Sutra 34
Devanagari script
महापराधानर्थमानाभ्यामुपगृह्य वा शस्त्ररसाग्निभिरमित्रे प्रणिदध्यात् ॥ कZ_०९.६.३४ ॥
Transliteration
mahāparādhān arthamānābhyām upagṛhya vā śastrarasāgnibhir amitre praṇidadhyāt
Translation
ଅଥବା ମହାପରାଧର ଅଭିଯୋଗ ଲଗାଇ, କିମ୍ବା ଧନ ଓ ସମ୍ମାନ (ଲୋଭ ଓ ସତ୍କାର) ଦେଇ ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜ ବଶରେ ଆଣି, ଶତ୍ରୁ ବିରୋଧରେ ଅସ୍ତ୍ର, ବିଷ/ରାସାୟନିକ ଦ୍ରବ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ହାନିକାରକ ଉପାୟ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ।
Word by Word
महापराधa grave offence
महापराध:
TypeNoun
Rootपराध
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपद; अर्थतः ‘महान् अपराधः’)
अनर्थby harm, by misfortune
अनर्थ:
TypeNoun
Rootअर्थ (नञ्-पूर्वक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया एकवचन (अनर्थेन)
मानby honour (appeal to honour)
मान:
TypeNoun
Rootमान
Formपुंलिङ्ग; तृतीया एकवचन (मानेन)
आभ्याम्by these two
आभ्याम्:
TypePronoun
Rootइदम् (द्वि-प्रयोग)
Formसर्वनाम; तृतीया/चतुर्थी/पञ्चमी द्विवचन; ‘(एताभ्याम्) = by/with these two’
उपगृह्यhaving seized/secured (him)
उपगृह्य:
TypeVerb
Rootउप-ग्रह्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having seized/secured, having taken hold of’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formनिपात; विकल्पार्थक
शस्त्रwith weapons
शस्त्र:
TypeNoun
Rootशस्त्र
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (शस्त्रैः)
रसwith poison
रस:
TypeNoun
Rootरस
Formपुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (रसैः)
अग्निwith fire
अग्नि:
TypeNoun
Rootअग्नि
Formपुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (अग्निभिः)
अमित्रेagainst/on the enemy
अमित्रे:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
प्रणिदध्यात्he should apply/plant (these means)
प्रणिदध्यात्:
TypeVerb
Rootप्र-नि-धा
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष एकवचन; ‘he should place/implant/dispatch’
Entities Mentioned
E
enemy (amitra)W
weaponsP
poison (rasa)F
fire (agni)FAQs
First secure leverage (via grave charges or inducement/status), then operationalize that leverage for hostile-action capability against the enemy.
They are scalable tools of recruitment: money buys compliance; honor legitimizes and stabilizes allegiance.