Sutra 11
Devanagari script
मानहीने हीनावहीनं वेतनं तद्द्विगुणश्च दण्डः तुलाहीने हीनचतुर्गुणो दण्डः सूत्रपरिवर्तने मूल्यद्विगुणः ॥ कZ_०४.१.११ ॥
Transliteration
mānahīne hīnāvahīnaṃ vetanaṃ taddviguṇaśca daṇḍaḥ tulāhīne hīnacaturguṇo daṇḍaḥ sūtraparivartane mūlyadviguṇaḥ
Translation
ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାପ/ଆକାରରେ ଘାଟତି ଥିଲେ ମଜୁରି ଘାଟତି ଅନୁପାତରେ କମାଇବା ଉଚିତ ଏବଂ ଘାଟତିର ଦ୍ୱିଗୁଣ ଦଣ୍ଡ ହେବ। ଓଜନରେ ଘାଟତି ଥିଲେ ଘାଟତିର ଚତୁର୍ଗୁଣ ଦଣ୍ଡ। ସୂତା ପରିବର୍ତ୍ତନ କଲେ (ସୂତାର) ମୂଲ୍ୟର ଦ୍ୱିଗୁଣ ଦଣ୍ଡ।
Word by Word
मानहीनेwhen the standard measure is deficient
मानहीने:
TypeNoun
Rootमान
Formसप्तमी-एकवचनम् (अधिकरणे); नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे प्रयोगः; 'मान-हीन' = मानस्य हीनः (मानाभावः)
हीनात्from/than the deficient (standard)
हीनात्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootहीन
Formपञ्चमी-एकवचनम्; 'हीन' = न्यून/अल्प
अवहीनम्non-deficient (i.e., full)
अवहीनम्:
TypeAdjective
Rootअवहीन
Formद्वितीया-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गे (वेतनम् इति विशेष्यस्य)
वेतनम्wage; remuneration
वेतनम्:
TypeNoun
Rootवेतन
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
तत्that (in that case)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formप्रथमा-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम् (दण्डः इत्यस्य निर्देशः)
द्विगुणःtwofold; double
द्विगुणः:
TypeAdjective
Rootद्वि + गुण
Formप्रथमा-एकवचनम्; पुंलिङ्गम् (दण्डः इत्यस्य विशेषणम्)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्ययम्
दण्डःpenalty; fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formप्रथमा-एकवचनम्; पुंलिङ्गम्
तुलाहीनेwhen the weighing-scale is deficient
तुलाहीने:
TypeNoun
Rootतुला
Formसप्तमी-एकवचनम्; 'तुला-हीन' = तुलायां हीनः/तुलाया हीनता (weighing-scale deficiency)
हीनचतुर्गुणःfour times (the amount); quadruple
हीनचतुर्गुणः:
TypeAdjective
Rootहीन + चतुर् + गुण
Formप्रथमा-एकवचनम्; पुंलिङ्गम्; अर्थः: 'हीनस्य (अपराधस्य) चतुर्गुणः' (penalty four times)
दण्डःpenalty; fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formप्रथमा-एकवचनम्; पुंलिङ्गम्
सूत्रपरिवर्तनेin the alteration/tampering of the measuring cord
सूत्रपरिवर्तने:
TypeNoun
Rootसूत्र
Formसप्तमी-एकवचनम्; 'सूत्र-परिवर्तन' = सूत्रस्य परिवर्तनम् (alteration of the string/cord used for measurement)
मूल्यद्विगुणःdouble the value (as penalty)
मूल्यद्विगुणः:
TypeAdjective
Rootमूल्य + द्वि + गुण
Formप्रथमा-एकवचनम्; पुंलिङ्गम् (दण्डः इत्यस्य विशेषणम्); अर्थः: मूल्यस्य द्विगुणः
Entities Mentioned
W
weaversI
inspectors/market authority (implied)FAQs
Short-weight directly manipulates material quantity/value and is harder for buyers to detect, so the deterrent is stronger (4×).