मार्गादेशिकम् परभूमियोग्यमरियुद्धप्रतिलोममटवीबलप्रायः शत्रुर्वा बिल्वं बिल्वेन हन्यताम्ण् अल्पः प्रसारो हन्तव्यः इत्यटवीबलकालः ॥ कZ_०९.२.०८ ॥
mārgādeśikam parabhūmiyogyam ariyuddha-pratilomam aṭavī-bala-prāyaḥ śatrur vā bilvaṃ bilvena hanyatām; alpaḥ prasāro hantavyaḥ ity aṭavī-bala-kālaḥ |
ଯେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁ ପ୍ରାୟତଃ ଅଟବୀ/ବନ୍ୟ (ଜନଜାତି) ବଳ ହୁଏ—ଯିଏ ମାର୍ଗ ଜାଣେ, ପରଭୂମିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ଅନିୟମିତ/ଗୁରିଲା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଯୁଦ୍ଧ କରେ—ତେବେ ତାକୁ ତାହାର ନିଜ ପ୍ରକାର ବଳ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପ୍ରତିହତ କରାଯାଉ (“ବିଲ୍ୱକୁ ବିଲ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ହନନ କରାଯାଏ”): ସୀମିତ, ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପ୍ରସାର/ଅଭିଯାନ ସହିତ ତାକୁ ନିହତ କରାଯାଉ। ଏହା ଅଟବୀବଳ ବ୍ୟବହାରର କାଳ।
Match the adversary’s force-type and tactics: use similarly adapted troops and methods rather than conventional formations that the terrain and enemy style will negate.
Against mobile raiders in difficult terrain, overextension invites ambush and supply failure; Kautilya recommends tight control of movement and objectives.