Sutra 14

Devanagari script

महापराधेऽपि पुरोहिते सम्रोधनमवस्रावणं वा सिद्धिः युवराजे सम्रोधनं निग्रहो वा गुणवत्यन्यस्मिन् सति पुत्रे ॥ कZ_०९.३.१४ ॥

Transliteration

mahāparādhe ’pi purohite samrodhanam avasrāvaṇaṃ vā siddhiḥ; yuvarāje samrodhanaṃ nigraho vā guṇavati anyasmin sati putre

Translation

ମହାପରାଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପୁରୋହିତଙ୍କ ପ୍ରତି ଯଥୋଚିତ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ନିର୍ବନ୍ଧନ (ବନ୍ଦୀକରଣ) କିମ୍ବା ପଦଚ୍ୟୁତି। ଯୁବରାଜଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ବନ୍ଧନ କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ଯଥୋଚିତ—ଯଦି ଗୁଣବାନ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ର ଥାଏ।

Word by Word

• महापराधे: in (the case of) a great offence
• Type: Noun
• Root: महापराध
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन

• अपि: even; although
• Type: Particle
• Root: अपि
• Form: निपात; अव्यय

• पुरोहिते: in the case of the royal chaplain (purohita)
• Type: Noun
• Root: पुरोहित
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन

• सम्रोधनम्: confinement; detention
• Type: Verbal noun (Action noun)
• Root: सम्-रुध्
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; भाववाचक-नाम (कर्मणि/भावे)

• अवस्रावणम्: letting out (blood); bleeding (as a penalty)
• Type: Verbal noun (Action noun)
• Root: अव-√स्रु (स्रव्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; भाववाचक-नाम

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: निपात; विकल्पार्थक

• सिद्धिः: is the proper course; is prescribed
• Type: Noun
• Root: सिद्धि
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• युवराजे: in the case of the crown prince
• Type: Noun
• Root: युवराज
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन

• सम्रोधनम्: confinement; detention
• Type: Verbal noun (Action noun)
• Root: सम्-रुध्
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; भाववाचक-नाम

• निग्रहः: restraint; punishment
• Type: Noun
• Root: नि-√ग्रह्
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: निपात; विकल्पार्थक

• गुणवति: when there is a meritorious (one)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: गुणवत्
• Form: पुंलिङ्गे सति; सप्तमी एकवचन (सप्तमी-तत्समये/सति-सप्तमी)

• अन्यस्मिन्: in another (person)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन

• सति: being present; existing
• Type: Verbal participle
• Root: अस्
• Form: सत्-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)

• पुत्रे: in a son
• Type: Noun
• Root: पुत्र
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन

Entities Mentioned

• purohita
• yuvarāja
• alternative qualified son

More Details

FAQs

Why is the crown prince punished only if an alternative qualified son exists?

Because disciplining the heir can destabilize succession; punishment is safer when continuity is ensured by a competent alternative.