣ ଦଣ୍ଡ; ବିକୃତ/ଅସାଧାରଣ ରୂପରେ ଥିଲେ ୨୪ ପଣ; ଚୋରର ହାତରୁ ହେଲେ ୪୮ ପଣ।
Word by Word
सुवर्णकाराणाम्of the goldsmiths
सुवर्णकाराणाम्:
TypeNoun
Rootसुवर्णकार
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन; ‘सुवर्ण’ + ‘कार’ (कर्ता)
अशुचि-हस्तात्from an unclean hand
अशुचि-हस्तात्:
TypeNoun
Rootअशुचिहस्त
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन; ‘अशुचि’ (impure) + ‘हस्त’ (hand)
रूप्यम्silver
रूप्यम्:
TypeNoun
Rootरूप्य
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
सुवर्णम्gold
सुवर्णम्:
TypeNoun
Rootसुवर्ण
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
अनाख्यायwithout declaring (it)
अनाख्याय:
TypeVerb
Rootआ-ख्या
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); उपसर्ग: आ-; नञ्-प्रत्यययुक्त: अन्-आख्याय = ‘not declaring’
सरूपम्as of the same form/mark (genuine)
सरूपम्:
TypeAdjective
Rootसरूप
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; ‘स’ (with) + ‘रूप’ (mark/form)
क्रीणताम्(of those) who buy
क्रीणताम्:
TypeVerb
Rootक्री
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमा बहुवचन; वर्तमानकाल; धातु: क्री (to buy)
द्वादश-पणः(a fine of) twelve paṇas
द्वादश-पणः:
TypeNoun
Rootद्वादशपण
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; दण्ड-विशेषणरूपेण (द्वादशपणः दण्डः)
दण्डःpenalty; fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
विरूपम्of different/altered form
विरूपम्:
TypeAdjective
Rootविरूप
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; ‘वि-’ (deformed/altered) + ‘रूप’
चतुर्विंशति-पणः(a fine of) twenty-four paṇas
चतुर्विंशति-पणः:
TypeNoun
Rootचतुर्विंशतिपण
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; दण्ड-विशेषणरूपेण (चतुर्विंशतिपणः दण्डः)
चोर-हस्तात्from a thief’s hand
चोर-हस्तात्:
TypeNoun
Rootचोरहस्त
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन; ‘चोर’ + ‘हस्त’
अष्ट-चत्वारिंशत्-पणः(a fine of) forty-eight paṇas
अष्ट-चत्वारिंशत्-पणः:
TypeNoun
Rootअष्टचत्वारिंशत्पण
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; दण्ड-विशेषणरूपेण (अष्टचत्वारिंशत्पणः दण्डः)
Entities Mentioned
G
goldsmiths (suvarṇakārāḥ)S
silver (rūpya)G
gold (suvarṇa)T
thief (cora)FAQs
Source-verification and mandatory reporting: they must disclose suspicious provenance, and face escalating fines when the source or irregularity indicates higher criminal risk.